 |
Choroba piersi – czy rak?
|
 | |
|
Zmiana kształtu lub wielkości piersi, zaczerwienienie, pogrubienie lub owrzodzenie skóry, wyczuwalne guzy i zgrubienia w piersiach, mogą być objawem choroby sutka, włącznie z rakiem. Chociaż większość objawów wynika z naturalnych przemian miąższu piersi, to każda kobieta może z tego powodu odczuć niepokój i powinna zgłosić się na badanie do swojego lekarza. Powinna być jednocześnie świadoma istnienia wielu łagodnych schorzeń sutka, które nie mają z rakiem nic wspólnego, a niektóre z nich, dzięki edukacji u swego lekarza może rozpoznać wstępnie sama.
|
|
Statystyki dowodzą, że prawie połowa kobiet ma włóknisto-torbielowate zmiany zwyrodnieniowe piersi, zwane mastopatią.
|
|
Zaczynają się one u kobiet młodych w wieku od 18-do 30 lat od niewielkich przedmiesiączkowych bólów i obrzęków piersi.
|
|
Czy trzeba leczyć hormonozależne bolesne obrzmienia piersi?
|
|
W przypadku niewielkich bólów i „obrzmień” można ograniczyć się początkowo do profilaktyki, np. do rezygnacji z kawy i herbaty, zawierających drażniące metyloksantyny, wyeliminować z diety nadmiar tłuszczów zwierzęcych, zrezygnować z papierosów, itp. Można też dołączyć do diety moczopędną witaminę B 6, witaminę E, kwas gammmalinolenowy (zawarty w oleju z wiesiołka), czy tłuszcze rybie z grupy omega 3.
|
|
Jednak w przypadku nasilonych dolegliwości
|
|
należy dokonać badań hormonalnych (z oceną poziomu estrogenów, progestagenów, prolaktyny, steroidów). A następnie - po ustaleniu przez endokrynologa ewentualnych zaburzeń rozważyć rozpoczęcie leczenia hormonalnego.
|
|
Wraz z wiekiem kobiety zmiany mastopatyczne mogą się pogłębiać.
|
|
Przyczyną jest zwykle zachwianie równowagi hormonalnej. Następuje wówczas przerost tkanki nabłonkowej i łącznej zrazików i przewodów sutka. W miąższu piersi pojawiają się włóknisto-torbielowate zgrubienia. Mogą one występować, jako małe ognisko lub zajmować cały miąższ w jednej lub obu piersiach. W badaniu dotykowym guzki przyrównywane są wówczas do „talerza pełnego grochu” Najczęściej stan ten pojawia się, jako dokuczliwy objaw w wieku 30-40 lat.
|
|
W późniejszym okresie zmiany włóknisto-torbielowe mogą okresowo powiększać się do dużych rozmiarów i być bolesne, szczególnie w okresie przedmiesiączkowym.
|
|
Wiąże się to z zatrzymywaniem wody w organizmie i obrzękiem tkanki włóknistej sutka. Rozpychanie tkanki włóknistej przez gromadzącą się w niej wodę powoduje bolesną drażliwość a czasem dotkliwy ból piersi.
|
|
Jak odróżnić guzy spowodowane torbielą od nowotworów złośliwych?
|
|
Torbiele zazwyczaj ulegają zmianom w czasie cyklu miesiączkowego, powiększając się i potęgując dolegliwości przed zbliżająca się miesiączką. Przy dotyku są okrągłe, miękkie i dość wyraźnie przesuwalne. Guzy złośliwe są natomiast twarde, nieregularnego kształtu, mało przesuwalne. Rzadko wywołują ból i zazwyczaj ich kształt i wielkość nie zmienia się w trakcie cyklu miesiączkowego.
|
|
Zmiany torbielowate piersi, poza rzadkimi wyjątkami nie zwiększają ryzyka zachorowania na raka piersi.
|
|
Należy jednak pamiętać, że niektóre zmiany mastopatyczne mogą zwiększać ryzyko rozwoju zamian nowotworowych. Nie zawsze też badanie dotykowe pozwala odróżnić nieszkodliwe torbiele i włókniaki od złośliwych guzów nowotworowych - toteż u kobiet ze stwierdzoną choroba torbielową ważne jest wykonywanie regularnych mammografii.
|
|
Torbiele są spowodowane głównie przez zaburzenia hormonalne - toteż pierwszym krokiem w do ich leczenia jest badanie poziomu stężenia hormonów:
|
|
estradiolu, progesteronu, prolaktyny, luteotropiny, fillikulostymuliny i hormonów tarczycy. Oczywiście lekarz w oparciu o wstępne badanie i wywiad zaleci prawdopodobnie badanie wybranych hormonów i w miarę potrzeby zaleci odpowiednią kurację hormonalną. Trzeba też wiedzieć, że w przypadku dużych torbieli - mogą one być usuwane poprzez nakłuwanie, wyciągnięcie treści płynnej lub usuwanie chirurgiczne.
|
|
Nie każde bolesne obrzmienia piersi są spowodowane zmianami mastopatycznymi.
|
|
Kobiety karmiące powinny uwzględnić, że bolesne obrzmienie piersi lub jej części jest często objawem stanu zapalnego i ropniaka sutka. Dotyczy to również tych matek, które zaprzestały niedawno karmienia. W takich przypadkach trzeba zgłosić się po pomoc do swojego lekarza.
