Przychodnia.pl
Stefana, Juliana   Wtorek 2. Września 2014r
Nadciśnienie oporne na leczenie
Kiedy mimo stosowania dostępnych leków i poprawnej metody leczenia ciśnienie tętnicze krwi pozostaje podwyższone – mówimy wówczas o nadciśnieniu opornym na leczenie. Chociaż rzadko, ale spotyka się takie osoby, u których optymalna terapia jest mało skuteczna. Jednak częściej dokładna analiza takich przypadków ujawnia szereg towarzyszących leczeniu przyczyn i okoliczności, który wpływają na oporność na terapię nadciśnienia.
Nadciśnienie uznaje się za oporne,
jeśli pomimo jednoczesnego stosowania trzech dobrze dobranych leków hipotensyjnych (obniżających nadciśnienie), w tym leku moczopędnego – w zakresie ich maksymalnych dawek oraz prozdrowotnej modyfikacji stylu życia pacjenta – nie udaje się obniżyć nadciśnienia poniżej wartości 140/90 mmHg. Przy czym u starszych pacjentów dopuszcza się wyższe ciśnienie graniczne – jednak zawsze poniżej 160/90 mmHg.
Wśród chorych prawidłowo leczonych rzadko stwierdza się prawdziwie oporne przypadki nadciśnienia.
Toteż, gdy napotykamy na niemożność obniżenia nadciśnienia należy rozważyć kilka możliwych przyczyn, w tym również błąd w leczeniu lub winę pacjenta przejawiającą się niestarannością lub nie stosowaniem się do wytycznych lekarza. Prawdziwa oporność obejmuje, bowiem tylko kilka procent chorych.
Ponieważ celem tego opracowania nie jest instruowanie lekarzy o poprawnych metodach leczenia, a wobec tego ograniczymy się do stwierdzenia, że w przypadku błędu lekarskiego – pacjent ma prawo oczekiwać przyznania się lekarza do niepowodzenia, na danym etapie leczenia i podjęcia optymalizacji terapii. (W przypadku nieskuteczności zmodyfikowanej terapii pacjent ma prawo domagać się leczenia przez innego specjalistę.). My zajmiemy się tymi przyczynami, które w mniejszym lub większym stopniu zależą od pacjenta.
POZORNA OPORNOŚĆ NA LECZENIE
Jedną z częstszych przyczyn pozornej oporności na leczenie jest błędny pomiar ciśnienia krwi.
Zasady prawidłowego pomiaru wydają się wszystkich dobrze znane. Czy jednak wszyscy zwracają uwagę na równoważną wysokość miejsca pomiaru z wysokością serca (jeden z częstych błędów), na unikanie pomiaru bezpośrednio po obfitym posiłku, po wysiłku fizycznym, wypiciu kawy, wypaleniu papierosa, przepełnieniu pęcherza moczowego.
Jak mierzyć ciśnienie?
Prawie, co trzeci pacjent ma w domu ciśnienie niższe, czasem prawidłowe, zaś w gabinecie lekarskim jest ono znacznie wyższe.
Ta przyczyna nadciśnienia nazywana jest efektem białego fartucha podnoszącym sztucznie ciśnienie tętnicze, z powodu nieświadomego lęku czy stresu przed lekarzem i chorobą. W takim przypadku najlepiej jest dobrze przeszkolić pacjenta ( w tym sprawdzić jakość jego aparatury pomiarowej) i zalecić pomiary w domu.
W starszym wieku przyczyną pseudonadciśnienia może być stwardnienie ściany tętnicy łokciowej, która nie daje się wystarczająco ucisnąć przez mankiet manometru.
W efekcie powoduje to uzyskiwanie pod czas pomiaru danych wyższych, niż rzeczywiste. Może to dotyczyć obu wartości ciśnienia, częściej jednak dotyczy wartości ciśnienia skurczowego. Celowym jest w takich przypadkach dokonać porównania tej techniki pomiaru z inną, np. dopplerowską.
BRAK WSPÓŁPRACY ZE STRONY PACJENTA
Jedną z najczęstszych przyczyn niepowodzenia w leczeniu nadciśnienia tętniczego jest nieprzestrzeganie przez pacjenta wskazań lekarskich.
