Przychodnia.pl
Moniki, Józefa   Środa 27. Sierpnia 2014r
Nowotwory krwi
Tradycyjnie białaczka kojarzy się powszechnie ze schorzeniem nowotworowym, nie dającym się leczyć i szybko doprowadzającym do śmierci. W medycynie określenie białaczka dotyczy pewnej grupy chorób, podobnie jak słowo „ptaki” dotyczy ich całej rozmaitości począwszy od malutkiego kolibra do ogromnego kondora. Tak więc wyróżniamy białaczki ostre, o szybkim przebiegu, bardzo złośliwe nowotwory, mogące wywodzić się z różnych komórek szpiku (np. limfoblastów, mieloblastów), które wymagają intensywnego leczenia chemioterapią, oraz białaczki przewlekłe, zwykle o powolnym przebiegu, niektóre wręcz nie wymagające leczenia w początkowej fazie. Do takich schorzeń zaliczamy między innymi przewlekłą białaczkę limfatyczną.
1. Przewlekła białaczka limfatyczna
Zaburzenia liczby krwinek białych mogą dotyczyć ich ilości jak i jakości. Wzrost liczby krwinek białych, poza fizjologicznym podwyższeniem w okresie infekcji, może być związany z chorobami nowotworowymi krwi. Najczęstszym nowotworowym schorzeniem układu krwiotwórczego jest przewlekła białaczka limfatyczna (PBL). Występuje ona z częstością ok. 2,4 przypadków rocznie na 100.000 ludności. Jest to schorzenie nowotworowe, w którym dochodzi do namnożenia i gromadzenia się w organizmie limfocytów, zatrzymanych na bardzo wczesnym etapie podziału komórkowego. W ponad 90% przypadków dotyczy to limfocytów B opisanych powyżej. Mimo, iż w organizmie jest ich dużo, nie wzrasta możliwość obrony organizmu przed drobnoustrojami. Zmienione nowotworowo limfocyty są całkowicie bezużyteczne. Ich gromadzenie się w organizmie jest najczęściej bezobjawowe, choroba może trwać latami niezauważona, aż nieoczekiwanie w kontrolnych badaniach krwi, często wykonywanych z innych powodów, dochodzi do niepokojącej diagnozy. Choroba dotyczy głównie osób starszych i dwa razy częściej dotyka mężczyzn.
W jaki sposób stwierdzamy chorobę?
Rozmaz krwi obwodowej pacjenta chorującego na przewleklą białaczkę limfatyczną Objawy ogólne choroby to obfite pocenie nocne, duży spadek wagi ciała w krótkim czasie, stany gorączkowe. nie związane z określoną infekcją, bardzo znaczne zmęczenie. W takich przypadkach pacjenci zgłaszają się do lekarza i w kontrolnej morfologii krwi najczęściej stwierdza się podwyższenie liczby krwinek białych powyżej 20.000 w 1 μl (w obrazie odsetkowym - zwykle 80-90% to limfocyty). Po badaniu pacjenta lekarz może wówczas stwierdzić uogólnione powiększenie węzłów chłonnych oraz często śledziony, choć we wczesnej postaci choroby badanie może wyjść prawidłowe.
Zdjęcie 1. Rozmaz krwi obwodowej pacjenta chorującego na przewlekłą białaczkę limfatyczną

Obraz szpiku kostnego w trepanobiopsji, oglądany pod małym powiększeniem spod mikroskopu. Rozlany naciek limfocytów w szpiku kostnym pogarszajacy rokowanie Opracowano szereg kryteriów medycznych dzięki którym można stwierdzić, iż ktoś cierpi na przewlekłą białaczkę limfatyczną. Najczęściej używane i szeroko akceptowalne są tzw. kryteria NCI, czyli National Cancer Institute ze Stanów Zjednoczonych. Przewlekłą białaczkę limfatyczną rozpoznajemy wówczas, gdy we krwi obwodowej stwierdza się powyżej 5.000/μl małych, dojrzale wyglądających limfocytów, co nie można wytłumaczyć innymi stanami chorobowymi. Szpik kostny w przewlekłej białaczce limfatycznej jest nacieczony limfocytami, które stanowią co najmniej 30% komórek jądrzastych szpiku kostnego.
Zdjęcie 2. Obraz szpiku kostnego w trepanobiopsji, oglądany pod małym powiększeniem spod mikroskopu. Rozlany naciek limfocytów w szpiku kostnym pogarszający rokowanie.

