Przychodnia.pl
Środa 18. Października 2017r
Łukasza, Juliana
linki sponsorowane, reklamy

Nadciśnienie w wieku podeszłym
Chociaż nadciśnienie tętnicze jest chorobą bardzo rozpowszechnioną i występuje we wszystkich grupach wiekowych, to szczególnie częsta jest ona wśród osób w wieku podeszłym. Stwierdzono, że powyżej 65 roku życia nadciśnienie występuje u ponad 60% populacji.
Według najnowszych wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia i Międzynarodowego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (WHO/ISH) z 1999 r., nadciśnienie tętnicze określa się jako stan, w którym ciśnienie skurczowe wynosi co najmniej 140 mmHg i/lub ciśnienie rozkurczowe wynosi co najmniej 90 mmHg u wszystkich osób, które ukończyły 18 rok życia. W przeciwieństwie do wytycznych z 1993 r., obecny raport nie traktuje oddzielnie nadciśnienia u osób starszych.
W starszym wieku przyczyny nadciśnienia są zarówno typowe,
takie jak w innych grupach wiekowych, jak i specyficzne. Co najmniej 85% wszystkich przypadków nadciśnienia stanowi nadciśnienie samoistne - zwane pierwotnym, którego przyczyna nie jest znana. W pozostałych przypadkach, u podstaw nadciśnienia wtórnego leżą przede wszystkim zmiany w tętnicach nerkowych o charakterze miażdżycowym, niewydolność nerek oraz schorzenia endokrynologiczne, takie jak niedoczynność i nadczynność tarczycy.
Specyfika nadciśnienia w starszym wieku
wyraża się tym, że średnie wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego stopniowo rosną do około 60 r.ż. (Dotyczy to społeczeństw rozwiniętych cywilizacyjnie). Następnie w wyniku postępującego uszkodzenia ścian naczyń krwionośnych - ciśnienie rozkurczowe stabilizuje się lub nieznacznie obniża, natomiast ciśnienie skurczowe wykazuje dalszy wzrost.
Kiedy u ludzi starszych pojawia się tzw. izolowane nadciśnienie skurczowe?
Jeśli ciśnienie skurczowe przekroczy wartość 139 mmHg, a ciśnienie rozkurczowe jest niższe od 90 mmHg - to taki stan nazywamy izolowanym nadciśnieniem skurczowym.
Co jest przyczyną wzrostu ciśnienia w starszym wieku?
Przyczyną są postępujące, związane z wiekiem zmiany naczyniowe oraz zmiany w nerkach, które są nasilane są przez wpływ współistniejących chorób i zażywanych leków.
Jakie niekorzystne zmiany w naczyniach krwionośnych powstają się w podeszłym wieku.
Są to zgrubienia i zesztywnienia ścian naczyń tętniczych oraz pogarszanie się ich „elastyczności” w reakcji na fizjologiczne zmiany ciśnienia krwi – czyli zanik tzw. zdolności wazodilatacyjnych.
Co powoduje utratę „elastyczności” ścian naczyń?
W ściankach naczyń obniża się liczba beta-receptorów, a zwłaszcza zmniejsza się wewnątrznaczyniowe wytwarzanie tlenku azotu. A jak wiadomo obecność w krwi tlenku azotu poszerza naczynia krwionośne i obniża ciśnienie tętnicze. Od antagonistycznej równowagi pomiędzy wytwarzaną w naczyniach substancją obkurczającą – angiotensyną II a tlenkiem azotu zależy prawidłowe funkcjonowanie całego układu krążenia. Zachwianie tej równowagi w wieku starszym i pojawienie się nadmiaru angiotensyny II hamuje wytwarzanie tlenku azotu i powoduje, że w starszym wieku zaczynają dominować mechanizmy naczyniokurczące. Przyczynia się do tego również zmniejszone wytwarzanie innych fizjologicznie czynnych substancji rozszerzających naczynia m.in. adrenomoduliny, kinin, itp.
Gdzie zlokalizowane jest działanie substancji obkurczających naczynia krwionośne?
