Przychodnia.pl
Niedziela 19. Listopada 2017r
Seweryna, Elżbiety

linki sponsorowane, reklamy

Łysienie wskutek grzybicy skóry głowy - leczenie
Typowe objawy:
Pewnego dnia poczułam silny świąd skóry głowy. Jak umyłam włosy zauważyłam między nimi mnóstwo czerwono-brązowych plamek (…) Jednocześnie odkryłam, że dużo włosów mi wypada!!!(...) – Co mi dolega? – pytanie to zadałam lekarzowi dermatologowi, poprzez internetowe forum dermatologiczne. Lekarz następująco skomentował objawy: „…jako prawdopodobne łojotokowe zapalenie skóry lub grzybicę skóry głowy”.
Od red. Cytujemy fragment wypowiedzi chorej podejrzewającej u siebie grzybicę skóry głowy.

JAK GRZYBY INFEKUJĄ SKÓRĘ GŁOWY?
Grzyby zwane z łac. dermatofitami stosunkowo łatwo zakażają skórę głowy, jak też włosy i paznokcie. Ze względu na źródło infekcji zakażenia odgrzybicze można podzielić na odzwierzęce i od osób chorych (czyli tzw. grzybami antropofilnymi). Szczególnie narażone na infekcję grzybiczą włosów są dzieci, hodowcy zwierząt i osoby starsze. Na proste pytanie – dlaczego grzybica mnie zainfekowała – odpowiedź jest niemal oczywista! Miał miejsce wcześniej kontakt fizyczny ze źródłem zakażenia! Dodajmy gwoli ścisłości, że grzyby zwane dermatofitami wydzielają miliony zakaźnych zarodników, które znajdują się wszędzie: w sierści zwierząt, na wykładzinach i w meblach, w glebie, w wolno stojącej wodzie oraz na skórze i błonach śluzowych innych ludzi. Rozwojowi zarodników grzybów sprzyjają ciepło, wilgoć i ciemność. Do ludzkiej skóry przyciąga grzyby obfitość pokarmu. Dla większości tych co infekują głowę ulubioną pożywką jest tłuszczowa wydzielina skórnych gruczołów łojowych zwana sebum. Dodajmy, że sebum osłania skórę i włosy przed przemoknięciem, przed promieniowaniem UV ze słońca oraz chroni przed utratą wody, czyli nadmiernym wysuszeniem. Dermatofity są też ciepłolubne, toteż odpowiada im „klimat” ludzkiej głowy pokrytej bujną osłoną włosów.

Jak przebiega infekcja grzybicza?
Zakaźne zarodniki grzyba penetrują pod skórę, poprzez jej szczeliny powstałe wskutek zadrapań i drobnych ran. W osłonie szczelin dorosłe osobniki grzyba mnożą się kosztem ludzkich tkanek. Niektóre z dermatofitów mają rzadką zdolność rozkładania keratyny – odwodnionego zrogowaciałego białka, z którego zbudowane są nitkowate łodygi włosów, rogowy naskórek skóry i paznokcie. Dlatego przenoszą się ze skóry na włosy. Nabyły tę zdolność dzięki wyspecjalizowanemu systemowi enzymatycznemu, zdolnemu strawić zrogowaciałą keratynę z której zbudowane są włosy, naskórek i paznokcie. Inne grzyby mają zdolność wnikania do wnętrza mieszków włosowych. Wewnątrz niszczą delikatne struktury macierzy budującej przyrost włosa. Infekcja grzybicza może objąć prawie całą skórę głowy lub tylko jej część. [1,2,3,4]

Czy grzybica może spowodować utratę włosów? [1,2,3,4]
W skrajnym przypadku tak! Zwłaszcza, kiedy skórę głowy zainfekują patogenne grzyby z 3 rodzajów: Trichophyton, Epidermophyton, Microsporum. [1]