Ze względu na dużą liczbę schorzeń nowotworowych wywodzących się z limfocytów istnieje cały szereg metod odróżniania jednych od drugich. Dane schorzenie można oceniać po wyglądzie komórek w obrazie mikroskopowym, czy w badaniu obecności różnych enzymów w cytoplazmie komórki. Do diagnozowania choroby służy też badanie obecności antygenów komórkowych, czyli substancji, występujących na błonie komórkowej lub w jej cytoplazmie. Po wykonaniu wszystkich niezbędnych badań dodatkowych można powiedzieć na jakim etapie rozwoju znajduje się choroba. Etap wczesny to etap bezobjawowy - stwierdza się tu jedynie podwyższoną liczbę limfocytów we krwi obwodowej. Etap późny charakteryzuje się całym szeregiem objawów opisanych powyżej połączonych z niską wartością hemoglobiny i liczby płytek krwi. Często w takiej sytuacji pacjent zastanawia się ile pozostało mi życia przed sobą? Na tak zadane pytanie nie ma dokładnej odpowiedzi, można jedynie mówić o pewnych wartościach przybliżonych wynikających ze statystyki. Po rozpoznaniu wczesnej postaci przewlekłej białaczki limfatycznej okres przeżycia może dochodzić nawet do 20 lat, ale może być i krótszy. Przy postaci bardziej zaawansowanej czas życia skraca się istotnie do kilku lat.
Jak zatem leczyć PBL?
Należy pamiętać, że o wyborze odpowiedniego momentu leczenia zawsze decyduje lekarz w oparciu o aktualny stan wiedzy na temat PBL. Może dziwić pacjenta, iż po stwierdzeniu u niego obecności choroby nowotworowej, lekarz mówi: „Nie wymaga Pan/Pani leczenia, proszę przyjść na kontrolę za 2 miesiące”. I o dziwo lekarz czyni wówczas słusznie. Wiadomo dziś, że stosowanie leków w bardzo wczesnym okresie PBL nie daje korzyści, natomiast mogą się pojawić objawy uboczne zastosowanych leków. Niemniej jednak, jeśli pojawiają się objawy ogólne choroby (wymienione powyżej, a zinterpretowane przez lekarza), dochodzi do szybkiego podwajania się liczby limfocytów we krwi, szybkiego i masywnego powiększania się węzłów chłonnych i śledziony. Także jeśli pojawiają się dowody postępującego uszkodzenia szpiku kostnego, objawiające się spadkiem liczby płytek krwi lub niedokrwistością, należy rozpocząć leczenie. Leczenie PBL polega na zniszczeniu nieprawidłowych komórek nowotworowych. Do tego celu najczęściej stosowanym leczeniem jest chemioterapia. Zwykle, jako pierwszy lek stosuje się chlorambucil, który jest wygodny w stosowaniu w formie tabletek do zażywania. Łączy się go czasami z lekami hormonalnymi tzw. glikokortykosteroidami (prednizonem). Niestety po pewnym czasie dochodzi do nawrotu choroby i często choroba staje się oporna na podawane wcześniej leczenie. Do niedawna stosowano wówczas intensywniejszą chemioterapię, złożoną z kilku leków podawanych dożylnie. Wiązało się to z całym szeregiem objawów ubocznych o różnym stopniu nasilenia w zależności od pacjenta, pod postacią wypadania włosów, wymiotów, biegunek, gorączek i wielu innych. Od lat trwały poszukiwania nowych, lepszych leków leczących PBL. Taką nową grupę leków stanowią analogi puryn. Jednym z nich jest fludarabina (nazwa handlowa w aptece Fludara). Lek ten hamuje powstawanie nowych, nowotworowych limfocytów oraz niszczy komórki już powstałe, pozostające w tzw. fazie spoczynkowej, które są wówczas trudne do zabicia przez inne leki przeciwnowotworowe.
Jak działa fludarabina?
Każda komórka, w swoim jądrze posiada łańcuch DNA, informację genetyczną, która jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Jest to misterna konstrukcja zbudowana z 4 rodzajów par zasad, ułożonych w różne sekwencje, dla każdego człowieka inne. Fludarabina jest związkiem podobnym do jednej z takich zasad. Jeśli fludarabina pojawi się w komórce, gdy powstaje właśnie DNA, jest wówczas wykorzystywana do jego budowy. Jeśli fludarabina zostania umieszczona w łańcuchu DNA, ulega on pękaniu i do niczego już się wtedy nie nadaje. Komórka otrzymuje wewnętrzny sygnał - „jeśli nie umiesz się samodzielnie naprawić - musisz popełnić samobójstwo”. I tak się dzieje, nawet gdy komórka jest nowotworowo zmieniona - musi obumrzeć. Można to porównać do wysokiej wieży, do budowy której używano co jakiś czas cegieł z piasku. Wcześniej czy później konstrukcja musi runąć.
Jaka jest skuteczność fludarabiny?
