Przychodnia.pl
Piątek 17. Listopada 2017r
Grzegorza, Salomei

linki sponsorowane, reklamy

Łojotok zagraża zdrowiu i urodzie włosów
Gdy z głowy sypią się żółtawe i wilgotne łuski mamy do czynienia z tzw. łupieżem tłustym.
Tę dolegliwość poprzedza zwykle łojotokowe zapalenie skóry, którego objawem są czerwonawe złuszczające się plamy na skórze głowy.

dlaczego mamy łojotok
Łojotokiem nazywamy nadmierną aktywność gruczołów łojotokowych. Skutkiem tego jest zbyt obfita wydzielina natłuszczająca grubą warstwą łoju nie tylko włosy, ale i skórę.

Gruczoły łojowe
Gruczoły łojowe mają ujście łoju do wnętrza mieszka włosa, tuż poniżej tzw. lejka skórnego z którego wyłania się łodyga włosa. Dzięki tej lokalizacji wydzielina gruczołów stale i efektywnie natłuszcza długie łodygi włosów lipidowym filmem ochronnym. Gdy gruczoły łojowe wytwarzają zbyt wiele łoju nie tylko włosy szybko pokrywają się grubą tłustą warstewką lipidową, ale również skóra głowy.
Rys. 1
Gruczoły łojowe natłuszczają włosy i skórę barierą ochronną

Łój chroni włosy przed czynnikami atmosferycznymi
Tłuszcz wydzielany przez gruczoły łojowe, zwany jest sebum. Stanowi mieszankę kwasów tłuszczowych, cholesterolu, triglicerynów i fosfolipidów. Łój pełni bardzo ważną funkcję ochronną organizmu - natłuszcza skórę i włosy, chroniąc je przed niekorzystnym wpływem czynników atmosferycznych. Jest niezbędną osłoną włosów przed destrukcyjnym promieniowaniem ultrafioletowym, toksynami z atmosfery, kurzu i spalin. Dobrze chroni włosy przed utratą wody, która jest niezbędnym składnikiem rogowej struktury włosa. Sebum ma również własności bakteriobójcze.

Szkodzi, gdy łoju jest na włosach za dużo!
W niektórych okresach życia, zwłaszcza w okresie dojrzewania i przekwitania, występuje wzmożone wydzielanie łoju. Mówi się wówczas o łojotoku. Włosy przetłuszczone "zlepiają się" i jak „lep na muchy” wyłapują kurz pełen zarazków, co w pierwszym rzędzie zagraża infekcją grzybiczą i świądem.

Nie przesadzajmy jednak z częstym myciem włosów
Częstość mycia włosów i skóry głowy oraz jakość preparatów myjących powinna być dostosowana do aktywności gruczołów łojowych, czyli do ilości łojowej wydzieliny. Oznacza to, że w przypadku nadprodukcji łoju przez gruczoły łojowe i zbyt obfitego natłuszczania się skóry głowy mycie powinno być odpowiednio częste. Jakość stosowanych preparatów myjących – szamponów i mydeł – winna być taka, aby nie emulgować całego sebum z włosów, czyli uwzględnić zasadę zachowania naturalnego lipidowego filmu ochronnego na włosach.

Uwaga! Produktywność łoju ulega z wiekiem naturalnym zmianom
W pierwszych miesiącach po urodzeniu pojawia się obfity fizjologiczny łojotok, następnie zmniejsza się, aby ponownie rosnąć w okresie dojrzewania i stać się uciążliwą dolegliwością dla znacznego odsetka młodych ludzi. Szczególnie, kiedy jednocześnie dochodzi do zakażeń bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych. W takich sytuacjach na podłożu łojotoku mogą rozwinąć się specyficzne schorzenia skóry.

Zaburzenia hormonalne a łojotok
Ważną rolę w wytwarzaniu łoju (sebum) przez gruczoły skórne odgrywają hormony płciowe. Stąd często obserwowane różnice w produkcji łoju w zależności od wieku i płci. Wskazuje na to nasilenie się łojotoku podczas burzy hormonalnej okresu dojrzewania. Znaczącą rolę w regulacji hormonalnej odgrywa również gruczoł tarczycy i przysadki mózgowej.