Grzyby te mogą penetrować do wnętrza mieszków włosowych i niszczyć ich delikatne struktury. Wnikają do mieszków przez naturalne szczeliny w miejscu ujścia mieszka włosowego. Skutkiem infekcji jest trawienie enzymami delikatnych struktur brodawki i macierzy włosa. Proces destrukcji może przybiegać wolno lub szybko, w zależności od odporności lokalnej, a w konsekwencji spowodować osłabienie lub wypadanie włosów. Łysienie z tego powodu może być tylko punktowe, miejscowe lub też objąć całą powierzchnię głowy. W dużej mierze zależy od ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz od jego wieku. Dodajmy, że grzybice owłosionej skóry głowy dotyczą w większości dzieci. Wyjątkiem jest grzybica woszczynowa atakująca również dorosłych. Objawia się ona ropnymi płasko-guzowatymi naciekami w okolicy mieszków włosowych. (więcej o tej grzybicy - poniżej)

Ryc 1 Miejscowe wypadanie włosów z powodu grzybicy

[9] Zródło: http://www.alergia.org.pl/lek.arch1/archiwum/01_03/zakazenie.html

Zakażają skórę głowy grzybice odzwierzęce i pochodzenia ludzkiego [4,5,7]
Ogólnie nazywamy je grzybicami powierzchownymi. W zależności od typu infekcji mogą przybierać 3 postaci charakterystycznych objawów, czyli tzw. postaci klinicznych. Te 3 typy objawów określa się jako:
a/ grzybica strzygąca;
b/ grzybica woszczynowa.
c/ grzybica drobno zarodnikowa

A/Grzybice typu strzygącego - tzw. wewnątrzwłosowe. [4,5,7]
Grzybicą strzygącą zakażają ludzi zwykle chore zwierzęta.[5]. Grzybice tego rodzaju infekują dwoma drogami. Na przykład zarodniki grzybów Trichophyton endothrix penetrują najpierw mieszki włosowe. U dzieci atakują głównie owłosioną skórę głowy a u dorosłych - brodę. Po wstępnej fazie infekcji Trichophyton endothrix kolonizuje wnętrze i zarazem powierzchnię włosa. Zwieńczając atak zarodniki grzyba osadzają się na włosie głowy jako „pochewki”, z których następnie się wysiewają i powiększają w ten sposób obszar zakażenia. W ten sposób grzybica strzygąca generuje tzw. wtórnie ogniska infekcyjne. Każde z nich jest wyraźnie wyodrębnione, pokryte w środku niewielkimi łuskami, na obwodzie czerwone, swędzące z piekącymi grudkami, pęcherzykami lub krostkami. Włosy w ogniskach infekcji są „nierówno przystrzyżone”, stąd nazwa – „strzygąca”. U dorosłych ogniska infekcji występują także na klatce piersiowej, plecach, ramionach i udach, czasami na twarzy. Grzybica strzygąca u dzieci wymaga pilnej wizyty u lekarza i zastosowania doustnych leków ogólnoustrojowych na receptę . U dorosłych grzybicę strzygącą można uleczyć lekami dostępnymi bez recepty, np. żelami, czy kremami przeciw-grzybiczymi na bazie terbinafiny. Choroba nie powoduje trwałych śladów na skórze, czyli tzw. bliznowacenia ani też trwałego wyłysienia.

B/ Grzybice woszczynowe [4,5,7]
Grzybica woszczynowa, (synonimy: strupień woszczynowy, grzybień woszczynowy, parch) – jest infekcją obejmującą zlewnie całą głowę. Na skórze głowy pojawiają się wykwity żółtych płaskich strupów o średnicy od 1 mm, aż do 1- 2 cm. Są one zagłębione w skórę i mają talerzykowate wgłębienie w środku. Strupy te zwane tarczkami woszczynowymi są koloniami zakaźnego grzyba. Tarczki tworzą na coraz większej powierzchni grube złogi, pod którymi przy dłuższym stadium choroby, powstają gładkie, lśniące blizny, całkowicie pozbawione włosów.