Problem ten występuje we wszystkich grupach wiekowych pacjentów, choć nasila się wraz z wiekiem. Niestety znacznie częściej lekceważą zalecenia lekarza palacze papierosów, osoby nadużywające alkoholu i prowadzące niehigieniczny tryb życia. Dotyczy to przykładowo wskazań, co do zasad odżywiania się; ograniczeń w stosowaniu soli kuchennej, alkoholu, czarnej kawy, itp. Tymczasem lekceważenie zakazu spożywania soli w nadmiarze prowadzi do zatrzymywania wody w organizmie i wzrostu objętości krwi, czyli tzw. ciśnienia objętościowego.
Nadciśnienie tętnicze i sól
Błędem popełnianym przez pacjentów jest nie przestrzeganie zaleceń lekarza, co do regularności i sposobu przyjmowania leków.
Przyczyny tego zjawiska są złożone i najczęściej wynikają z niedostatecznej wiedzy pacjenta o fizjologicznych uwarunkowaniach choroby i roli preparatu w jej leczeniu. Pacjenci zmniejszając dawki lub nawet rezygnując czasowo z leku „testują” jego skuteczność, badają zdolność organizmu do poradzenia sobie z nadciśnieniem bez sztucznej „podpórki”. Niestety może to przyśpieszyć postęp choroby i poczynić nieodwracalne szkody zdrowotne np. uszkodzić nerki, czy uszkodzić śródbłonek naczyń i przyśpieszyć powstanie płytki miażdżycowej.
Zmniejszanie przez pacjenta dawek leku lub nawet zaniechanie leczenia wynika też z dotkliwych objawów niepożądanych leku.
W takich przypadkach pacjent powinien być wcześniej poinformowany o możliwości wystąpienia tych objawów. Jeśli są zbyt dotkliwe lekarz powinien rozważyć możliwość wyboru alternatywnego leku, o mniej dotkliwych objawach ubocznych.
Gdy to jest możliwe należy prosić lekarza o zapisanie leku długo działającego.
Zwiększa to prawdopodobieństwo systematyczności leczenia, pozwala na stabilne nasycenie organizmu czynnikiem leczniczym. Lekarz przepisując lek powinien też wziąć pod uwagę, czy zasady dawkowania są harmonijne wobec optymalnego czasu aktywności pacjenta (np. godzin pracy, snu, przemieszczania się, itp.).
Należy też zapytać pacjenta, czy stosuje jakiekolwiek leki dostępne bez recepty
np. niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), doustne leki obkurczające błonę śluzową, czy też leki przeciwbólowe.
INTERAKCJE LEKOWE
Wielu pacjentów w średnim lub podeszłym wieku z nadciśnieniem cierpi na współistniejące schorzenia wymagające regularnego przyjmowania leków, z których niektóre wchodzą w interakcje z lekami obniżającymi ciśnienie krwi.
Na przykład niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) zatrzymują jony sodowe, co nasila działanie hormonów powodujących obkurczanie się (zwężanie) naczyń krwionośnych i hamuje działanie wszystkich leków obniżających ciśnienie (być może z wyjątkiem tzw. antagonistów wapnia).
Dostępne bez recepty areozole donosowe, środki zmniejszające obrzęk błon śluzowych i leki zmniejszające łaknienie
zawierają niekiedy substancje obkurczające naczynia takie, jak: fenylopropalonamina, efedryna i peseudoefedryna, które mogą powodować nadciśnienie lub w przypadku regularnego stosowania – zmniejszać efektywność leków obniżających ciśnienie krwi.
Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi nadciśnienia tętniczego są doustne środki antykoncepcyjne.
Kobiety przyjmujące te środki, jednocześnie palące papierosy i z wysoką nadwagą (otyłe) - są obarczone dwu lub trzykrotnie większym ryzykiem rozwoju nadciśnienia, niż pozostałe.
Regularnie przyjmowane kortykosteroidy
– zatrzymują sól i wodę, co prowadzi do tzw. nadciśnienia objętościowego, czyli wywołanego nadmiarem płynów w naczyniach krwionośnych. Na wzrost ciśnienia może tę u niektórych chorych wpłynąć przyjmowanie cyklosporyn i erytropoetyny. Trzeba też wiedzieć, że zażywanie środków uzależniających, np. kokainy może być przyczyną nadciśnienia opornego na leczenie.
FIZJOLOGICZNE PRZYCZYNY OPORNOŚCI NA LECZENIE
Do fizjologicznych uwarunkowań oporności na leczenie możemy zaliczyć takie cechy osoby z nadciśnieniem tętniczym i jej stylu życia, jak: otyłość i nadmiar kalorii w diecie, alkoholizm, nikotynizm, niektóre choroby – bezdech senny, hiperinsulizm, przewlekłe zespoły bólowe, nierozpoznane wtórne nadciśnienie tętnicze, prawdziwą oporność na leczenie.
