Przychodnia.pl
Grzegorza, Aleksandra   Czwartek 24. Kwietnia 2014r
Po operacji raka jelita grubego
Rak jelita grubego jest w Polsce jednym z najczęstszych, lecz zbyt późno wykrywanych nowotworów. Wskutek tego skuteczność jego leczenia jest znacznie niższa, niż w krajach, gdzie dzięki masowym badaniom przesiewowym jest wykrywany wcześniej. Z praktyki onkologicznej wynika, że znaczące ryzyko wznowy choroby dotyczy zwłaszcza osób, u których wykryto nowotwór w II i III stopniu zaawansowania i które przeszły radykalne leczenie chirurgiczne. Oznacza to dla tych osób i ich nadzoru medycznego wymóg wysokiej czujności i nieustannego kontrolowania stanu zdrowia. Wczesne rozpoznanie wznowy raka jelita grubego może bowiem umożliwić kolejną resekcję guza, chemioterapię II rzutu, radioterapię – słowem zapewnić choremu kolejną szansę wyleczenia i przedłużenia życia.

OPERACJA – JAKIE SZANSE NA WYLECZENIE?
OBJAWY WZNOWY - BADANIA KONTROLNE
KOLONOSKOPIA –PODSTAWA BADAŃ KONTROLNYCH

Rak jelita grubego jest trzecim pod względem częstości występowania nowotworem w Polsce ( po raku sutka i płuca), wykazując tendencję rosnącą. Na to schorzenie zapada rocznie w Polsce 11.000 osób. Każdego roku ok. 8.000 osób umiera z powodu tego nowotworu.
OPERACJA – JAKIE SZANSE NA WYLECZENIE?

Niektóre osoby uważają, że nawet po udanym leczeniu operacyjnym raka jelita grubego nawrót choroby jest zaprogramowanym wyrokiem. Czy to prawda?
Nie, tak nie można myśleć. Zagrożenie wznową jest jednak znaczne. Z danych statystycznych pochodzących np. z USA wynika, że po leczeniu dostępnymi metodami (radykalna resekcja, chemioterapia, radioterapia) – u 35-40% chorych w II lub III stopniu zaawansowania raka występuje po pewnym czasie nawrót pod postacią miejscowej wznowy bądź przerzutów (rozsiewu do innych organów i narządów).
Po jakim czasie może wystąpić nawrót choroby?
Większość wznów raka jelita grubego występuje w ciągu 5 lat, najczęściej jednak mają one miejsce w ciągu 3 lat po operacji.
Czy można określić wpływ zaawansowania raka jelita grubego (w momencie podjęcia leczenia) na długość życia?
Wyróżnia się często 4 stopnie zaawansowania raka jelita grubego. Mierzone tymi stopniami zaawansowanie choroby w momencie podjęcia leczenia, to najważniejszy czynnik rokowniczy. Przykładowo, podajemy w tabelce / poniżej/ - zestawienie statystyczne wskazujące, jaki odsetek osób w różnych stopniach zaawansowania raka przeżywa po leczeniu dłużej, niż 5 lat.

Stopień zaawansowania raka jelita w momencie podjęcia leczenia Odsetek osób, które przeżyją dzięki leczeniu raka dłużej, niż 5-lat
I ° pierwszy 70% chorych
II ° drugi 63% chorych
III ° trzeci 46% chorych
IV ° czwarty 12% chorych