Podstawowym pytaniem jakim zawsze się zadaje jest: „Czy fludarabina może całkowicie wyleczyć PBL?” Niestety na dzień dzisiejszy nie można odpowiedzieć twierdząco na tak zadane pytanie. Czy zatem jest lepsza od innych stosowanych leków? Tutaj odpowiedź jest łatwiejsza. Aby ocenić skuteczność leczniczą fludarabiny oceniano w wielu pracach naukowych tzw.odpowiedź na leczenie, czyli zdolność do wywołania remisji całkowitej lub częściowej u pacjentów w nawrocie choroby, opornych na działanie innych leków. Odsetek remisji wahał się pomiędzy 32 a 48%. Porównywano również skuteczność fludarabiny do wysokich dawek chlorambucilu, u pacjentów wcześniej nie leczonych. fludarabina i chlorambucil dawały podobny odsetek remisji rzędu 71-75%. Brak jest jeszcze jednoznacznej odpowiedzi czy fludarabina wydłuża życie, niemniej jednak obserwuje się znacznie dłuższy okres wolny od choroby (czyli do czasu jej nawrotu) w porównaniu do chlorambucilu, powszechnie dotychczas stosowanego.
W jaki sposób podaje się fludarabinę?
Lek jest podawany dożylnie, zwykle w ambulatorium szpitala, to oznacza, że nie ma bezwzględnej konieczności hospitalizacji. Najczęściej stosowanym schematem leczenia jest podawanie fludarabiny codziennie przez 5 kolejnych dni, w odstępach czterotygodniowych. Każde podanie leku dożylne trwa około 30 minut. Zwykle planuje się podanie 6 cykli leczniczych, ale każde leczenie przebiega indywidualnie i o jego długości decyduje lekarz. Są obecnie badane próby łączenia fludarabiny z innymi cytostatykami, takimi jak cyklofosfamid, mitoksantron, co ma zwiększyć skuteczność leczenia przy użyciu fludarabiny.
Czy pomimo otrzymywania leczenia fludarabiną można nadal pracować?
W większości przypadków pacjenci mogą nadal pracować i utrzymywać normalną aktywność życiową jak dotychczas. Pewną „niedogodnością” może być konieczność pojawiania się w ambulatorium szpitala, celem otrzymania kroplówki, ale można tak ustawić leczenie, po wcześniejszym omówieniu tego z lekarzem, że nie musi to kolidować z pracą pacjenta.
Czy fludarabina, podobnie jak inne leki przeciwnowotworowe powoduje wypadanie włosów i wymioty?
Pod względem działań niepożądanych fludarabina cechuje się znacznie lepszym profilem w porównaniu do innych leków cytostatycznych. Wyjątkowo rzadko obserwuje się wypadanie włosów oraz rzadko występują nudności czy wymioty. Jeśli nawet się pojawiają, to są o znacznie mniejszym nasileniu niż przy stosowaniu innych leków przeciwnowotworowych.
Czy mogą wystąpić jakieś inne niepożądane działania fludarabiny w trakcie leczenia?
Pacjenci chorujący na PBL często zapadają na infekcje wirusowe, bakteryjne lub grzybicze. Wiąże się to z pogorszeniem funkcji odpornościowych organizmu w tej chorobie. fludarabina niszczy krwinki nowotworowe, ale w mniejszym stopniu uszkadza również krwinki zdrowe, które mają nas bronić przed drobnoustrojami. W zależności od stopnia uszkodzenia tej zdrowej populacji komórek obronnych, mogą występować nawracające infekcje o różnym stopniu ciężkości. Mówimy o zwiększonym ryzyku infekcji w czasie leczenia.
W jaki sposób oceniamy skuteczność leczenia fludarabiną?
Odpowiedź na leczenie lekarze oceniają na podstawie wielu parametrów. Po pierwsze ustępują dolegliwości związane z chorobą, czyli utrata wagi ciała, nocne poty, gorączki, uczucie zmęczenia. Po badaniu naszego ciała lekarz stwierdza zmniejszanie się rozmiarów węzłów chłonnych, śledziony i wątroby. W wykonanej kontrolnej morfologii krwi stwierdza się zmniejszenie się liczby krwinek białych i zmniejszenie się bezwzględnej liczby limfocytów, normalizację stężenia hemoglobiny oraz liczby płytek krwi. Celem oceny liczby limfocytów w szpiku kostnym oraz ewentualnego rodzaju nacieku (wzoru w jaki układają się limfocyty) wykonuje się zabieg pobrania szpiku kostnego do badań (biopsja aspiracyjna i trepanobiopsja szpiku). Zabieg ten, choć brzmi groźnie, przeprowadzany jest w znieczuleniu, trwa kilka minut i w zasadzie bez powikłań. Nie należy mylić tego zabiegu z punkcją lędźwiową, którą wykonuje się celem pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego.
Czy trzeba wykonywać kontrolne badania laboratoryjne krwi w trakcie leczenia?
