Przychodnia.pl
Czwartek 23. Listopada 2017r
Klemensa, Adeli

linki sponsorowane, reklamy

Odżywianie w starszym wieku
Właściwe odżywianie w starszym wieku może mieć znaczny wpływ na zachowanie wydolności fizycznej i umysłowej, oraz na opóźnianie procesów starzenia. Wskutek zmiany procesów metabolicznych oraz zmniejszenia się ogólnej aktywności fizycznej u starszych osób – zapotrzebowanie na energię obniża się u nich średnio o 16%. Dlatego wskazana jest dieta niskokaloryczna, która powoduje dwa efekty: ochronę organizmu przed chorobami powstającymi z przekarmienia (otyłość) oraz przedłużanie dynamizmu życiowego.

Jemy mniej, gdyż z wiekiem przemiana materii stopniowo spada
Stwierdzono na podstawie badań, że już od 25 roku życia tzw. podstawowa przemiana materii stopniowo spada. Z tego wynika, że w miarę upływu lat ilość pokarmów powinniśmy stopniowo zmniejszać, a w wieku starszym zmniejszenie to powinno wynosić około 30%, a nawet i więcej, jeżeli tryb życia jest mało ruchliwy i pozbawiony większych wysiłków fizycznych.

Z wiekiem powinniśmy rezygnować z obciążających pokarmów
Odżywianie w starszym wieku zasadniczo nie wymaga specjalnych jadłospisów lub stosowania wyszukanych diet. Jednak człowiek starszy, sprawny psychofizycznie nie może odżywiać się tak samo jak w okresie młodości. Bowiem nabyte i postępujące zmiany degeneracyjne nasilają się pod wpływem takich zagrożeń, jak stały wzrost zanieczyszczenia: atmosfery, gleby uprawnej i roślin, wody, chemizacji rolnictwa, żywności i leków. Wszystkie te czynniki zmuszają starszego człowieka do okresowej analizy swojego trybu życia, rezygnacji z wielu szkodliwych dla zdrowia nawyków żywieniowych oraz zapoznania się z błędami dotyczącymi sposobu odżywiania się i przyrządzania potraw.

Zasady doboru pokarmów
W żywieniu starszego człowieka należy uwzględnić takie artykuły spożywcze, które łatwo ulegają trawieniu oraz zastosować takie techniki kulinarne, które nie powodują zaburzeń w przewodzie pokarmowym. Posiłki powinny być racjonalnie urozmaicone, zawierające w swym składzie: białko, tłuszcze, węglowodany, witaminy oraz mikro i makroelementy. Do zaleceń tych należy dołączyć znaczenie wartości smakowych oraz estetyczne ich podawanie, co ma wpływ na trawienie i łaknienie u człowieka z osłabioną funkcją przewodu pokarmowego (zmniejszone wydzielanie soku żołądkowego) i wzmożoną wrażliwością systemu nerwowego.

Wpływ wzmożonej wrażliwości nerwowej osób starszych
Ta wzmożona wrażliwość nerwowa przybiera często postać przygnębienia, które działa jak jad lub toksyna, osłabiając i zmieniając właściwe funkcje narządów ustroju. Dlatego jedzenie powinno odbywać się zawsze w spokoju, co ma wpływ na proces trawienia i przyswajania pokarmów. Wpływ ten przenosi się z kory mózgowej i ośrodków mózgowo-podkorówych na narządy wewnętrzne przez system nerwów tzw. troficznych i naczyniowo-ruchowych oraz przez układ hormonalny.

Odżywianie a odporności na choroby
Sposób odżywiania ma również duży wpływ na zdolność mobilizacyjną organizmu do obrony przed agresją różnych chorób. W miarę starzenia się organizmu występuje większa skłonność do niedokrwistości, zwiększa się poziom cukru (tzw. ukryta cukrzyca starcza), mocznika, kwasu moczowego i cholesterolu we krwi. Ogólna odporność organizmu ulega obniżeniu, zwiększa się zapadalność na takie choroby, jak: miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, zawały serca, udary mózgu, choroby zwyrodnieniowe, nowotwory, choroby zakaźne oraz zaburzenia psychoneurologiczne. W leczeniu pacjentów z wieloma schorzeniami w podeszłym wieku, niezwykle ważne jest to, ażeby nie leczyć poszczególnych chorób, lecz człowieka jako całość!

