Przychodnia.pl
Czwartek 23. Listopada 2017r
Klemensa, Adeli

linki sponsorowane, reklamy

Abc anatomii włosa
Tak naprawdę nie widzimy całego włosa, a tylko jego łodygę. Łodyga włosa ma grubość ok. 0,07 - 0,9 mm, a długość prawie dowolną – jeśli jej nie strzyżemy.

Rys. 1. Korzeń włosa - miejsce budowy łodygi włosa

Opis rysunku: Kolbowaty korzeń włosa zwany jest potocznie cebulką, ze względu na botaniczną analogię, z „kiełkującą” z niego łodygą włosa. Z korzenia cyklicznie, aż 20-30 razy(!)w ciągu całego naszego życia wyrasta łodyga włosa a następnie „więdnie” i zanika pod skórą.

Włosy rosną od korzenia
Korzenie osadzone są pod skórą w specjalnych workowatych tworach skórnych zwanych mieszkami włosowymi. Kolbowaty kształt dolnej części korzenia przypomina cebulę i dlatego jest popularnie zwany cebulką włosa. Jest to trafna nazwa, gdyż z szybko mnożących się komórek macierzystych z tej kolbowatej części korzenia, jak z cebulki rośliny wyrasta długa keratynowa łodyga włosa głowy i w pewnym momencie „kiełkuje” ponad skórę.

O budowniczych łodygi włosa
Budowniczymi łodygi włosa są wyspecjalizowane komórki – keratynocyty. (Rys.2) Są to komórki potomne powstałe z komórek macierzystych włosa w jednym celu – dla wytwórstwa białka keratyny. Keratyna jest podstawowym budulcem łodygi włosa – stanowi 97 % jego masy. Proces rogowacenia łodygi włosa polega w wielkim skrócie na tym, że na tym, że żywe keratynocyty wytwarzają keratynę do momentu aż wypełnią się nią po brzegi. Wówczas rogowacieją w smukłe włókna rdzenia włosa lub „rybie” łuski warstwy osłonki chroniące włosy od deszczu i od innych szkodliwych czynników.

Rys.2. Większość komórek potomnych macierzy zamienia się w keratynocyty


Z jakiego tworzywa zbudowany jest włos?
Włosy, podobnie jak cały ustrój człowieka i zwierząt są zbudowane przede wszystkim z wielocząsteczkowych białek, zaś białka z elementarnych cząstek składowych - aminokwasów. Aminokwasów ważnych dla kreacji ciała człowieka jest ok. 25, w tym około dziesięciu z nich odgrywa szczególną rolę . Z 25, czy nawet z dziesięciu różnych elementów, jak z klocków lego, w unikalnie odmienny sposób powiązanych ze sobą i co ważne w różnych proporcjach można otrzymać wielką ilość kombinacji strukturalnych białek. Jedne z tych struktur mogą być miękkie, tak jak żywe komórki cebulki włosa, nerek, wątroby, itp. narządów miąszowych. Inne białka są twarde, sprężyste. wodoszczelne i odporne na kwasy organiczne. Te ostatnie zbudowane są z specyficznego białka – keratyny.

Rogową łodygę włosa wypełnia specyficzne białko – keratyna.
Keratyna, tak jak każde inne białko zbudowane jest z setek elementarnych molekuł, jakimi są aminokwasy. Jest to złożony skleroproteid złożony z wielu łańcuchów polipeptydowych. W jej strukturze znajdują się takie aminokwasy jak: cystyna, arginina, glicyna, tyrozyna, fenyloalanina, lizyna oraz inne. Jednak różni się od pozostałych białek tym, że zawiera znaczną ilość 2 aminokwasów zawierające siarkę – cystynę i metioninę. Siarka zapewnia włosom wytrzymałość mechaniczną dzięki tzw. wiązaniom dwusiarczkowym. Słowem, dzięki tej siarce keratyna nabiera twardości, sprężystości i staje się wodoszczelna – czyli rogowacieje. Nabiera też wielkiej wytrzymałości na rozciąganie. Licząca 100000 włosów czupryna wytrzymuje ciężar od 5 do 10 ton. Zrogowaciałą keratynę znajdziemy nie tylko we włosach, ale i w paznokciach, warstewce naskórka, w rogach i kopytach zwierząt, w piórach ptaków.

Patrząc na przekrój łodygi włosa widzimy pod mikroskopem:
  1. rdzeń włosa
  2. warstwę korową złożoną z mikrowłókien i makrowłókien zbudowanych ze specjalnego białka – keratyny.
  3. osłonkę włosa, zwanej też powłoczką włosa
Rys 3. Struktura łodygi włosa – przekrój poprzeczny w powiększeniu – widoczny rdzeń, kora i osłonka (otoczka)


Komórki rdzenia włosa
Komórki te wykształcają się z komórek macierzy włosa w górnej części brodawki. Tworzą nieregularne ziarenka, których rola jeszcze jest nie znana.