Tak. Jak wcześniej wspomnieliśmy fludarabina może obniżać liczbę granulocytów powodując tzw. neutropenię, czyli stan w którym liczba granulocytów spada poniżej 1500/μl. Jeśli liczba ta spadnie poniżej 500/μl wówczas istnieje zwiększone prawdopodobieństwo groźnych infekcji, dlatego też lekarze wówczas zapisują antybiotyki i leki przeciwgrzybicze, nie tyle by leczyć określoną infekcję, ale by im zapobiegać. Aby o tym wiedzieć należy wykonywać badanie krwi. Poza tym istnieje możliwość spadku liczby erytrocytów, co może spowodować wystąpienie objawów anemizacji lub spadku liczby płytek krwi, których niedobór powoduje obniżenie krzepliwości krwi. To z kolei może objawić się samoistnymi krwawieniami z nosa, z dziąseł, łatwym siniaczeniem się, czy też innymi krwotokami. Wyniki badań kontrolnych krwi decydują o tym czy można kontynuować terapię, czy pacjent wymaga dalszego leczenia wspomagającego, no i oczywiście mówią nam o skuteczności leczenia.
Co jeszcze można zrobić dla siebie w trakcie leczenia Fludarą?
Po pierwsze należy stosować się do wskazówek lekarza. Należy unikać osób, które właśnie przechodzą infekcję. Nie jest to równoznaczne z kompletnym zamknięciem w domu, dalej można chodzić na zakupy, do teatru czy do kina. Jeśli przy goleniu łatwo dochodzi do skaleczeń i krwawienia trwającego zbyt długo należy golić się maszynką elektryczną. Wskazane jest używanie miękkiej szczoteczki do zębów. Nie są znane specjalne zalecenia dietetyczne, które pomogłyby w leczeniu PBL. Ogólnie przyjęto, by dieta była bogata w warzywa i owoce, z ograniczeniem mięsa i tłuszczów zwierzęcych.
2. Chłoniaki nieziarnicze
(Non-Hodgkin lymphma; NHL)
Jest to grupa chorób nowotworowych wywodzących się z limfocytów B lub T będących na różnym etapie ich rozwoju.
Jakie są objawy chłoniaka?
Zwykle pacjent zgłasza się do lekarza z powodu utrzymującego się powiększenia węzła lub grupy węzłów chłonnych. Powiększeniu może towarzyszyć szybka utrata wagi ciała, osłabienie, gorączki i poty.
Jak rozpoznajemy chłoniaka?
Jak wcześniej wspomnieliśmy chłoniaki są grupą chorób, należy więc określić dokładnie jego podtyp (np. chłoniak z komórek płaszcza), aby zastosować jak najlepsze leczenie. Rozpoznanie ustalane przez lekarza opiera się na szeregu badań dodatkowych. Do podstawowych należy badanie histopatologiczne węzła chłonnego lub wycinka narządu pozalimfatycznego zajętego procesem nowotworowym. Choć pobranie czegoś z naszego ciała do badania brzmi groźnie, nie należy się tego obawiać. Zabieg taki wykonuje się w znieczuleniu miejscowym a pobranie wycinka tkanki nie powoduje upośledzenia funkcjonowania organizmu. Pobrany chirurgicznie materiał lekarz ocenia pod mikroskopem oraz bada obecność specyficznych enzymów w komórkach nowotworowych (tzw. testy cytochemiczne). Wykonuje się również badanie immunofenotypowe komórek chłoniakowych, czyli test pozwalający określić jakie substancje pływają po powierzchni komórek nowotworowych i w ich cytoplazmie. Badanie morfologii krwi oraz szpiku kostnego wykonuje się celem określenia czy doszło do rozsiewu chłoniaka po całym organizmie. Dla potrzeb klinicznych określa się, czy dany chłoniak jest o małej czy też o wysokiej złośliwości. Chłoniaki o małej złośliwości stanowią około 72% wszystkich chłoniaków, w tej grupie najczęściej występują chłoniaki centroblastyczno-centrocytowe (22%), limfocytowe 21%, limfoplazmocytowe 17%, centrocytowe 10%, jeśli będziemy używac starej, choć powszechnie używanej terminologii. W nowych klasyfikacjach REAL czy WHO przewlekłą białaczkę limfatyczną również zalicza się do chłoniaków, tzn. bardziej tutaj rozumianych jako proliferacje limfoidalne. Rozrosty nowotworowe pochodzą głównie z komórek B - ok. 90% przypadków, pozostałe pochodzą z limfocytów T.
Jak leczymy chłoniaki?
Leczenie zależy od rodzaju i stopnia złośliwości chłoniaka, ciężkości objawów klinicznych i umiejscowienia zmian. Podstawowym leczeniem jest chemioterapia. W chłoniakach o niskim stopniu złośliwości dobre rezultaty uzyskuje się po zastosowaniu fludarabiny, w takich samych schematach jak przewlekłej białaczce limfatycznej, choć nadal używa się leków standardowych takich jak chlorambucil, cyklofosfamid, prednizon i in. W chłoniakach o wysokiej złośliwości stosuje się kursy intensywnej chemioterapii, złożonej z kilku leków przeciwnowotworowych, a w niektórych przypadkach nawet podaje się wysokodozowaną chemioterapię z przeszczepieniem szpiku kostnego.
3. Ostre białaczki
Jest to grupa chorób nowotworowych wywodzących się ze szpiku kostnego, o wysokiej złośliwości i szybkim przebiegu. Wyróżniamy dwie podstawowe grupy - ostre białaczki limfoblastyczne oraz ostre białaczki mieloblastyczne, w zależności od rodzajów komórek, z których się wywodzą.
Tab. Częstość występowania białaczek u ludzi w zależności od wieku. Częstość występowania typów ostrych białaczek u dzieci i dorosłych.