Źródło: Wikipedia

Na pytanie – jak rozwija się ta grzybicza infekcja dopowiemy, że jej wszędobylskie zarodniki. mogą wnikać do mieszka i do rdzenia włosa. Wewnątrz włosa kreują destrukcyjny metabolizm wytwarzający pęcherzyki gazu. Włosy infekcji stają się matowe, szorstkie i suche. Wykwitom tarczowatych strupów towarzyszy odczyn zapalny skóry generujący blizny. Może też dojść do wyłysienia. Dodajmy, że u dzieci choroba obejmuje tylko skórę owłosioną głowy, zaś u dorosłych może objąć również brodę. Obok odmiany typowej (favus follicularis) istnieją też beztarczkowe odmiany choroby: łupieżopodobna (favus pityroides) i łuszczycopodobna (favus impetigoides). Zakażone włosy świecą matowozielono w świetle lampy Wooda. Obecnie w Polsce ta odmiana grzybicy jest rzadkością, nadal jest rozpowszechniona np. w krajach afrykańskich. Tego typu infekcje mogą być również bez wykwitów „ tarczkowych” i wówczas imitują objawy łuszczycowe lub łupież.

C/ Grzybice drobnozarodnikowe
Grzybice drobnozarodnikowe wywołane są przez grzyby z rodzaju Microsporum do których zalicza się obecnie ok. 15 chorobotwórczych gatunków. Grzybicza infekcja zwana drobnozarodnikowa cechuje się dużą zakaźnością. Występuje głównie u dzieci i w dużych zbiorowiskach ludzkich. Zwykle powodowana jest przez grzyby odzwierzęce Micosporum canis. Grzyby te infekują mieszki włosowe. Zmiany poinfekcyjne mają postać wieloogniskową. Włosy w obrębie ognisk są „ułamane” na wysokości 2-3 cm i otoczone białoszarą pochewką. Skóra jest pokryta blado-szarymi łuskami, jak też może być zaczerwieniona odczynem zapalnym. Niekiedy pojawia się wyciek ropny, w okolicy ujść mieszków włosowych. Zmiany chorobowe zwykle ustępują bez bliznowacenia i trwałego wyłysienia.

OGÓLNE ZASADY LECZENIA GRZYBICY SKÓRY [2,3,4,5,7, 8,9]
Ogólną zasadą leczenia grzybicy głowy, podobnie jak innych grzybic skóry jest: wczesne wykrywanie, leczenie farmakologiczne osób chorych oraz w miarę potrzeby ich izolacja. Wobec faktu, że grzybica jest chorobą wysoce zakaźną zasadą powinna być kompleksowa prewencja zabezpieczająca osobę wyleczoną przed ponownym zakażeniem. Prewencja polega na wykryciu nosicieli choroby - osób chorych z najbliższego otoczenia i poddanie ich leczeniu. Ta sama procedura dotyczy zwierząt domowych i przedmiotów mogącymi być źródłem infekcji grzybiczej - garderoby, środków higieny (szczoteczek, golarek elektrycznych, itp.) . Następnie należy eliminować wykryte źródła zagrażające wtórnym zakażeniem poprzez leczenie chorych osób, zwierząt oraz przez eliminację lub odkażenie zainfekowanych przedmiotów, tj. [8]

Farmakoterapia grzybicy skóry [1,2,3, 4, 6,7,8]
Obecnie w farmakoterapii dominują leki z następujących grup terapeutycznych:
- polienów (antybiotyki: gryzeofulwina , nystatyna, natamycyna)
- azoli (ketokonazol, flukonazol, itrakonazol, mikonazol, klotrimazol, ekonazol, bifonazol i inne)
- alliloamin (terbinafina, naftifina)
- morfolin (amorolfina)
- innych (cyclopiroks)

Leki przeciwgrzybicze niszczą tkanki grzyba lub blokują jego funkcje życiowe:
- niszczą błonę grzyba – polieny
- zaburzają biosyntezę ważnego składnika grzyba ergosterolu – azole, alliloaminy, morfoliny
- zaburzają biosyntezę błony komórkowej grzyba – cyklopiroks
- osłabiają grzyba działając destrukcyjnie na jego jądro komórkowe – gryzeofulwina