OBJAWY WZNOWY - BADANIA KONTROLNE
Podana wyżej statystyka skuteczności leczenia – w zależności od zaawansowania raka w momencie wykrycia - wskazuje, jak ważne jest wczesne wykrycie symptomów choroby i rozpoczęcie leczenia w możliwie wczesnym jej stadium. Toteż, po w pełni udanej operacji, niezbędny jest stały nadzór onkologiczny i regularne wykonywanie badań kontrolnych. Dzięki monitorowaniu potencjalnego zagrożenia można na czas rozpoznać nawrót choroby, zanim wystąpią odczuwalne przez chorego objawy kliniczne.
Jakie metody pozwalają na wczesne rozpoznawanie wznowy raka jelita grubego?
Możliwymi do zastosowania badaniami są: oznaczanie antygenu rakowo-płodowego (CEA), kolonoskopia, radiogramy klatki piersiowej, badania czynnościowe wątroby, pełna morfologia krwi, badanie stolca na krew utajoną, ultrasonografia oraz tomografia komputerowa.
Jakie mogą być pierwsze objawy nawrotu choroby?
Na wstępie należy podkreślić, że chodzi tu o wykrycie nawrotu choroby nowotworowej w fazie bezobjawowej, a więc wówczas, gdy chory nie ma krwawienia z odbytu, nie chudnie, nie gorączkuje, nie ma bólów ani wyczuwanego dotykiem guza brzucha. Wykrycie wznowy we wczesnej, bezobjawowej fazie znacznie lepiej rokuje, jeśli chodzi o szanse skutecznego leczenia, niż w fazie objawów klinicznych.
Jaka może być lokalizacja wznowy raka jelita grubego?
Najczęstszą lokalizacją wznowy raka jelita grubego są przerzuty do wątroby; lub do płuc, z ominięciem wątroby. Częste są również nawroty miejscowe w jelicie grubym, tj. w jego części podstawowej – okrężnicy i końcowej – odbytnicy.
Jak wykryć wczesne symptomy przerzutów do wątroby?
U chorych z grupy wysokiego ryzyka, tj. w II lub III stopniu zaawansowania klinicznego raka jelita grubego wznowę choroby w postaci przerzutów do wątroby można wykryć wykonując systematycznie (co 3 miesiące) USG jamy brzusznej. Pewne znaczenie może tu mieć również oznaczanie stężenia CEA (tzw. antygenu rakowo-płodowego) w surowicy krwi. (np. amerykańskie standardy onkologiczne przewidują badania - co 2-3 miesiące przez 2 lata po operacji). Stwierdzenie zwiększonego stężenia CEA, potwierdzonego badaniem kontrolnym, uzasadnia dalsze poszukiwanie przerzutów, natomiast nie stanowi jeszcze wskazania do zastosowania leczenia.
Jaką rolę w rozpoznaniu przerzutów odgrywa bezpośrednie badanie chorego – np. tzw. badanie podmiotowe i przedmiotowe.
Jest to podstawowa i najistotniejsza część każdej kontroli lekarskiej u chorych onkologicznych. Niestety, zafascynowani nowoczesną techniką diagnostyczną często o tym zapominamy. Badanie podmiotowe (czyli wywiad zebrany od chorego) i tzw. badanie przedmiotowe (czyli bezpośrednie badanie lekarskie pacjenta), pozwalają zebrać informacje potrzebne lekarzowi do zaplanowania dalszej diagnostyki. Bez tych informacji lekarz poruszałby się po omacku. Jeśli np. pacjent przyzna się, że od pewnego czasu obserwuje krew w stolcu, to wiadomo, że trzeba go skierować na kolonoskopię. Gdy skarży się na suchy kaszel, trzeba pilnie wykonać RTG klatki piersiowej, natomiast jeśli zauważymy, że ma lekko zażółcone twardówki (tzw. białka gałek ocznych), to może być to objawem żółtaczki spowodowanej przerzutami do wątroby. W takim wypadku konieczne jest oznaczenie poziomu blirubiny w surowicy i wykonanie USG jamy brzusznej.
Badanie takie powinno się przeprowadzać co 3-6 miesięcy przez pierwsze 3 lata, a później co roku.
Kiedy celowe są radiogramy klatki piersiowej?
Badanie to powinno być wykonywane rutynowo podczas każdej kompleksowej kontroli lekarskiej po operacji (czyli np. w ciągu pierwszych dwóch lat – co trzy miesiące. Ponadto badanie to powinno być wykonane w każdej sytuacji, kiedy stwierdzi się zwiększone stężenie markera CEA lub inne objawy nasuwające podejrzenie przerzutów do płuc (np. kaszel, krwioplucie).
Jaką rolę dla wczesnego wykrycia nawrotu raka jelita grubego przypisuje się takim metodom jak: badania czynnościowe wątroby, badanie stolca na krew utajoną, tomografia komputerowa?
Obecnie coraz częściej uznaje się, że do monitorowania wczesnych symptomów wznowy choroby wystarczające są wspomniane wyżej, bezpośrednie badanie podmiotowe i przedmiotowe, badania laboratoryjne (w tym biochemiczne wątroby i morfologia krwi obwodowej) USG jamy brzusznej, radiogramy klatki piersiowej (w miarę potrzeby), badanie antygenu rakowo-płodowego (CEA), a przede wszystkim kolonoskopia jelita grubego. Zalety tej ostatniej metody pozwalają na uniknięcie potrzeby rutynowego wykonywania tomografii komputerowej. Natomiast okresowe badania stolca na krew utajoną są wskazane w sytuacji gdy pacjent ma utrudniony dostęp do kolonoskopii. Ponadto jest to dobre badanie przesiewowe, które pozwala wyłonić z populacji grupę osób, u których konieczne jest właśnie wykonanie kolonoskopii (dodatni wynik badania kału na krew utajoną może być wczesnym objawem raka).
KOLONOSKOPIA – PODSTAWA BADAŃ KONTROLNYCH
Wieloletnie doświadczenia kolonoskopii dowodzą, że jest to najlepsza metoda nie tylko badań przesiewowych, ale i wczesnego wykrywania lokalnej wznowy raka jelita grubego.
Jaka jest rola kolonoskopii w okresie okołooperacyjnym?
Przypomnijmy, że kolonoskopia zwykle jest stosowana w okresie okołooperacyjnym - przed i po operacji. Dzięki temu można w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy poza operowaną zmianą nowotworową jelito grube jest wolne od polipów i innych ognisk nowotworu.
Jaka rolę odgrywa ta metoda badania w kontrolach po operacji?
Po operacji raka jelita grubego – standardy światowe zalecają wykonywanie kolonoskopii co najmniej raz do roku w okresie 5 lat po operacji. Po tym okresie badanie może być wykonywane 3-5 lat, co jest wystarczającą częstością dla wczesnego wykrycia nowych polipów, lub ognisk raka. U chorych z polipami gruczolakowatymi zaleca się kontrolną kolonoskopię zgodnie z wytycznymi WHO.
Jakie jest postępowanie kontrolne wobec chorych w II i III stopniu zaawansowania choroby nowotworowej, którzy nie zostali poddani napromienianiu?
Chorym po operacji z powodu raka odbytnicy, którzy z powodów medycznych lub nie wyrażenia zgody nie zostali poddani napromienianiu, zwykle proponuje się okresowe wykonywanie proktosigmoidoskopii (czyli badania endoskopowego odbytnicy i esicy – końcowych odcinków jelita grubego. Natomiast u chorych poddanych radioterapii badanie to nie jest konieczne – wystarczyć może kolonoskopia wykonywana np. z częstością, co 3-5 lat.
Co wiemy o postępie w tzw. nieinwazyjnym monitorowaniu jelita grubego?
Z nadzieją obserwowany jest np. rozwój techniki obrazowej, zwanej kolonoskopią wirtualną. Metoda ta polega na odtwarzaniu dwu- i trójwymiarowych obrazów wnętrza jelita grubego, powstałych dzięki komputerowej obróbce danych uzyskanych za pomocą tzw. tomografii spiralnej. Samo badanie jest krótkie, bezpieczne, dobrze tolerowane przez pacjentów. Pewnym problemem może być niedostateczne przygotowanie jelita grubego do badania - czynnik, który powoduje, że zdarzają się wyniki fałszywie dodatnie, tj. rozpoznające nowotwór, pomimo, że go nie ma.