Typ białaczki

dzieci

dorośli

Limfoblastyczna

80%

20%

Mieloblastyczna

20%

80%


Jakie są objawy ostrej białaczki?
Początek choroby jest zwykle nagły, objawy trwają zwykle krócej niż 1 miesiąc. Pacjenci skarżą się na osłabienie, chudnięcie, poty, stany gorączkowe i podgorączkowe, które często są bezskutecznie leczone antybiotykami przez lekarzy pierwszego kontaktu. Mogą się również pojawić dolegliwości związane z niewydolnością szpiku. Szybko mnożące się komórki nowotworowe rozpychają się w jamach szpikowych, nie zostawiając miejsca dla prawidłowych komórek. Obserwuje się wtedy ich niedobór we krwi np. pod postacią znacznej anemizacji (za mało erytrocytów), niskiej liczby płytek krwi - co może się objawiać łatwym siniaczeniem się, krwawieniami z nosa, z dróg rodnych, na skórze zwłaszcza nóg pojawiają się drobne czerwone kropeczki. W przeciwieństwie do przewlekłej białaczki limfatycznej czy też do chłoniaków, rzadko dochodzi w ostrych białaczkach do powiększenia węzłów chłonnych, czy też śledziony i wątroby.
Jak rozpoznajemy ostrą białaczkę?
Obraz szpiku widziany pod dużym powikszeniem w mikroskopie optycznym pacjenta chorującego na ostrą białaczke monoblastyczną. Wiekszość widocznych komórek to monoblasty W tym przypadku dość często po wykonaniu kontrolnej morfologii krwi stwierdza się na tyle poważne zaburzenia, że lekarz pierwszego kontaktu przekazuje pacjenta do wyspecjalizowanej placówki. W morfologii krwi najczęściej występuje podwyższona liczba krwinek białych, sięgająca czasami kilkuset tysięcy w 1 μl krwi (norma - do 10.000/μl). W rozmazie, czyli obrazie leukocytów, stwierdza się występowanie nieprawidłowych komórek, które zwykle we krwi nie są obecne. Konieczne jest wówczas wykonanie pobrania szpiku do dalszych badań. Zabieg taki trwa kilka minut i jest on wykonywany w znieczuleniu. Oglądając rozmaz szpiku kostnego pod mikroskopem stwierdza się zwykle prawie całkowite zajęcie szpiku przez komórki nowotworowe (limfoblasty lub mieloblasty). Tak jak w chłoniakach i tutaj badamy szereg cech komórek białaczkowych. Wykonujemy oznaczenia aktywności różnych enzymów w komórkach, oceniamy antygeny powierzchniowe (czyli substancje pływające po powierzchni komórek), a także badamy komórki cytogenetycznie, czyli sprawdzamy czy w komórkach chromosomy są prawidłowe, czy też uległy jakimś zaburzeniem w trakcie przemiany nowotworowej. Wszystkie te badania są potrzebne lekarzowi, by mógł określić prognozę przebiegu choroby i oczywiście dobrać najbardziej efektywne leczenie.
Zdjęcie 3. Obraz szpiku widziany pod dużym powiększeniem w mikroskopie optycznym pacjenta chorującego na ostrą białaczkę monoblastyczną. Większość widocznych komórek to monoblasty.
Jak przebiega leczenie ostrej białaczki?
Po pierwsze powinno być prowadzone w wyspecjalizowanych ośrodkach, przez lekarzy z dużym doświadczeniem. Leczenie polega na podawaniu kilku kursów silnej chemioterapii, co zwykle powoduje znaczny spadek liczby erytrocytów, krwinek białych i płytek krwi, co z kolei wymaga intensywnego leczenia wspomagającego. Wymagane jest odizolowanie chorego, zwłaszcza od innych pacjentów zakaźnych (najlepiej w separatce) oraz podwyższony reżim sanitarny (częste i dokładne mycie całego ciała, zębów, pasteryzowana dieta, zakaz spożywania świeżych owoców i jarzyn itd.). Ze względu na intensywne leczenie wspomagające często zakładane są cewniki do