Leczenie ogólne grzybicy owłosionej skóry głowy [1,2,3, 6,7]
Wobec osób chorych na grzybicę owłosionej skóry głowy stosuje się zwykle tzw. leczenie ogólne lekami na receptę, przyjmowanymi doustnie. Stosunkowo popularnym lekiem jest nadal tzw. gryzeofulwina - antybiotyk wytwarzany przez Penicillinum griseofulvum. Gryzeofulwina osłabia grzyba działając destrukcyjnie na jego jądro komórkowe. Oprócz działania przeciwgrzybiczego, gryzeofulwina ma działanie przeciwzapalne tonujące świąd i odczyn zapalny ognisk grzybiczych. Stosuje się ją przy zakażeniach grzybiczych skóry, włosów i paznokci, wywołanych przez grzyby skórne (Dermatophyta) z rodzajów Microsporon, Trichophyton czy Epidermophyton. Konkurencyjnymi i wypierającym ten antybiotyk lekami są tzw. azole, na czele z terbinafiną . Przewagą terapeutyczną terbinafiny nad konkurencyjnymi lekami jest jej unikalny monopol grzybobójczy. Tylko terbinafina ma podwójne działanie: grzybobójcze i grzybostatyczne. Zwalcza wszelkie dermatofity, a także w pewnym stopniu drożdżaki, które generują objawy łupieżu. Skuteczność terapeutyczna terbinafiny wynika z jej zdolności hamowaniu biosyntezy ergosterolu – związku niezbędnego dla poprawnej budowy błony komórkowej grzyba. Pod wpływem terbinafiny błona komórkowa grzyba staje się nieprzepuszczalną pułapką i nagromadza się zabójczy dla grzyba związek o nazwie skwalen. Dlatego terbinafina jest coraz częściej stosowana jako tzw. lek pierwszego rzutu. [7] Trzeci, niekiedy stosowany lek - Flukonazol z grupy azoli –jest uważany w leczeniu grzybicy skóry powszechnie za znacznie mniej skuteczny niż gryzeofulwina i terbinafina. [6]

Leczenie miejscowe grzybicy skóry [1,2,3, 4, 6,7,8]
Jeśli grzybica obejmuje sferę owłosioną głowy celowym jest stosowanie leków miejscowych imidazolowych (z grupy alliloamin), np. terbinafiny. Obszar skażony należy wydepilować, lub wygolić. (niekiedy wystarcza ostrzyżenie). Terbinafinę stosuje się je w postaci kremów, maści, zasypek, żeli, płynów, itp. [7] W przypadku zakażenia grzybami drożdżopodobnymi zaleca się stosowanie itrakonazolu, flukonazolu lub ketokonazolu. [4,6,7]

Czy depilacja włosów z obszaru infekcji pozwoli uniknąć obciążającego leczenia doustnego
Przy leczeniu miejscowym grzybicy owłosionej skóry głowy niektórzy dermatolodzy depilują zainfekowane włosy z ognisk chorobowych. U podłoża tego zabiegu tkwi potwierdzone ich praktyką przeświadczenie, że depilacja podnosi skuteczność terapii farmakologicznej i skraca jej czasokres. Inni lekarze stosują tylko krótkie strzyżenie włosów, jako wystarczające dla aplikacji kremu, czy maści leczniczej.

Czy izolować chorego w trakcie leczenia, w tym zwłaszcza małe dziecko?
Pytanie jest kluczowe, ze względu na dużą zakaźność grzybic!. Obecnie przyjmuje się, że jeżeli grzybica głowy jest powodowana przez tzw. dermatofit odzwierzęcy (zoofilny), to po podjęciu leczenia dziecko może uczęszczać do szkoły, natomiast dziecko izolujemy na tydzień lub dwa , gdy choroba spowodowana jest przez grzyb „odczłowieczy” ( antropofilny). [6]

Czy grzybica może pozostawiać po sobie blizny?
W konsekwencji grzybicy prawie zawsze istnieje ryzyko pojawienia się blizn.
Zdarzają się jednak i zakażenia nietypowe, przebiegające z tworzeniem głębokich nacieków ropnych, głównie u pacjentów z obniżoną odpornością immunologiczną [1]