Obserwujemy wzrost oporu stawianego przez obwodowe naczynia krwionośne. Nadmiar substancji obkurczających pojawia się w naczyniach mięśni szkieletowych, w naczyniach nerkowych, wieńcowych i mózgowych. Wzrost oporu naczyń jest również wynikiem zwiększonej insulinemii i postępującego niedokrwienia nerek.
Nadciśnienie i cukrzyca
Dlaczego nadciśnienie tętnicze jest szczególnie niebezpieczne w starszym wieku?
Przypomnijmy, że przyjmujące wysoką wartość wspomniane wyżej tzw. izolowane ciśnienie skurczowe jest najsilniejszym czynnikiem uszkadzającym ważne narządy wewnętrzne – nerki, serce, naczynia. Podobne działanie ma tzw. „ciśnienie tętna”...
Czym nadciśnienie w starszym wieku grozi sercu?
Proces starzenia mięśnia serca przejawia się upośledzeniem rozkurczu, niewielkim przerostem lewej komory serca, postępującą degeneracją aparatu zastawkowego, często miażdżycą naczyń wieńcowych. Konsekwencją nadciśnienia jest m.in. silny przerost lewej komory i postępujące niedokrwienie i upośledzenie kurczliwości mięśnia sercowego oraz pojawienie się komorowych zaburzeń rytmu. W przypadku braku interwencji lekarza i odpowiedniego leczenia prowadzi to tzw. zastoinowej niewydolności krążenia lub nagłej śmierci sercowej.
Nadciśnienie i przerost serca
W starszym wieku zaburzenia regulacji ciśnienia wynikają również z uszkodzeń specjalnych receptorów fizjologicznych – tzw. baroreceptorów.
Receptory te rejestrują zmiany ciśnienia atmosferycznego i inicjują odpowiednią reakcję naczyniowo-sercową. Uszkodzenie baroreceptorów wynika ze starzenia się naczyń i serca. Jednak zanik tych funkcji powoduje pojawienie się dodatkowego czynnika uszkadzającego układ sercowo-naczyniowy.
Czy starszy wiek, w którym „psują się” zabezpieczenia i mechanizmy fizjologiczne nie jest samoistnym zagrożeniem dla zdrowia serca i naczyń?
Niestety tak. W ostatnich zaleceniach WHO/ISH zdefiniowano cztery kategorie tzw. bezwzględnego ryzyka sercowo-naczyniowego - niskie, średnie, wysokie i bardzo wysokie. W ramach danej kategorii ryzyko, jakiemu podlega pacjent, zależy od nasilenia i liczby występujących dodatkowych czynników ryzyka. Wiek pacjenta (dla kobiety powyżej 65 lat, dla mężczyzny powyżej 55 lat) został uznany za samodzielny czynnik ryzyka i w związku z tym wszyscy pacjenci w podeszłym wieku stanowią grupę co najmniej średniego ryzyka.
Co w praktyce oznacza zaliczenie „starości” do samodzielnych czynników ryzyka?
Zgodnie z zaleceniach Światowej Organizacji Zdrowia i Międzynarodowego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, jak też z uwagi na często współistnienie u osób starszych z nadciśnieniem tętniczym innych schorzeń, np. cukrzycy, uszkodzeń narządów - przerostu lewej komory, usztywnienia dużych naczyń, białkomoczu - znacznie wcześniej u ludzi starszych należy zastosować odpowiednią farmakoterapię.
ZAGRAŻAJĄ POWIKŁANIAMI SERCOWO-NACZYNIOWYMI U LUDZI STARSZYCH.
  • zaawansowany wiek jest samodzielnym istotnym czynnikiem ryzyka,
  • podwyższone ciśnienie skurczowe jest najsilniejszym czynnikiem ryzyka,
  • przerost lewej komory serca świadczy o postępującej niewydolności spowodowanej m.in. nadciśnieniem
    Nadciśnienie i przerost serca
  • współistniejąca z nadciśnieniem cukrzyca typu 2 znacznie częściej występuje u ludzi w starszym wieku, wraz z ryzykiem takich powikłań, jak zespół stopy cukrzycowej, nefropatia, retinopatia.
