 |
Leczenie raka płuca
|
 | |
|
Rak płuca rozwija się na ogół skrycie, toteż w momencie pojawienia się pierwszych objawów zaawansowanie tej choroby często przekracza możliwość skutecznego leczenia chirurgicznego. W zaawansowanych postaciach raka zaleca się obecnie leczenie skojarzone z udziałem chemio- radioterapii, akcentując rosnącą skuteczność nowych preparatów do chemioterapii. Dowodzi tego znaczny wzrost odsetka uleczeń prze pomocy nowych metod. Jednak warunkiem skutecznego leczenia jest odpowiedni dobór - chirurgii, chemioterapii i radioterapii - adekwatny do zaawansowania choroby - informuje doc. dr hab. Maciej Krzakowski – kierownik Kliniki Nowotworów Płuc Centrum Onkologii w Warszawie; Krajowy Specjalista ds. Onkologii Ogólnej.
|
|
W raku płuca szansą chorego na wyleczenie są tym większe,
|
|
im wcześniej choroba zostanie wykryta. We wczesnych etapach zaawansowania choroby wysoce skuteczne jest wycięcie chirurgiczne. Do leczenia chirurgicznego kwalifikują się chorzy z niskim stopniem zaawansowania nowotworu, tj. w tzw. stopniach IA i IB, IIA i IIB oraz część chorych w stopniu IIIA . Toteż dokładne określenie stopnia zaawansowania choroby jest ważne dla kwalifikacji do zabiegu chirurgicznego, jak też określenia rokowań na wyleczenie.im wcześniej choroba zostanie wykryta. We wczesnych etapach zaawansowania choroby wysoce skuteczne jest wycięcie chirurgiczne. Do leczenia chirurgicznego kwalifikują się chorzy z niskim stopniem zaawansowania nowotworu, tj. w tzw. stopniach IA i IB, IIA i IIB oraz część chorych w stopniu IIIA . Toteż dokładne określenie stopnia zaawansowania choroby jest ważne dla kwalifikacji do zabiegu chirurgicznego, jak też określenia rokowań na wyleczenie.
|
|
Charakterystyczne, źle rokujące cechy wysokiego zaawansowania choroby to istnienie przerzutów,
|
|
zwłaszcza odległych, np. do kości, wątroby, czy mózgu. Przerzuty, jak też nowotworowy wysięk w opłucnej wyznaczają tak wysoki stopień zaawansowania choroby, że zabieg chirurgiczny staje się bezskuteczny. Podobnie niekorzystnie rokuje rozpoznanie drobnokomórkowego raka płuca, gdyż ta choroba jest zwykle rozsiana, już w chwili rozpoznania.
|
|
Jeśli kolejne źle rokujące czynniki uszeregujemy - od najmniej korzystnych do najmniej groźnych dla zdrowia- to otrzymamy następującą hierarchię:
|
|
(1) istnienie odległych przerzutów, (2) nowotworowy wysięk w opłucnej; (3) istnienie drobnokomórkowego raka płuca (4)przerzuty do węzłów chłonnych śródpiersia, (5) istnienie nieoperacyjnego (nieoperowalnego) guza pierwotnego, (6) przerzuty do węzłów chłonnych wnęki lub śródmiąszowych, (7) guz pierwotny, dający się operować, naciekający na sąsiednie tkanki, (8) guz pierwotny ograniczony do płuca, (9) rak niedrobnokomórkowy.
|
|
Pierwszym krokiem diagnostycznym jest ustalenie rodzaju, wielkości i umiejscowienia guza pierwotnego.
|
|
(5) Jeśli mamy do czynienia z drobnokomórkowym rakiem płuca, to poza rzadkimi wyjątkami, nie jest on leczony chirurgicznie, gdyż w momencie rozpoznania bardzo często identyfikuje się przerzuty.(3) Po dokładnym rozpoznaniu i określeniu stopnia zaawansowania – stosuje się chemioterapię, a w przypadku zaawansowania choroby również radioterapię. Natomiast jeśli mamy do czynienia z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (9) - to niezależnie o jego typu – płaskonabłonkowy, wielkokomórkowy, gruczolakorak – leczymy je podobnie, ponieważ przebieg choroby i skuteczność stosowanych terapii jest zbliżony.
|
|
Duże znaczenie ma naciekanie guza sąsiednich narządów.