Na podstawie badań w różnych krajach ustalono najczęściej spotykane błędy żywieniowe:
1) zbyt tłuste i kaloryczne odżywianie bogate w „zły” cholesterol (LDL), prowadzące do otyłości, przyśpieszające procesy miażdżycowe (zaleca się oleje roślinne, które działają przeciwmiażdżycowo),
2) niskie spożywanie ryb, mleka, razowego pieczywa (zwłaszcza roślin strączkowych) i owoców,
3) spożywanie dużej ilości soli, cukru i słodyczy (produktów miażdżycotwórczych),
4) nadmierne jedzenie jednorazowe z długimi i nieregularnymi odstępami między posiłkami,
5) niedokładne żucie i gryzienie pokarmów,
6) nieprzestrzeganie spokoju przed, w czasie i po jedzeniu.

W późnym wieku łatwiej o otyłość i jej powikłania
Zauważono również że większość osób w starszym wieku spożywa nadmierne ilości pokarmów, co prowadzi do otyłości oraz zaburzeń ze strony układu krążenia, przewodu pokarmowego i wielu innych schorzeń. Osoby te powinny pamiętać o znanym powiedzeniu: „w starszym wieku najzdrowszy jest ten pokarm, który nie został zjedzony”. Dlatego zaleca się stosowanie 1–2-dniowej głodówki raz na miesiąc. Metoda ta przynosi korzystne rezultaty w chorobach układu krążenia, dolegliwościach miażdżycowych i trawiennych oraz nerwowych, a nawet psychicznych („mózg doznaje ulgi i oczyszcza się, a jego ukrwienie poprawia”). Metoda ta daje najlepsze rezultaty przy zastosowaniu jarskiej diety. Badania wykazały też, że mechanizm głodówki polega na tzw. endogennym żywieniu z oczyszczaniem tkanek, okresowym zapewnieniu warunków spokoju i wypoczynku dla różnych narządów i układów oraz na „wyzwoleniu silnych impulsów do dalszej syntezy i regeneracji”. Przyczyną otyłości nie zawsze jest nadmierne jedzenie. Otyłość towarzyszyć może niedoczynności tarczycy, która często występuje w podeszłym wieku.

Niedobór wapnia
Naturalnie zmniejszenie się potrzeb kalorycznych w tym okresie życia uzasadnia konieczność ograniczenia spożywania pokarmów, a występujący często równoczesny niedobór wapnia nakazuje uwzględnianie w jadłospisie: ryb, chudego mięsa, orzechów, migdałów i przetworów mleka. Znaczne ograniczenie tych produktów w jadłospisie stwarza zagrożenie dla układu kostno-stawowego. Niedobór wapnia we krwi i w tkankach organizm uzupełnia zwykle z zapasów w układzie kostnym, co wyjaśnia występująca w wieku starszym wzmożoną łamliwość kości kończyn i dolegliwości ze strony kręgosłupa!

Następnym i koniecznym uzupełnieniem jadłospisu są witaminy i sole mineralne.
W późnym okresie życia wzrasta zapotrzebowanie na witaminę A, witaminę B1, żelazo i wspomniany wapń, a maleje na tłuszcze i węglowodany (cukier i słodycze). Często już po 50. roku życia zaznaczają się objawy upośledzenia trawienia, które są powodem niepełnego przyswajania białka, żelaza, wapnia i wielu witamin. Dlatego w tym okresie życia zaleca się m. in.: potrawy z kasz, kiełkujących nasion, ryb i roślin strączkowych, omlety, placki, krokiety, zapiekanki, jarzyny gotowane, duszone, sałatki, surówki, przyprawy, sosy, pasty do chleba, desery i ciasta z użyciem minimalnej ilości tłuszczu roślinnego, owoców surowych i suszonych oraz wiele innych potraw, według zaleceń makrobiotyki, która wydaje się najbardziej godna polecenia dla osób ze zmniejszonym zapotrzebowaniem energetycznym.

Często starsze osoby zapytują: kiedy i ile powinno się jeść?
Posiłki powinno się raczej spożywać częściej i w mniejszych ilościach lub 3 razy dziennie w zależności od indywidualnego upodobania. Jednak ostatni posiłek w ciągu dnia powinien być spożywany na 2 lub 3 godz. przed spaniem i powinien być najmniej obfity w myśl dwu znanych powiedzeń:
„Śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj swemu wrogowi”
lub:
„Rano jedz jak król, w południe jak książę, a wieczorem jak żebrak”.

Zasady gotowania pokarmów
Znany badacz dietetyk Z. Frumuzan (1930 r.) udowodnił, że każdy organizm ma ograniczone zdolności asymilacyjne narządów, a przejadanie się jest przyczyną wielu chorób i przyspieszania procesów starzenia. W walce z przejadaniem konieczne jest unikanie potraw pikantnych i smażonych na tłuszczach zwierzęcych, wędlin, fermentowanych serów itp. które wzmacniają łaknienie i wprowadzają do ustroju nadmiar białka i chlorku sodu (soli). Należy też zaznaczyć, że długie gotowanie obniża wartość zdrowotna takich pokarmów, jak kasze, płatki, groch lub fasola. W celu skrócenia gotowania można je poprzedniego dnia zalać zimną wodą (namoczyć), a w celu podniesienia wartości zdrowotnej sosów, zup lub surówek można dodawać sok z cytryny, nać z pietruszki i selera, koperek i szczypiorek.