dużej żyły podobojczykowej, posiadające kilka drobnych kanalików. Umożliwia to podawanie kilku leków w tym samym czasie oraz pobieranie krwi do badań. Unika się w ten sposób wielokrotnych nakłuć żył. Leczenie chemioterapeutyczne ostrych białaczek jest etapowe. Opiera się na zasadzie, że z dwóch populacji komórek znajdujących się w szpiku kostnym blastycznej i prawidłowej, bardziej wrażliwa na leki cytostatyczne jest populacja nowotworowa, a po zniszczeniu klonu nowotworowego odbudowujący się szpik kostny jest prawidłowy. Podajemy jak największe tolerowalne dawki cytostatyków, aby zniszczyć komórki nowotworowe. Wiemy jednak, że pozostają jeszcze w szpiku kostnym resztkowe komórki, stąd też konieczne jest dalsze leczenie chemioterapeutyczne, aby zmniejszyć ich liczbę do najmniejszej możliwej, a najlepiej pozbyć się ich całkowicie. Pierwszym etapem chemioterapii jest tzw. leczenie indukujące, drugim leczenie konsolidujące, natomiast trzecim leczenie podtrzymujące. Pierwsze dwa etapy wiążą się z pobytem w szpitalu.
Przeszczepienie szpiku.
Część pacjentów po wcześniejszym zakwalifikowaniu może być leczona przeszczepieniem szpiku kostnego. Dotyczy to zwłaszcza ostrych białaczek, ale również w niektórych przypadkach chłoniaków i innych nowotworów. Niemniej jednak, w ostrych białaczkach pacjenci muszą przejść przynajmniej etap leczenia indukującego i konsolidującego, wówczas rezultaty takiej terapii są najlepsze. Wyróżnia się dwie metody przeszczepienia szpiku kostnego. Pierwsza polegająca na pobraniu szpiku z talerza biodrowego (lub komórek macierzystych z krwi obwodowej, z których może dojść do odbudowy wszystkich potrzebnych komórek szpiku) od zdrowego i zgodnego dawcy (tzw. przeszczepienie allogeniczne), oraz druga metoda, w której pobiera się szpik kostny lub komórki macierzyste od osoby chorej (przeszczepienie autologiczne). Szpik pobrany od chorego pacjenta można poddać „obróbce”, tzn. powybierać komórki chore, bądź wybrać tylko komórki zdrowe. Tylko co czwarta osoba posiada zgodnego dawcę, tak więc częściej wykonuje się przeszczepienie komórek własnych pacjenta. Mogłoby się wydawać, że przeszczepienie komórek od zdrowego dawcy jest najlepsze, tzn. chory organ jakim jest szpik zamieniamy na narząd zdrowy. Niestety w wyniku różnego stopnia niezgodności tkankowej (każdy człowiek jest inny, co najwyżej może być mniej lub bardziej podobny do drugiego) dochodzi do tzw. choroby przeszczep przeciw biorcy. Oznacza to, że co prawda zdrowe komórki dawcy ratują nam życie, ale mogą z różną siłą atakować nasze własne komórki i tkanki. Wymaga to stosowania leków, które osłabiają tę reakcję. Dlatego niezwykle istotne jest tworzenie rejestrów niespokrewnionych dawców szpiku, które umożliwiają najlepszy dobór dawcy dla osoby chorej. Przeszczepienie autologiczne, czyli od nas samych, jest wolne od tych niedogodności, ale za to częściej dochodzi do nawrotu choroby, gdyż prawie w 50% przypadków. Niemniej jednak 50% pacjentów może powrócić do normalnego życia. W obu przypadkach, aby doszło do wymiany szpiku pacjent musi otrzymać intensywną chemioterapią, która zniszczy wszystkie komórki szpiku. Wówczas na to puste miejsce osiedlają się komórki pochodzące z przeszczepu, które podawane są dożylnie (potrafią odnaleźć swe właściwe miejsce w jamach szpikowych).
koniec
dr med. Wiesław S. Nowak
lekarz onkolog (choroby nowotworowe)
hemoroidy