Co jeszcze pobudza gruczoły łojowe do nadmiernego wydzielania lipidów?
Wpływ na obfitość wydzielanego łoju mają uwarunkowania genetyczne, aktualny stan zdrowia, wiek (nasilenie łojotoku ma miejsce w okresie pokwitania i dojrzewania), wewnętrzne predyspozycje organizmu, itp. Istotną przyczyną łojotoku może być niewłaściwa dieta, nieprawidłowa pielęgnacja skóry głowy (podrażnienie skóry i gruczołów łojowych przez drapanie i zbyt intensywne szczotkowanie), niedostateczna higiena, mycie włosów w zbyt gorącej wodzie, noszenie nieprzewiewnych okryć głowy, źle dobrane kosmetyki do typu skóry i włosów, a nawet stres. Wypadkową w/w czynników łojotwórczych jest częsty podział włosów na włosy szybko przetłuszczające się, suche lub normalne.

Uwaga! Nie leczony łojotok zagraża zdrowiu włosów
Należy wiedzieć, że mocno przetłuszczone włosy to nie tylko defekt estetyczny. Oznaczają przewlekły łojotok i jego powikłanie – tzw. łupież tłusty. Te dwie plagi łącznie mogą doprowadzić do łojotokowego zapalenia skóry i znacznego ubytku owłosienia głowy.

Kiedy z głowy sypią się tylko białe suche łuski.
Wówczas mamy do czynienia z tzw. łupieżem suchym? Wbrew temu, co na się wydaje nie jest to objaw przesuszenia włosów, a odwrotnie – łojotoku. Łupież suchy jest swędzący, ale zwykle nie powoduje w/w dotkliwych stanów zapalnych skóry.

Czym zagraża łojotok?
Przetłuszczanie się włosów, czyli łojotok drastycznie psuje wygląd włosów i poważnie zagraża ich zdrowiu.

Łojotok oblepia włosy, jak lep na muchy
Gdy gruczoły łojowe skóry głowy wytwarzają zbyt wiele łoju włosy pokrywają się grubą i lepką warstewką tłuszczu (sebum). Wówczas mówimy o włosach łatwo przetłuszczających się. Takie przetłuszczone włosy łatwo "zlepiają się" już po jednym dniu od umycia. Oblepione łojem są nieestetyczne a ułożona wcześniej fryzura jest mało trwała. Co gorsza, kleisty łój jak „lep na muchy” wychwytuje z kurzu zanieczyszczenia a w nich zakaźne mikroby, toksyny chemiczne, minerały i białkowe pyłki kwiatowe. Większość zanieczyszczeń jest pożywką dla chorobotwórczych mikroorganizmów. Stąd rośnie ryzyko infekcji grzybiczych i świądu skóry głowy.

Czym jeszcze zagraża łojotok?
Nasilony łojotok w połączeniu ze stanem zapalnym skóry głowy może spowodować łupież łojotokowy. Objawem łupieżu łojotokowego jest nasilone złuszczanie się owłosionej skóry głowy. czyli obfity łupież. Początek tej odmiany łupieżu łączy się zwykle z w/w okresem dojrzewania, kiedy to burza hornomalna pobudza gruczoły łojowe do intensywnego wytwórstwa tłuszczu. Obecnie wiadomo, że drugim współsprawcą łupieżu łojotokowego są grzyby drożdżopodobne (tzw, drożdżaki) z rodzaju Malassezia. Ich naturalnym pożywieniem jest ludzki tłuszcz wydzielany przez gruczoły łojowe skóry głowy. Jeśli łoju, czyli ich pożywienia jest za dużo populacja grzybów nadmiernie się namnaża. Wówczas wytwarza zbyt wiele drażniących wydzielin. Wydzieliny zaburzają metabolizm skóry głowy i pobudzają komórki naskórka do zwielokrotnienia tempa regeneracji. Skutkuje to wielokrotnym przyśpieszeniem jego tempem złuszczania się, czyli łupieżem! Co więcej, żywiące się łojem patogenne drobnoustroje mogą wywoływać łojotokowe zapalenia skóry.
Rys. 2
Łój z gruczołu łojowego pożywką dla grzybów rodzaju Malassezia