    Nadciśnienie i cukrzyca
  • Niewydolność nerek i białkomocz znacznie częściej występują w starości i grożą niebezpiecznymi powikłaniami.
    Nefropatia cukrzycowa i nadciśnienie tętnicze
  • nasilona reakcja ortostatyczna samoistna (związana ze zmianą położenia ciała w pionie) - w trakcie leczenia hipotensyjnego jest poważnym obciążeniem pacjenta.
Jeszcze nie tak dawno zastanawiano się - czy leczyć nadciśnienie u ludzi starszych?
Obecnie, nie ma co do tego wątpliwości, że zwłaszcza w wieku podeszłym leczenie nadciśnienia przynosi ogromne korzyści zdrowotne związane ze zmniejszeniem ryzyka takich powikłań sercowo naczyniowych, jak: miażdżyca, choroba wieńcowa, przerost lewej komory i niewydolność serca, ryzyko zawału i udaru mózgu, niewydolność nerek (nefropatia). Podnosi ryzyko powikłań współistniejąca z nadciśnieniem cukrzyca i inne choroby zależne od normalizacji ciśnienia krwi.
JAK LECZYĆ NADCIŚNIENIE U LUDZI STARSZYCH?
Ostatnie wytyczne Światowej organizacji Zdrowia i Międzynarodowego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego,
jak też zalecenia wielu towarzystw europejskich, czy wytyczne Amerykańskiego Komitetu Ekspertów podkreślają, że decyzja o obniżeniu nadmiernie wysokiego ciśnienia krwi u danego pacjenta nie powinna wynikać wyłącznie z poziomu ciśnienia krwi.
Powinna wynikać z oceny ryzyka chorób serca i naczyń oraz obecności innych czynników ryzyka - chorób towarzyszących, np. cukrzycy oraz stopnia uszkodzenia takich narządów jak nerki, przerostu lewej komory serca, itp. Dotyczy to w większym stopniu ludzi starszych, niż innych grup chorych.
Niezależnie od wieku pacjenta współczesne metody terapii nadciśnienia tętniczego zalecają nie tylko leczenie farmakologiczne, ale także modyfikację stylu życia.
Dotyczy to w równym stopniu pacjentów w wieku podeszłym. Warto pokreślić np. że również w tym wieku do znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego prowadzi redukcja masy ciała. Obniżenie masy ciała o 1 kg powoduje przeciętny spadek ciśnienia o 1,6/1,3 mmHg, wpływając korzystnie na inne towarzyszące czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, np. oporność na insulinę, cukrzycę, hiperlipidemię.
Odchudzanie pomaga w leczeniu nadciśnienia
Odpowiednia modyfikacja diety powinna poprzedzać podjęcie leczenia farmakologicznego.
Znaczne ograniczenie spożycia soli kuchennej może spowodować obniżenie ciśnienia. Podobnie zwiększone spożycie pokarmów zawierających potas. Spożycie wapnia, magnezu oraz ograniczenie spożycia cukrów prostych i tłuszczy zwierzęcych, choć nie zawsze wpływa na obniżenie ciśnienia tętniczego to zmniejsza ogólne ryzyko powikłań nadciśnienia. Bardzo ważnym jest namówienie ludzi starszych do zmiany przyzwyczajeń żywieniowych. Są one trudne do zmiany w każdym wieku, a szczególnie u ludzi starych. Jednak może tutaj pomóc wytłumaczenie korzyści zdrowotnych prostym językiem.
Nadciśnienie tętnicze i sól
Potas leczy nadciśnienie?
Ważnym sposobem leczenia nadciśnienia tętniczego u ludzi starszych jest aktywność fizyczna i prozdrowotny styl życia.
Niezależnie od wieku zalecane są ćwiczenia izotoniczne (spacer, pływanie), które powodują istotny spadek oporu obwodowego. Ważnym jest jednak dostosowanie intensywności tych ćwiczeń do poziomu sprawności osoby z nadciśnieniem. Ograniczenie spożycia alkoholu jest równie istotne jak regulacje żywieniowe, ze względu na jego presyjne działanie. Korzystnym dla układu krążenia jest unikanie palenia papierosów.