W skład zdrowych posiłków powinny wchodzić:
Śniadanie – chleb Grahama, orkiszowy lub razowy, mleko*, twaróg, owoce, jarzyny (rzodkiewka, szczypiorek), sałata, pomidory, cebula, drobno siekana nać pietruszki lub tarta surowa marchew, miód, lekka herbata.
Obiad – zupy jarzynowe i owocowe zaprawione mlekiem słodkim lub kwaśnym. Zupy na mięsie i kościach nie są zalecane, zwłaszcza zaprawiane śmietaną (nie należy łączyć przetworów mięsa i mleka w jednym posiłku). Mięsa i ryby chude i gotowane. Warzywa gotowane (nie odlewać wody od warzyw gotowanych bez łupin, lecz użyć do zup lub sosów w celu zatrzymania w nich witamin i soli mineralnych), owoce na deser, kasze, ziemniaki (obierane po ugotowaniu), surówki, kapusta lub ogórki kiszone. Od czasu do czasu jajko, potrawa z serem, fasola lub groszek zielony.
Kolacja – lekka herbata, maślanka, zsiadłe mleko lub kefir (z kaszą gryczaną korzystnie działa na zaparcia stolca), owoce, chleb Grahama, orkiszowy, ciemne pieczywo i miód. Inne napoje to napary ziołowe z herbatek, które można nabyć w sklepach zielarskich. Najlepszym jednak napojem był i jest „królewski napój faraonów” – miód, cytrusy i woda.

Wskazania w odżywianiu:
1) Zachować umiar w jedzeniu i nie najadać się do syta.
2) Dokładnie gryźć i żuć pokarmy (pamiętać o zdrowym i pełnym uzębieniu!).
3) Zachować spokój przed, w czasie i po jedzeniu.
4) Wskazany mały ruch (spacer, wysiłek fizyczny), lub ułożenie się na prawym boku przyspiesza opróżnienie żołądka.
5) Dążyć do zachowania równowagi kwasowo-zasadowej, która gwarantuje właściwy przebieg procesów biologicznych w ustroju. Do produktów zakwaszających zaliczamy: mięso, żółtka jaj, ryż, pieczywo, a do zasadowych: mleko, owoce, warzywa.
6) Unikać tłuszczów zwierzęcych, potraw krwistych, oraz mięs: wieprzowego, króliczego, końskiego, zajęczego, dziczyzny i z nutrii, oraz fauny morskiej lub wodnej, która pozbawiona jest łusek i płetw (kalmary, ostrygi, raki, kryle, ślimaki, sumy, węgorze, krewetki itp). Zdrowe tłuszcze – to tłuszcze roślinne i świeże masło (w ograniczonej ilości), a z mięs – drób, wołowina, cielęcina, baranina, mięso kozie oraz ryby, które mają łuski i płetwy.
7) Ograniczyć spożywanie soli kuchennej, która zwiększa skłonności do nadciśnienia tętniczego, obrzęków i miażdżycy.
8) Unikać tzw. węglowodanów oczyszczonych (cukier, słodycze, biała mąka). Są to „puste kalorie”, które powodują próchnice zębów, otyłość itp.
9) Unikać potraw smażonych, duszonych i pieczonych na tłuszczach zwierzęcych lub maśle, a stosować do tego celu tłuszcze roślinne.
10) Unikać pleśni (z wyjątkiem pewnych gatunków sera) i azotynów zawartych w wodzie, pić wodę badaną (zdatną do picia) oraz wodę mineralną i źródlaną.
11) Owoce i warzywa spożywać głownie na surowo (są one źródłem biokatalizatorów, witamin, enzymów oraz mikro- i makroelementów).