|
|
Chorobę sutka może niekiedy sugerować wyciek mleka z brodawki sutkowej u kobiet po skończonym karmieniu.
|
|
Rzadko jednak taki objaw jest poważnym problemem zdrowotnym, zwłaszcza jeśli pojawia się w obydwu piersiach. Może natomiast świadczyć o nieprawidłowościach hormonalnych, tj. wzmożonym wydzielaniu hormonu przysadki -prolaktyny.
|
|
Warto podkreślić, że podwyższenie stężenia hormonu prolaktyny
|
|
może być też wynikiem zmniejszonego wydzielania hormonów tarczycy lub też pojawieniem się powoli rosnącego guza przysadki zwanego gruczolakiem. Zalecona przez lekarza kuracja hormonalna tarczycy eliminuje zwykle mlekotok.
|
|
Jeśli jednak wydzielina mleczna pojawia się wyłącznie w jednej piersi lub jest krwista
|
|
może wskazywać na obecność niezłośliwego nowotworu tzw. brodawczaka w przewodach mlecznych.
|
|
Zmiany brodawczakowe sutka występują w postaci rozlanych przerostów nabłonka w przewodach mlecznych, jak też w postaci torbieli.
|
|
Mogą też występować w postaci pojedynczych, dużych brodawczaków, znajdujących się w końcowych częściach mlecznych przewodów wyprowadzających. Ujawnienie się takich objawów wymaga pełnych badań diagnostycznych (mammografii, galaktografii, pobrania tkanki do badań), gdyż w takich zmianach istnieje też pewne prawdopodobieństwo raka piersi.
|
|
Inny dość częsty łagodny guz sutka to tzw. włókniakogruczolak.
|
|
W częstości występowania zajmuje drugie miejsce po zmianach mastopatycznych. Natomiast wśród guzowatych stwardnień ujawniających się w czasie wzrostu występuje najczęściej - częściej od nowotworów złośliwych.
|
|
Włokniakogruczolak pojawia się głównie u młodych i dojrzałych kobiet, gdyż jego rozrost pobudzają estrogeny, których poziom w tym okresie życia kobiety jest zwykle najwyższy.
|
|
Można takie guzy zidentyfikować palpacyjnie (przez dotyk),gdyż mają kształt jajowaty lub okrągły o powierzchni gładkiej lub zrazikowej, a ich wielkość waha się od ziarna grochu do dużego orzecha włoskiego, czy nawet mandarynki.
|
|
Włókniakogruczolak cechuje się wyraźnym odgraniczeniem od otaczającej tkanki sutka i posiada gumowatą i spoistą konsystencję.
|
|
Włókniakogruczolaki najczęściej umiejscawiają się w górno-zewnętrznym kwadracie piersi. Nigdy jednak nie powodują utraty prawidłowego kształtu sutka i nie zmieniają swej wielkości podczas cyklu miesiączkowego. Przypadki nagłego zwiększania się włokniakogruczolaka z towarzyszącym temu bólem mają miejsce rzadko i dotyczą głównie krwawego wylewu w obrębie guza.
|
|
Guzy lub nacieki miąższu sutka, szczególnie u młodych kobiet są najczęściej objawem chorób nienowotworowych
|
|
takich jak: stany zapalne, ogniska martwicze po urazie, torbiele, nowotwory łagodnych (włókniaki, gruczolaki, gruczolakowłókniaki, tłuszczaki, guzy liściaste), mogą to jednak być również nowotwory złośliwe.
|
|
W przypadku stanów zapalnych piersi, ropni czy ognisk martwiczych
|
|
stosuje się tzw. leczenie zachowawcze w postaci kuracji antybiotykowej lub przeciwzapalnej czasami też, w razie konieczności, skojarzone z chirurgicznym.
|
|
Stwierdzenie w pobranej tkance nowotworu złośliwego
|
|
np. raka, czy złośliwej postaci tzw. guza liściastego - wymaga jak najszybszego rozpoczęcia specjalistycznego leczenia onkologicznego.
|
|
Należy pamiętać, że badanie palpacyjne (dotykiem), nawet przez doświadczonego lekarza nigdy nie wystarcza do całkowitego i absolutnie pewnego wykluczenia zmian nowotworowych w piersiach.
|
|
Zazwyczaj wskazane są badania obrazowe – mammografia lub ewentualnie badanie USG piersi. Najczęściej do postawienia ostatecznej diagnozy konieczne jest także wykonanie badania cytologicznego – PCI, które polega na pobraniu przy pomocy igły niewielkiej próbki komórek z podejrzanej zmiany , a następnie ich ocena przez doświadczonego lekarza patologa.
|
|
Czasami niezbędne może być usunięcie całego guzka, aby wykluczyć, że nie jest on nowotworem złośliwym.
|
|
Takie zabiegi powinny być wykonywane przez doświadczonych w leczeniu chorób piersi lekarzy chirurgów i zawsze zbadane mikroskopowo przez patologa.
|
|
|
Artykuł redakcyjny
Oprac.mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja dr med. Agnieszka Jagiełło-Gruszfeld
|