Inną nowatorską techniką jest stosowanie mikrokamery zamkniętej w kapsułce wielkości ok. 1 cm, którą pacjent połyka. Urządzenie przechodzi przez cały przewód pokarmowy, wykonując co kilkadziesiąt sekund zdjęcie, które następnie drogą radiową jest przesyłane do specjalnego rejestratora (pacjent nosi go na pasku). Po wydaleniu kamery, klatka po klatce, można sobie obejrzeć od wewnątrz cały przewód pokarmowy pacjenta.
 
Oprac redakcyjne mgr Edward Ozga Michalski;
Konsult. lek. med. Tomasz Sarosiek - onkolog
lekarz onkolog (choroby nowotworowe)
hemoroidy

Zobacz odpowiedź
lekarza onkologa
- Najczęściej zadawane pytania usługa bezpłatna - sponsor:
Aventis Pharma
-   Zadaj pytanie
Ostatnio na Forum ...
Teresa 2014-04-22 16:59:44
Od 4 lat nie biorÄ™ letroxu 100. jestem w Anglii lekarze mi go nie przepisujÄ…. Obecnie biorÄ™ Propranolol 20, mam czerwone oczy, uderzenia gorÄ…ca s ...
Marcin 2014-04-17 15:22:20
mam 35 lat, od piętnastu cierpię na sporadyczne ataki migreny aurowej. Na atak migreny nie miałem sposobu, Pomagało tylko połżenie się spać w ...
e-Rzecznik 2014-04-17 11:20:01
Osoby chore na migrenÄ™ powinny stosować siÄ™ do zaleceĹ„ specjalisty, przestrzegać diety, czasem zmienić tryb ĹĽycia. Najlepiej jeĹ›li skorzystajÄ ...
SZUKAJ w Serwisie

BIULETYN

Wpisz swój e-mail
Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Badanie kolonoskopowe jelita grubego
-Kolonoskopia
-Leczenie raka jelita grubego
-Po operacji raka jelita grubego
-Rak jelita grubego
-Wykrywanie raka jelita grubego
Ciekawe linki
www.rakpiersi.pl zbysw.w.interia.pl/Web_1/
Zrób to dla siebie
AVENTISRaz w miesi±cu
Zrób to dla siebie
Nie bój się i zbadaj piersi:
Zbadaj się po k±pieli
1. Połóż się ...dalej
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz




Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2014