Czy wszystkie grzyby z rodzaju Malassezia wywołują łojotok i łupież?
Nie, nie wszystkie. Liczne grzyby z rodzaju Malassezia od wieków wchodzą w skład normalnej mikroflory owłosionej skóry człowieka. Są lipofilne, co oznacza, że karmią się tłuszczem wydzielanym przez gruczoły łojowe skóry głowy. Jeśli wydzieliny łojowej nie jest za dużo - bytują one bezobjawowo, nie powodując stanów zapalnych i chorób skóry głowy. Jeśli wydzieliny lipidowej jest za dużo uaktywniają się zwykle trzy gatunki: Malassezia furfur, Malassezia globosa oraz Malassezia restricta.
Schemat. Żródło: http://pdhsobieraj.blog.interia.pl
Wpływ na inicjację łupieżu nadprodukcji łoju przez gruczoły tłuszczowe skóry głowy.

Rola grzyba Malassezia w złuszczaniu naskórka
Fizjologiczny proces złuszczania się naskórka odbywa się w sposób niezauważalny i trwa około 28 dni. Za wytwarzanie „młodych” komórek naskórka odpowiedzialne są zawarte w nabłonku komórki „budowniczowie” - tzw. keratynocyty. Wszystko wskazuje na to, że to właśnie obecność w/w grzybów Malassezia sprawia, że keratynocyty nagle przyspieszają proces odnowy naskórka i skracają go nawet czterokrotnie. Skutkiem jest przyśpieszenie złuszczania się „starych” komórek, które odrywają się jako drobinki skóry w postaci płatków łupieżu.

Skąd wzięły się grzyby z rodziny Malassezia we włosach
Grzyby z rodzaju Malassezia nie „spadły z nieba” na głowę. Egzystują od wieków na owłosionej skórze głowy pozostając w harmonii z innymi drobnoustrojami. Jednak u osób, którym doskwiera łupież zauważa się nadmierny wzrost populacji grzyba. Przyczyną jest zwykle wzrost wydzielania łoju (łojotok), z omówionych na wstępie przyczyn. W obliczu obfitości pokarmu minipasożyt zaczyna szybciej się namnażać i przetwarzać tłuszcz skórny na swe potrzeby. Efektem jest wytwarzanie m.in.wolnych kwasów tłuszczowych, które drażnią skórę, wywołują stan zapalny, świąd. Te patogenne czynniki stymulują keratynocyty do nadaktywności metabolicznej powodującej łupież, czym blokują odbudowanie się prawidłowej bariery naskórkowej.

Uwaga! Grzyby drożdżopodobne z rodzaju Malassezia mogą spowodować łupież pstry
Drożdżaki Malassezia mogą też spowodować łupież pstry. Schorzenie to jest zaliczane do tzw. grzybic naskórkowych. Dolegliwość objawia się żółtawym rumienieniem skóry w postaci drobnych, złuszczających się ognisk. Występują one najczęściej na karku, dekolcie i ramionach. Po ustąpieniu dyskretnych zmian zapalnych pozostają odbarwione plamy. Często tego typu objawy nasilają się w miesiącach letnich i są widoczne na plaży, gdyż miejsca zmienione grzybiczo nie opalają się.