Nikotyna i nadciśnienie
Jak długo należy podejmować próby leczenia przy pomocy modyfikacji stylu życia, w tym prozdrowotnej diety, jeśli działania te nie przynoszą oczekiwanych skutków?
Tego typu próby powinny trwać około 3-4 miesiące u pacjentów z licznymi chorobami - np. z cukrzycą, chorobą wieńcową, lub nadciśnieniem ciężkim, które są istotnymi czynnikami ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych. Jeśli przez ten czas od momentu rozpoznania nadciśnienia nie osiągnie się normalizacji ciśnienia upoważnia to do rozpoczęcia farmakoterapii. U osób bez dodatkowych chorób próba niefarmakologicznego leczenia (np. przez odchudzanie) może trwać dłużej. Decyzje o podjęciu farmakoterapii podejmuje zawsze lekarz prowadzący.
Na co powinno się zwracać uwagę na początku leczenia farmakologicznego?
Na początku leczenia należy wykazać szczególną ostrożność z uwagi na niebezpieczeństwo tzw. „efektu pierwszej dawki”. Dlatego zwykle zaleca się początkową dawkę leku zredukowaną do połowy w stosunku do dawki stosowanej u osób młodych. Dotyczy to również zmiany wybranego sposobu leczenia.
Jakie właściwości współczesnego leku są szczególnie godne polecenia ludziom starszym?
Dużą zaletą najnowszych generacji leków jest ich długi, całodobowy okres działania, co umożliwia bardziej równomierne obniżanie ciśnienia krwi, przy zmniejszeniu objawów ubocznych. Jednorazowa dawka dobowa zapewnia też większą regularność w przyjmowaniu leków. Warto też zauważyć preparaty złożone, jako leki pierwszego rzutu, gdyż to nowy i bardzo obiecujący kierunek farmakoterapii. Preparaty tego typu wykorzystują efekt synergizmu, tj, wzmacniania efektu leczniczego przez współdziałanie leków oraz minimalizacji efektów niepożądanych.
Jakie grupy leków są zalecane ludziom starszym?
Najnowsze zalecenia WHO/ISH dotyczące monoterapii nadciśnienia uznają za jednakowo przydatne sześć grup leków hipotensyjnych, do których należą: diuretyki, beta-blokery, alfa-blokery, inhibitory konwertazy (ACE-I), antagoniści wapnia, antagoniści receptorów angiotensyny II. Przy wyborze leku obniżającego ciśnienie krwi u pacjenta w podeszłym wieku należy pamiętać o uwzględnieniu chorób współistniejących, do których często należą: cukrzyca, niewydolność krążenia, osteoporoza, migotanie przedsionków, łagodny przerost gruczołu krokowego, i inne.
Co powinniśmy wiedzieć o diuretykach, zwanych też lekami moczopędnymi?
Skuteczność działania diuretyków w obniżaniu ciśnienia tętniczego u osób w wieku podeszłym jest powszechnie znana. Są szczególnie zalecane w nadciśnieniu skurczowym, a to jak pamiętamy szczególnie dotyka ludzi starszych, jako tzw. izolowane nadciśnienie skurczowe. Zwykle są dobrze tolerowane w niskich dawkach i często kojarzone z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. Zastrzeżenia do ich stosowania mogą wynikać z tego, że ich działanie moczopędne powoduje nadmierną utratę potasu i magnezu, co może sprzyjać arytmii. Z drugiej strony niektóre leki z tej grupy (diuretyki tiazydowe) wywierają niewielki efekt przeciwosteoporotyczny.
Co powinniśmy wiedzieć o antagonistach wapnia?