Konstrukcja nośna włosa - kora
Trzonem konstrukcji mechanicznej włosa jest jego kora. Kora powstaje z komórek macierzy zlokalizowanych w pobliżu wierzchołka brodawki. Jej masa stanowi ok. 9/10 masy włosa. Stanowi sprężysty wewnętrzny filar nośny długiej łodygi włosa. Ta smukła walcowato-stożkowa struktura nośna, zwężająca się ku wierzchołkowi włosa stabilizuje w pionie cienką, elastyczną łodygę. Jeśli spojrzymy na przekrój pojedynczego włosa to kora jest grubą otuliną bardzo cienkiego i stosunkowo krótkiego rdzenia. (Rys 3) Kora decyduje o elastyczności i wytrzymałości mechanicznej łodygi. Składa się z długich i silnych włókien keratynowych, których oplot stabilizuje rdzeń włosa. Włókna kory nadają siłę i delikatną sprężystość długim łodygom włosa. Składają się z wysmukłych, jak nici zrogowaciałych komórek. Ponadto w strukturze warstwy korowej włosa mieści się o pewna ilość wody oraz ciemnych ziaren pigmentu – melaniny – od których ilości i barwy zależy kolor włosów.

Osłonka włosa, zwana też powłoczką
Keratynowa osłonka włosa – to najbardziej zewnętrzna warstwa jego łodygi - zbudowana jest z zrogowaciałych komórek spłaszczonych jak rybie łuski. Łuskowate komórki osłonki są poukładane wokół łodygi jak dachówki na dachu. Tych bardzo cienkich, półprzezroczystych łusek jest zwykle od 5 do 10 warstw. Keratynowa osłonka chroni rdzeń i warstwę korową włosa - jak dach dom przez niekorzystnymi czynnikami atmosferycznymi - deszczem, kurzem, słońcem, wiatrem, czynnikami chemicznymi, itp. Łuski osłonki są sklejone ze sobą i z warstwą korową przy pomocy specjalnych substancji tłuszczowych tworzących tzw. spoiwo międzykomórkowe. Podstawowymi składnikami tego spoiwa decydującymi o jego własnościach są lipidy, w tym ceramidy, cholesterol, trójglicerydy, wolne kwasy tłuszczowe, itp.

Piśmiennictwo
  1. Biochemia Harpera- Robert K. Murray i inni Wyd, Lek. PZWL, 2004
  2. Biochemia witamin – witaminy grupy B i koenzymy Piotr Moszczyński, Rita Pyć; PWM, 1998
  3. Anatomia i fizjologia włosa, Dr med. Urszula Kozłowska, specjalista dermatolog, Akademia Medyczna w Warszawie – artykuł nie publikowany, dostępny u autora i w portalu PFM.PL (i Capivit HydroControl-preparat zawierający olej z nasion ogórecznika, zapobiegający nadmiernej przeznaskórkowej utracie wody ) Autor: Dr n. med. Urszula Kozłowska - Akademia Medyczna w Warszawie
  4. Fizjologia i patologia wzrostu i utraty włosów na głowie u człowieka; autorzy: Anna Lis, Dominika Wcisło-Dziadecka, Grażyna Kamińska, Ligia Brzezińska-Wcisło; Postępy Dermatologii i Alergologii 5/2003 - XX, s 260-266
  5. Biologia komórek macierzystych naskórka oraz ich znaczenie w medycynie; autorzy: Michał Pikuła, Piotr Trzonkowski Zakład Immunologii Klinicznej i Transplantologii, Gdański Uniwersytet Medyczny- Postepy Hig Med Dosw. (online), 2009; 63: 449-456
  6. Komórki macierzyste cebulek włosów alternatywą dla embionalnych komórek macierzystych - oryginalna publikacja: Yao Fei Hu, Zhi-Jian Zhang, Maya Sieber-Blum, “An Epidermal Neural Crest Stem Cell (EPI-NCSC) Molecular Signature”, Stem Cells Vol. 24 No. 12 December 2006, pp. 2692 -2702, doi:10.1634/stemcells.2006-0233.
  7. Znaczenie wybranych odkryć biologii molekularnej w fizjologii i patologii włosa; Borgis - Nowa Medycyna 3/2002; Małgorzata Ratka, Przemysław M. Płonka z Zakładu Biofizyki Instytutu Biologii Molekularnej i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
  8. PODSTAWOWE ZASADY ŻYWIENIA OPTYMALNEGO - Jan Kwaśniewski, Tomasz Kwaśniewski, Wyd. własne Warszawa 1998; http://dr-kwasniewski.
  9. Magnez pierwiastek energii – dr n. med. Henryk Dudek, wyd. PiK Eneteya 1999
  10. Nauka o chorobach wewnętrznych. Zaburzenia przemiany materii IV, Witold Orłowski; PZWL, 1991
  11. Publikacje internetowe dr dr Henryk Różański doktor nauk biologicznych z zakresu medycyny Absolwent Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu;. Praca doktorska wykonana pod kierunkiem prof. dr hab. med. Romana Meissnera na I Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. ; http://www.luskiewnik.gower.pl/pantothenic.html
  12. Mała Encyklopedia Medycyny PWN 2000 r., Wikipedia ON-LINE i inne enc.intern.


OPRAC. mgr Edward Ozga Michalski
linki sponsorowane, reklamy

7936
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
Dzieki za pomoc :) ...quina13     69052

ja na ból głowy pije kieliszek wódki i zawsze pomaga :D ...siczi999     95038

Witaminy im nie zaszkodzą. Co innego gdyby je faszerować jakimiś lekami. ...leniwyDarek8     106830

No u mnie też 1 tabletka ibuprofenu 400mg bez problemu działa ...leniwyDarek8     95038

Może to być ból migrenowy, ale warto wybrać się z nim do lekarza. ...leniwyDarek8     837

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Abc anatomii włosa
-Dlaczego włosy muszą rosnąć?
-Rogowe tworzywo włosa - keratyna
-Więcej o wzroście włosów
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.