Jak unikać zakażenia?
Po pierwsze unikać fizycznego kontaktu ze źródłem zakażenia. Przypomnijmy, że zarazić się grzybicą można poprzez kontakt bezpośredni z osobą chorą, jak też zakładając jej odzież, korzystając ze wspólnej wanny, mydła, ręcznika, itp. Zakażenie grzybami „typowymi dla ludzi, to najczęściej spotykana postać grzybicy. Źródłem grzybów chorobotwórczych mogą być również zakażone zwierzęta (mówimy wtedy o grzybicy odzwierzęcej). W mieście najczęstszymi przenosicielami grzybów odzwierzęcych są koty i psy. Na wsi grzybami odzwierzęcymi można dodatkowo zarazić się od bydła, trzody i koni. Toteż w przypadku zauważenia na skórze zwierzęcia miejsc skórnych pozbawionych sierści i sączących ropną wydzielinę, należy unikać z nim bezpośredniego kontaktu. Podkreślmy też, że grzyby penetrują ciało poprzez zadrapania, szczeliny i drobne ranki. Wszędobylskie zarodniki grzyba mają w nich spokojne lokum na uruchomienie swej broni – żrących enzymów niszczących rogowy naskórek i włosy. Dlatego ich typowym nośnikiem są pochodzące od osób chorych i skażone zarodnikami grzebienie, nożyczki, pumeksy, pilniki do paznokci, itp.

Piśmiennictwo
  1. Współczesne zagrożenia grzybicami skóry; Marta Hasse-Cieślińska, Teresa Miroszewska-Sobańska; Przew Lek 2003, 6, 9, 35-41
  2. „Służba Zdrowia” nr 53-56 z 6 lipca 2000 r. Choroby owłosionej skóry głowy; Magdalena Ciupińska, Leszek Kalbarczyk;
  3. Postępy w dermatologii dziecięcej w 2004 roku prof. dr hab. med. Andrzej Kaszuba Kierownik Kliniki Dermatologii i Dermatologii Dziecięcej II Katedry Dermatologii UM w Łodzi; prof. dr hab. med. Ewa Trznadel-Budźko z Kliniki Dermatologii i Dermatologii Dziecięcej II Katedry Dermatologii UM w Łodzi; Medycyna Praktyczna Pediatria 2005/02
  4. Encyklopedia zdrowia, PWN, 2000 r. rozd. Grzybice skóry s 1951; Pod red. Prof. dr hab. Witold Gumułka.
  5. Wypadanie włosów u dzieci – postępowanie- Hair loss and its management in children; Vibhu Mendiratta, Masarat Jabeen; Expert Review of Dermatology, 2011; 6 (6): 581–590; Medycyna Praktyczna Pediatria 2013/02
  6. http://www.alergologia.org/spis-publikacji/119-9-Akademia-Dermatologii-i-Alergologii/1230-Grzybica-drobnozarodnikowa-o-nietypowym-przebiegu.
  7. http://www.grzybice.strefa.pl/glowa.html
  8. Portal Farmaceutyczno-Medyczny > Baza chorób > Dermatologia praktyczna > Leczenie grzybicy stopy, dr. n. med. Katarzyna Prystupa i mgr Edward Ozga-MIchalski
  9. http://www.alergia.org.pl/lek.arch1/archiwum/01_03/zakazenie.html CHOROBY ALERGICZNE SKÓRY; Prof. dr hab. n. med. Wiesław Gliński Klinika Dermatologiczna AM w Warszawie


oprac. mgr Edward Ozga Michalski
linki sponsorowane, reklamy

Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
Witaminy im nie zaszkodzą. Co innego gdyby je faszerować jakimiś lekami. ...leniwyDarek8     105790

No u mnie też 1 tabletka ibuprofenu 400mg bez problemu działa ...leniwyDarek8     94125

Może to być ból migrenowy, ale warto wybrać się z nim do lekarza. ...leniwyDarek8     632

W takim wypadku polecałbym dietę wątrobową: ... Ona nie tylko sprawdza się w schorzeniach wątroby, ale również ...klamer     924

Moja kolezanka ma ten problem :/ ...tex47a     11143

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-ABC wiedzy o tym - dlaczego łysiejemy?
-Łysienie androgenowe – diagnostyka i leczenie
-Łysienie androgenowe – przyczyny i objawy
-Łysienie od chorób
-Łysienie plackowate – objawy i leczenie
-Łysienie po chemioterapii
-Łysienie wskutek grzybicy skóry głowy - leczenie
-Łysienie wskutek uszkodzeń włosów
-Polekowe wypadanie włosów
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.