Leczenie i zapobieganie łupieżowi
Nadmierna potliwość i łojotok sprzyjają rozwojowi grzybów Malassezia oraz wyżej omówionym następstwom chorobowym prowadzącym do objawów łupieżu. W każdym przypadku inicjacji choroby wczesne rozpoczęcie jej leczenia dość skutecznie zapobiega rozwojowi grzybów Malassezia. W zapobieganiu łupieżowi zaleca się stosować płyny o działaniu przeciwłojotokowym i wysuszającym do codziennego nacierania skóry głowy. Jak też nowoczesne szampony przeciwłupieżowe, które poza zdolnością zwalczani przyczyn i objawów łupieżu, powinny posiadać właściwości pielęgnujące, poprawiające nawilżenie i odżywienie skóry głowy. Jeśli nie uda się samodzielnie powstrzymać choroby preparatami bez recepty - to należy zwrócić się do lekarza. Łupież, nawet w najłagodniejszej formie jest bowiem poważnym schorzeniem dermatologicznym niszczącym skórę. Lekarz dermatolog może zalecić kurację leczniczymi szamponami. Zwykle zawierają substancje przeciwgrzybicze – np. znany ze swej skuteczności ketokonazol oraz oktopiroks – aktywny środek przeciwłupieżowy. [2,3,4]. Dodajmy, że według aktualnych wytycznych Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego obecnie w zwalczaniu łupieżu zaleca się stosowanie produktów zawierających cyklopiroksolamine, która oprócz działania grzybobójczego, posiada silne właściwości przeciwzapalne iprzeciwbakteryjne.

Piśmiennictwo
  1. Dermatologia Praktyczna; lekarze dermatolodzy: Małgorzata Opalińska, Katarzyna Prystupa, Wadim Stąpór, Wyd.Lek. PZWL 1997
  2. Łupież jako objaw – jego etiopatogeneza, leczenie i zapobieganie; dr n med. Marta Wysocka z Kliniki Diabetologii Dziecięcej i Wad Wrodzonych II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Lech Korniszewski - 2003 Nowa Medycyna – zeszyt 116 (3-4/2002)
  3. Łupież - fakty i mity; Irena Rudowska Dermatologia estetyczna, nr 6, 2000
  4. Choroby skóry. Stefania Jabłońska, Tadeusz Chorzelski: Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1997. ISBN 83-200-2140-5.
  5. Dwa oblicza wolnych rodników tlenowych; Agnieszka Zabłocka, Maria Janusz ; Postepy Hig Med Dosw. (online), 2008; 62: 118-124 Review Full Text PDF Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu
  6. Łupież, łojotok, włosy alergika - Katrzyna Prystupa -cykl artykułów nt. pielęgnacji włosów "Moje Zdrowie" 1999-2000
  7. Dlaczego mam łupież – Edward Ozga-Michalski, Dorota Bystrzanowska; Portal Farmaceutyczno-Medyczny PFM.PL.
  8. Adam Straszyński: Choroby skóry. W: Karol Jonschner: Zarys pediatrii. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1956.


oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja dermatologiczna lek. med. Dorota Bystrzanowska

Dorota Bystrzanowska
specjalista dermatolog
specjalista medycyny estetycznej
Zapraszam mieszkańców Warszawy i okolic do korzystania z usług mojego gabinetu High-Med.
Przychodnia Specjalistyczna
Kasprowicza 27 lok. 2, Warszawa Bielany
Kontakt dla umówienia wizyty 22 865 71 50 603-753-493
dorota.bystrzanowska@high-med.pl
linki sponsorowane, reklamy

8163
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
W takim wypadku polecałbym dietę wątrobową: ... Ona nie tylko sprawdza się w schorzeniach wątroby, ale również ...klamer     629

Moja kolezanka ma ten problem :/ ...tex47a     10935

Witam Syn był u lekarza rozpoznanie stan zapalny siusiaka Przepiasano maść hrolhinaldin i przemywać manganianem potasu. Zrobi&# ...agnus     239

poza tym poza bezsennością mogą wystąpić inne i liczne skutki uboczne, m.in. nadciśnienie, kołatanie serca, niepok ...Bwaria     20021

Niestety, nie zawsze dostanie się wsparcie... Ale najważniejsze, to mieć w sobie choć trochę wewnętrznej siły. ...Naderyk     35364

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Łojotok zagraża zdrowiu i urodzie włosów
-ABC wiedzy o łupieżu
-Jak unikać łupieżu - radzą lekarze dermatolodzy
-Leczenie łupieżu
-Łupież suchy czy tłusty?
-Przyczyny łupieżu
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.