Alkoholizm jest jedną z najczęstszych przyczyn oporności w leczeniu nadciśnienia,
Toteż w leczeniu należy alkohol zawsze brać pod uwagę. Długotrwale spożywanie alkoholu tylko w ilości 30 g na dobę (u kobiet mniej) może spowodować znaczący wzrost ciśnienia. I to zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego.
Palenie papierosów podwyższa ciśnienie
i zmniejsza skuteczność leków beta-adrenolitycznych.
Nikotyna i nadciśnienie
Jedną z przyczyn nieskuteczności poprawnej terapii może być bezdech senny.
Występować może nawet u 30% pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Choroba ta powstaje w wyniku zmniejszenia się – aż do całkowitego zamknięcia – światła górnych dróg oddechowych (z powodu nieprawidłowości anatomicznej jamy ustnej i nosogardzieli). Zaburzenia oddychania prowadzą do zmniejszenia ilości tlenu w organizmie i we krwi oraz wzrostu stężenia dwutlenku węgla. Powoduje to inicjację wielu procesów fizjologicznych, m.in. pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego i wzrost ciśnienia krwi.
Chrapanie i niebezpieczny bezdech
Inną przyczyną jest tzw. hiperinsulinizm, stwierdzany w stanach zwiększonej oporności na insulinę, m.in. u osób otyłych i chorujących na cukrzycę typu 2 – tj. nie wymagającą wstrzyknięć insuliny.
Hiperinsulinizm wywiera niekorzystny wpływ na gospodarkę jonami sodu i aktywizuje układ współczulny, co może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego.
Powszechną przyczyną oporności choroby nadciśnieniowej na leczenie jest otyłość.
U osób otyłych obserwuje się zwiększoną objętość krążącej krwi i pojemność minutowa serca, towarzyszy jej hiperinsulinizm, zwiększona aktywność układu współczulnego oraz aktywność układu renina-angiotensyna-aldosteron. Obok stosowania odpowiedniego zestawu leków obniżających ciśnienie i leków kardioprotekcyjnych - konieczne jest podjęcie próby normalizacji wagi ciała. Ocenia się bowiem, że zmniejszeniu masy ciała o 1 kilogram towarzyszy obniżenie ciśnienia o 2,5-1,5 mmHg.
Odchudzanie pomaga w leczeniu nadciśnienia
koniec
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja Prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
Ostatnio na Forum ...
Andrzej 2014-08-29 23:42:00
Nie dodaƂem ĆŒe caƂe opakowanie Naltreksonu to 28 tabletek po 50 mg kaĆŒda, koszt okoƂa 280 zƂotych za opakowanie ale wystarcza na póƂroczną ...
Andrzej 2014-08-29 23:18:44
Batrdzo dobrze wspomaga organizm i daje mu siƂę do obrony Naltrekson w maƂych dawkach od 1,5mg do 4,5 mg podawany z kwasem Alfaliponowym w dawce ...
janina 2014-08-28 23:34:08
MiaƂam tak częste ataki migreny,ĆŒe nie byƂam w stanie pracować ,spać i normalnie funkcjonować.Poradzono mi abym skorzystaƂa z akupunktury.Zde ...
SZUKAJ w Serwisie

BIULETYN

Wpisz swój e-mail
Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-„Ciśnienie tętna”
-Alkohol i nadciśnienie
-Chrapiącym grozi nadciśnienie?
-Guz chromochłonny - przyczyna nadciśnienia?
-Jak mierzyć ciśnienie?
-Leczą nadciśnienie - ochraniają tętnice
-Miażdżyca i nadciśnienie
-Nadciśnienie i przerost serca
-Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
-Nadciśnienie oporne na leczenie
-Nadciśnienie tętnicze
-Nadciśnienie tętnicze - pytania do lekarza
-Nadciśnienie tętnicze i sól
-Nadciśnienie w wieku podeszłym
-Nadciśnienie, styl życia i ryzyko zawału
-Nikotyna i nadciśnienie
-Nowoczesna diagnostyka nadciśnienia tętniczego
-Nowoczesne leki na nadciśnienie
-Ochrona tętnic przed miażdżycą – głóg i magnez
-Odchudzanie pomaga w leczeniu nadciśnienia
-Podejrzenie choroby wieńcowej
-Potas leczy nadciśnienie?
-Ryzyko nadciśnienia i nadwaga
-Sport a nadciśnienie
-Zakrzepica i zawał




Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz




Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2014
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.