Przede wszystkim należy pamiętać o tym, że dla osób w wieku podeszłym są to skuteczne leki. Stosując je w monoterapii można uzyskać efekt obniżenia ciśnienia do 60%, a w skojarzeniu z innymi lekami, np. diuretykami czy inhibitorami konwertazy - do 80% w stosunku do stanu wyjściowego. Niedawno zauważono ich działanie przeciwmiażdżycowe oraz dobrą tolerancję u chorych ze współistniejącą chorobą wieńcową, chorobą naczyń obwodowych, czy przewlekłą obturacyjną chorobą oskrzeli. Mają niestety również działania niepożądane, zwłaszcza odmiany krótkodziałające, co zagraża niedokrwieniem mięśnia serca i w związku z tym te formy leku powinny być przeciwwskazane w leczeniu nadciśnienia, szczególnie u osób w wieku podeszłym. Wśród innych objawów ubocznych często obserwuje się bóle głowy, zaczerwienienie skóry, obrzęki podudzi, zaparcia.
Co powinniśmy wiedzieć o beta-blokerach ?
Stosowanie leków z tej grupy u ludzi starszych budzi wiele kontrowersji. Wraz z wiekiem zmniejsza się bowiem – jak wspomnieliśmy wyżej - liczba receptorów beta-adrenergicznych. Beta-blokery obniżają tzw. objętość minutową serca, wpływają negatywnie na jego przewodnictwo, (co grozi zaburzeniem niezwykle ważnej funkcji stymulującej pracę mięśnia sercowego - przewodnictwa elektrycznego serca), obniżają filtrację nerkową. Ze względu na te działania przeciwwskazaniem do ich stosowania są: zaawansowana niewydolność krążenia, astma oskrzelowa, choroba naczyń obwodowych, blok przedsionkowo-komorowy, zaburzenia lipidowe. Pozostają lekami pierwszego rzutu u chorych z chorobą niedokrwienną serca, szczególnie u osób po przebytym zawale mięśnia sercowego. Aktualnie wielu lekarzy jest zdania, że beta-blokery starszych generacji nie powinny być stosowane jako leki pierwszego rzutu w niepowikłanym nadciśnieniu u osób w wieku podeszłym.
Jakie znaczenie mają alfa-1-blokery
Leki z tej grupy działają poprzez rozszerzeniu mięśniówki naczyń krwionośnych, co przyczynia się od obniżenia ciśnienia krwi. Ale ponadto wpływają na poszerzenie mięśniówki miąższu i torebki prostaty oraz szyi pęcherza moczowego, co działa leczniczo u mężczyzn mających powiększony gruczoł krokowy. Jednak z uwagi na możliwość wywoływania hipotonii ortostatycznej ograniczono stosowanie tych leków u osób w podeszłym wieku. Nowe preparaty, takie jak doksazosyna, terazosyna czy trimazosyna powodują mniejszą częstość hipotonii ortostatycznej. Leki z tej grupy są przydatne w leczeniu nadciśnienia u starszych mężczyzn z łagodnym przerostem gruczołu krokowego, a ze względu na korzystny wpływ na profil lipidowy są szczególnie wskazane u chorych z otyłością, cukrzycą i zaburzeniami lipidowymi.
Rosnąca rola inhibitorów konwertazy
Leki te są aktualnie zaliczane do najczęściej stosowanych leków obniżających ciśnienie u ludzi w podeszłym wieku. Są szczególnie zalecane u chorych z nadciśnieniem tętniczym współistniejącym z niewydolnością serca, cukrzycą, przebytym zawałem mięśnia sercowego i niewydolnością nerek. Skuteczniej niż inne leki przeciwnadciśnieniowe redukują przerost lewej komory oraz wpływają na cofanie się zmian przerostowych tętnic. Podkreśla się również ich bardzo korzystny wpływ na uszkodzony przez nadciśnienie i starzenie się śródbłonka naczyń krwionośnych. Inhibitory ACE można efektywnie kojarzyć z lekami moczopędnymi, antagonistami wapnia, beta-blokerami. Należy jednak uwzględnić możliwość działań ubocznych, takich jak np. kaszel, podwyższenie stężenia potasu w surowicy krwi.
Leczą nadciśnienie - ochraniają tętnice
Centralnie działające adrenolityki
To grupa leków, które powodują spadek tzw. oporu obwodowego, tj. oporu stawianego krwi przez prawie cały system naczyń krwionośnych. Wyróżniamy leki działające ośrodkowo stosowane bardzo rzadko ze względu na liczne niepożądane działania uboczne oraz działające przez tzw. receptory imidazoinowe. Te ostatnie są zdecydowanie lepiej tolerowane, i mają korzystny wpływ na insulinowrażliwość, co wobec groźby epidemii cukrzycy wśród ludzi starszych może w niedalekiej przyszłości stanowić o częstszym ich stosowaniu.