|
|
(7) Gorsze rokowania niesie naciekanie ważnych życiowo narządów (serca, wielkich naczyń, tchawicy, itd.), lepsze rokowanie – mniej istotnych (ścian klatki piersiowej, przepony, osierdzia). Nie mniejsze znaczenie dla zdrowia chorego ma doświadczenie zespołu chirurgów i jakość przeprowadzonej operacji. Do leczenia chirurgicznego kwalifikują się chorzy, u których nie stwierdza się przeciwwskazań do doszczętnego wycięcia miąższu płucnego wraz z guzem w zakresie, jaki jest konieczny dla całkowitego usunięcia nowotworu wraz ze wszystkimi okolicznymi węzłami chłonnymi.
|
|
Poszukiwanie przerzutów do węzłów chłonnych śródpiersia.(4) to kolejny krok diagnostyczny.
|
|
Przerzuty do węzłów chłonnych położonych po przeciwnej stronie wobec guza pierwotnego określa się, jako zaawansowanie w stopniu IIIB, a przeżycie w tej grupie chorych jest tylko nieznacznie dłuższe, niż chorych z przerzutami odległymi. U chorych w lepszym stanie można w takich przypadkach rozważyć jednoczesną chemio i radioterapię. U chorych z przerzutami do węzłów chłonnych po stronie umiejscowienia guza (stopień zaawansowania IIIA) możliwe jest wyleczenie w przypadku dobrego staniu ogólnego. Szansą tych chorych jest poddanie się tzw. terapii skojarzonej składającej się z chemioterapii, radioterapii i zabiegu chirurgicznego.
|
|
Z przyczyn pozachirurgicznych
|
(zły stan ogólny, niewydolność oddechowa krążenia, brak zgody na leczenie – niewielka grupa chorych w stopniach I i II – zamiast leczenia chirurgicznego jest poddawana napromienianiu o założeniu radykalnym. Znaczna część chorych w stopniu IIIA i nieliczni chorzy w stopniu IIIB są poddawani leczeniu chirurgicznemu w skojarzeniu z chemioterapią lub radioterapią.
Końcowym etapem postępowania diagnostycznego jest ustalenie, czy istnieją odległe przerzuty lub nowotworowy wysięk w opłucnej w przebiegu niedrobnokomórkowego raka płuca.
Do radykalnej radioterapii kwalifikowani są chorzy z potwierdzonym histologicznie lub cytologicznie rozpoznaniem niedrobnokomórkowego raka płuca, u których choroba jest ograniczona do jednej połowy klatki piersiowej, bez wysięku w jamie opłucnej zawierającego komórki nowotworowe i bez naciekanie ściany klatki piersiowej (poza chorymi z rakiem szczytu płuca). Warunkami bezpiecznego napromieniania radykalnego są dobry stan ogólny i dostateczna wydolność oddechowa.
|
|
Odrębnym zagadnieniem jest stosowanie radioterapii uzupełniającej pierwotne leczenie chirurgiczne.
|
Uzupełniająca radioterapia jest bezwzględnie wskazana u chorych w przypadkach tzw wątpliwego marginesu chirurgicznego (np. wątpliwości odnośnie doszczętności wycięcia węzłów chłonnych, nacieków w linii cięcia chirurgicznego).
Wyniki ostatnio opublikowanych badań stawiają pod znakiem zapytania celowość innych wskazań do uzupełniającego napromieniania (np. napromieniania wszystkich chorych z zajęciem węzłów chłonnych).
|
|
Do paliatywnej radioterapii kwalifikują się chorzy z objawami, które upośledzają jakość życia (kaszel, krwioplucie, ból w klatce piersiowej, zespół żyły głównej górnej, utrudnienie potykania itp.)
|
|
Radioterapia paliatywna może być rozważana również w związku z pojawieniem się przerzutów (zwłaszcza do mózgu i do kości). Obecnie przeważa pogląd, ze radioterapia paliatywna za pomocą podania pojedynczych wysokich frakcji jest postępowaniem szybciej prowadzącym do uzyskania efektu łagodzącego i umożliwiającym krótszy pobyt w szpitalu. Ostatnio coraz szersze zastosowanie w paliatywnym leczeniu ma radioterapia dojamowa (brachyterapia) szczególnie u chorych z upośledzeniem drożności dróg oddechowych przez umiejscowiony wewnątrzoskrzelowo czy wewnątrztchawiczo komponent nowotworu.
|
|
koniec
|
|
notował Edward Ozga Michalski
|