Zobacz odpowiedź
lekarza onkologa
- Najczęściej zadawane pytania usługa bezpłatna - sponsor:
Aventis Pharma
-   Zadaj pytanie
Ostatnio na Forum ...
;-/ 2014-08-26 18:34:16
Mój tescio jest cukrzykiem nadużywającym alkohol. po spożyciu alkoholu strasznie się awanturuję, a niekiedy bije Swoją rodzinę ...
krystyna 2014-08-26 16:45:54
Ja na zapalenie spojówek u siebie i dzieci stosuję krople sulfacetamid. Bardzo skuteczne i do tego niedrogie. ...
hala 2014-08-23 01:21:55
Ja od lekarza dostalam maxalt a teraz mam zmieniony lek a sumatriptan ( tabletki i zastrzyki) a aby zapobiec występowaniu migren dostalam propranol ...
SZUKAJ w Serwisie

BIULETYN

Wpisz swój e-mail
Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Białaczka - czy trzeba się jej bać?
-Neutropenia i czynniki wzrostu
-Nowoczesne leczenie w hematologii
-Nowotwory krwi
-Postęp w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego
-Zdrowie podarowane
Ciekawe linki
www.rakpiersi.pl zbysw.w.interia.pl/Web_1/
Zrób to dla siebie
AVENTISRaz w miesiącu
Zrób to dla siebie
Nie bój się i zbadaj piersi:
Zbadaj się po kąpieli
1. Połóż się ...dalej
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz




Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2014
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.