Antagoniści receptorów angiotensyny II
Jest to nowa grupa leków obniżających ciśnienie, która może być stosowana w nadciśnieniu łagodnym i umiarkowanym u osób w podeszłym wieku. W połączeniu z diuretykami (lekami moczopędnymi) działanie tych leków nasila się. Są co najmniej tak samo skuteczne jak leki z grupy ACE inhibitorów, ale nieco lepiej tolerowane (nie wywołują kaszlu). Obecnie trwają badania nad ich działaniem w zmniejszaniu ryzyka powikłań naczynio-sercowych. Niestety leki z tej grupy są znacznie droższe od inhibitorów konwertazy.
Czy leczyć jednym lekiem, czy od razu dwoma lub trzema?
Monoterapia jest skuteczna u około 60% pacjentów z nadciśnieniem łagodnym i umiarkowanym, zaś u 30% wszystkich chorych. Jeśli nasz lekarz zdecyduje się zacząć leczenie od pojedynczego leku to powinien to być najlepiej - lek długo działający - podawany raz dziennie. Na początek, jeśli nie mamy chorób współtowarzyszących nadciśnieniu stosuje się najczęściej lek moczopędny. Jeśli chorujemy na cukrzycę, mamy powiększoną lewa komorę serca – inhibitor konwertazy. W podeszłym wieku wcześniej niż u młodych chorych można wdrażać leczenie skojarzone, unikając w ten sposób niektórych objawów ubocznych monoterapii.
Dlaczego w starszym wieku celowe jest leczenie skojarzone?
Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia i Międzynarodowego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (WHO/ISH) wskazują, że u niektórych chorych z nadciśnieniem można rozpoczynać leczenie od terapii skojarzonej. Wielu lekarzy kardiologów twierdzi, że więcej niż 2/3 chorych w podeszłym wieku wymaga terapii skojarzonej w celu utrzymania ciśnienia tętniczego poniżej 140/90 mmHg. Opierając się na charakterystyce przyczyn nadciśnienia u pacjentów w podeszłym wieku zaleca się zestawienie: diuretyku (mała dawka) z inhibitorem ACE lub (i) z długo działającym blokerem kanału wapniowego. W niektórych przypadkach (choroba wieńcowa, chorzy po zawale mięśnia sercowego) można kojarzyć beta-blokery lub niehydropirydynowe blokery kanału wapniowego z inhibitorem ACE.
Jakie są korzyści dla pracy serca i układu krążenia z leczenia u osób w podeszłym wieku?
Skuteczne leczenie nadciśnienia istotnie zmniejsza częstość występowania udarów mózgu, incydentów sercowych oraz zgonów u chorych w wieku podeszłym. Udowodniono, że korzystne i bezpieczne jest leczenie nadciśnienia u pacjentów starszych, aż do 80 roku życia. Największe korzyści z leczenia pacjentów w wieku podeszłym z nadciśnieniem uzyskuje się wśród chorych z opisana wyżej formą nadciśnienia skurczowego izolowanego. W tej grupie dzięki leczeniu nadciśnienia stwierdza się najwyższe zmniejszenie ryzyka udarów mózgu – bowiem o 42%, a powikłań sercowo-naczyniowych i zawałów o 31% . Zmniejsza się ryzyko nefropatii i białkomoczu, zespołu stopy cukrzycowej, neuropatii i retinopatii grożącej utratą wzroku.
Czy są inne korzyści prozdrowotne?
Nadciśnienie tętnicze może wpływać na rozwój otępienia na tle naczyniowym i zwyrodnieniowym. W jednym z reprezentatywnych badań wykazano związek nadciśnienia ze zwiększonym ryzykiem otępienia, w tym także chorobą Alzheimera. Stwierdzono ponadto, że leczenie nadciśnienia skurczowego izolowanego, przy pomocy antagonistów wapnia zmniejsza ryzyko rozwoju demencji o około 50%. Uważa się też, że pacjenci z dobrze kontrolowanym ciśnieniem cechują się wyższą sprawnością i mają wyższy konfort życia.