Urozmaicajmy posiłki – unikajmy monodiety!
Istnieje jeszcze tzw. monodieta. Jest to spożywanie jednego rodzaju pokarmu, ponieważ umożliwia ona całkowite jego trawienie. Można ją stosować dowolnie – dłużej i krotko według własnego upodobania tak jak np. leczenie postem lub głodem. Problem odżywiania opiera się więc głownie na wyborze i rodzaju wartości pokarmu, które decydują o zdrowiu, a niekiedy i o życiu człowieka. Niech „Legenda o Buddzie” będzie najwymowniejszym jego przykładem i ostrzeżeniem. Pewnego razu młody Budda zwrócił się z prośbą do swojego ojca: „Proszę o władco, abym był zawsze zdrowy, a życie moje nie miało końca”. Na to ojciec Buddy, cesarz Kudgodan, odpowiedział: „Niestety mój drogi synu, pod tym względem jestem bezradny. Długość życia i stan zdrowia są niepewne, lecz często spoczywają w naszych rękach”. Dla Buddy były to słowa prorocze. W wieku 60 lat zmarł po spożyciu mięsa wieprzowego. O tym wiedzą wszyscy mieszkańcy Dalekiego Wschodu i podają wielkie encyklopedie świata.

* Uwaga! Mleko jest pokarmem przeznaczonym przede wszystkim dla niemowląt
Ogólnie wiadomo, że mleko jest pokarmem przeznaczonym przede wszystkim dla niemowląt. Naturalnie osoby starsze mogą je pić, ale sporadycznie lub pod kontrolą lekarską, szczególnie w przypadku różnych schorzeń (alergia, astma oskrzelowa, katar sienny, zaćma itp.).
Stwierdzono na podstawie badań naukowych, że mleko i jego przetwory mogą być zastąpione w pełni przez wszystkie orzechy i migdały. Są one „antycholesterelowe, antycukrzycowe, hamują tycie i starzenie się oraz chronią organizm przed różnymi chorobami w starszym wieku (dr N.K. Sharma Milk – a silent Killer, OW „SPAR”, Warszawa 1996).
Dla utrwalenia w pamięci – aktualny wierszyk:
„Że mleko zawsze piją niemowlęta,
niech o tym starszy każdy pamięta!”


Posłowie
Tak więc w okresie jesieni naszego życia starajmy się stosować zasady właściwego odżywiania oraz unikać błędów dietetycznych, a wraz z nadejściem nowego roku – każdy z nas zdobędzie pełne zadowolenie z siebie i z dnia dzisiejszego. Odzyska też drzemiący w nas dynamizm życiowy z okresu lat młodości, wiarę we własne siły oraz nadzieję przedłużenia tych wartości na każdy następny rok, na dalsze pogodne jesienie naszego życia... I zawsze pamiętajmy o znanym przysłowiu:
Kto mało je i pije
ten mądrze i długo żyje


BIBLIOGRAFIA
  1. BIBLIA LECZY (THE BIBLE CURE), Reginald Cherry, USA, Wydawnictwo M., Kraków 2006.
  2. UZDROWIENIA LURDZKIE (w świetle dokumentow lekarskich), ks. Jozef Balleney, Guerisons de Lourdes, Wydawnictwo Ojcow Franciszkanów, Niepokalanów 1982.
  3. MYŚLĘ WIĘC JESTEM, Wydawnictwo „Antyk”, 1993.
  4. LECZENIE GŁODEM (Komu Wolno Pościć), Gerhard Leibóld, Ofi cyna Wydawnicza „SPAR”, Warszawa (Heilfasten • Entschlaeken • Regenierem • Abnehmen).
  5. WEGETARIANIZM, Kinga Wiśniewska-Roszkowska, Wiedza Powszechna, Warszawa 1987.
  6. MILK – a silent Killer, dr Naud Kishore Sharma, Ofi cyna Wydawnicza „SPAR”, Warszawa 1996.
 
Janusz Mieczysław Śliwa
lekarz chorób wewnętrznych i medycyny pracy
linki sponsorowane, reklamy

2585
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
Witam serdecznie, moj synek ma 5 lat i waży 24 kg z badania moczu posiew wyszła już po raz 3 ta sama bakterja, Proteus mirabilis lekarz ...aniolek530@wp.pl     8

Witam serdecznie, moj synek ma 5 lat i waży 24 kg z badania moczu posiew wyszła już po raz 3 ta sama bakterja, Proteus mirabilis lekarz ...aniolek530@wp.pl     2

Dzieki za pomoc :) ...quina13     69182

ja na ból głowy pije kieliszek wódki i zawsze pomaga :D ...siczi999     95152

Witaminy im nie zaszkodzą. Co innego gdyby je faszerować jakimiś lekami. ...leniwyDarek8     106962

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Błędy i anomalie żywnościowe oraz niezdrowe diety
-Dietetyka w Biblii z pozycji doświadczonego lekarza
-Leczenie postem i głodem
-Odżywianie w starszym wieku
-Pokarm oraz kuchnia polska w ocenie naszej i cudzoziemców
-W poszukiwaniu eliksiru młodości – recepty na długowieczność i zachowanie zdrowia
-Zdrowie i uzdrowienia
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.