UWAGA NA LEKI W PODESZŁYM WIEKU
pamiętajmy, że odpowiedź na leki może być inna niż w młodszym wieku, gdyż:
    wraz z wiekiem upośledzeniu ulegają czynności nerek i wątroby,
    zachodzą zmiany reakcji regulacyjnych, np. osłabienie odruchu z baroreceptorów nasilające tendencję do hipotonii ortostatycznej i poposiłkowej.
    zmniejsza się liczba i powinowactwo receptorów beta-adrenergicznych,
    osoby w podeszłym wieku często przyjmują inne leki, a więc wzrasta ryzyko interakcji leków; niektóre leki mogą nasilać nadciśnienie, np. sterydy, niesterydowe leki przeciwzapalne.
    leczenie hipotensyjne może pogarszać przebieg chorób współistniejących (np. tiazydy - cukrzycę, beta-blokery - chorobę obturacyjną oskrzeli).
oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy

30684
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

2 Ema 89.74.90.151
2012-04-21 17:47:02

Mam 62 lata.Bardzo dobry artykuł.Pomógł mi zrozumieć dlaczego lekarka przepisała mi dwa leki.Chociaż jeszcze bronię się przed stałym ich braniem,ponieważ za bardzo obniżają mi ciśnienie.Mam stosować Axtil 2.5mg i Diuresin SR tego drugiego jeszcze nie brałam. A Axtil biorę kiedy mam nadciśnienie przeważnie pod wieczór kiedy rozkurczowe przekracza 90.
1 Genia 83.21.227.91
2011-12-18 16:29:56

Artykuł czytelny , dokładny. Wszystko co można napisa c nadciśnieniu tętniczym.Nzewnictwo medyczne mogłoby być nieco jaśniejsze dla laików. Myślę że nie da się inaczej. I tak artykuł oceniam na piątkę.


Na Forum
Ja jak siedzę przed komputerem to też mnie tak pieką.. Zakraplam sobie ale to też zbytnio nie daje rezultatu.. ...lorimas78     2774

Myślicie że to dobry pomysł faszerować dzieci od najmłodszych lat tabletkami z witaminami? Jakoś nie widzę tego. ...lorimas78     96570

Ja się nie zgadzam że kofeina to narkotyk. Picie kawy to przyjemność. Już bardziej mogę powiedzieć o słodyczac ...lorimas78     15346

Nadal masz te bóle? ...Benekx     7531

Ja też źle znoszę migreny - mam za to swoje rozwiązanie - chłodny okład z ręcznika nasączonego wodą - wie ...Arkadiusz     89337

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-„Ciśnienie tętna”
-Alkohol i nadciśnienie
-Chrapiącym grozi nadciśnienie?
-Guz chromochłonny - przyczyna nadciśnienia?
-Jak mierzyć ciśnienie?
-Leczą nadciśnienie - ochraniają tętnice
-Miażdżyca i nadciśnienie
-Nadciśnienie i przerost serca
-Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
-Nadciśnienie oporne na leczenie
-Nadciśnienie tętnicze
-Nadciśnienie tętnicze - pytania do lekarza
-Nadciśnienie tętnicze i sól
-Nadciśnienie w wieku podeszłym
-Nadciśnienie, styl życia i ryzyko zawału
-Nikotyna i nadciśnienie
-Nowoczesna diagnostyka nadciśnienia tętniczego
-Nowoczesne leki na nadciśnienie
-Ochrona tętnic przed miażdżycą – głóg i magnez
-Odchudzanie pomaga w leczeniu nadciśnienia
-Podejrzenie choroby wieńcowej
-Potas leczy nadciśnienie?
-Ryzyko nadciśnienia i nadwaga
-Sport a nadciśnienie
-Zakrzepica i zawał
linki sponsorowane, reklamy







Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.