Przychodnia.pl
Augusta, Urbana   Piątek 31. Października 2014r
Wapń dobrze przyswajany
Warunkiem prawidłowego wzrostu kości u dzieci i wysokiej wytrzymałości kośćca na złamania w wieku późniejszym jest dobra przyswajalność wapnia z diety. Organizm wchłania ten biopierwiastek w jelitach i wykorzystuje do budowy silnych kości, kręgosłupa i zębów.
Gdy organizm przyswaja za mało wapnia zaburzeniu ulegają:
  • wzrost kośćca u dzieci u młodzieży
  • konsolidacja masy i siły kości, co ma miejsce nawet do 35 roku życia
  • stabilizacja tkanki kostnej w wieku dojrzałym
Przyczyną niedoboru wapnia w kościach może być:
  • dieta uboga wapń i/lub bogata w substancje blokujące przyswajanie
  • dieta uboga w witaminy wspomagające przyswajanie (D,C), niektóre minerały, itp.
  • zaburzenia i choroby układu trawiennego utrudniające przyswajanie
  • zaburzenia hormonalne spowodowane chorobami i starzeniem się
  • okresowe wzmożone wydalanie minerału z organizmu spowodowane chorobami ustrojowymi
1. PRZYSWAJALNOŚĆ WAPNIA Z DIETY W JELITACH

Przyswajalność wapnia z diety zależy od:
  • ilości wapnia w diecie i tzw. biodostępności
  • obfitości w diecie witamin (D,C) i innych substancji wspomagających przyswajanie
  • aktualnego zapotrzebowania organizmu (wiek, niedobory)
  • obecności w diecie substancji blokujących przyswajanie wapnia
  • uwarunkowań wieku i zdrowia
Ilość wapnia w diecie
Produktami szczególnie zasobnymi w wapń są mleko, sery twarde, twarogi, fermentowane napoje mleczne – jogurt, kefir, maślanka, itp. Ponadto łatwo przyswajalny wapń zawierają ryby w konserwach (zjadane z ośćmi! - sardynki, szprotki, itp.).
Biiodostępność minerału
Szczególnie cenne dla naszych kości są związki wapnia ze słabymi kwasami organicznymi – tzw. chelaty - mleczany, glukoniany, cytryniany, laktoniany. W kontekście taniej wysokowapniowej diety – chylatów jest najwięcej w mleku i jego przetworach (mleczany i laktoniany). Wapń „mleczny” jest zwykle najlepiej wchłaniany w przewodzie pokarmowym. (Wyjątkiem są osoby uczulone lub nietolerujące składników mleka.
Wspomagacze jelitowego wchłaniania wapnia to:
  • witamina D
  • niektóre białka - tzw. aminokwasy zasadowe w optymalnej ilości
  • kwaśne środowisko jelitowe – najlepiej zakwaszone przez kwasy organiczne, które wiążąc się z wapniem ułatwiają jego transport przez ścianę jelit - np. kwas cytrynowy, mlekowy, asparaginowy, itp.
  • kwasy żółciowe
  • obecność laktozy (dwucukier zawarty w mleku)
Rola witaminy D w jelitowym wchłanianiu wapnia
Wchłanianie wapnia uzależnia aktywna postać witaminy D - hormon zwany kalcytriolem oraz parathormon - PTH - wytwarzany przez gruczoły przytarczyczne. Ten ostatni zwiększa wchłanianie zwrotne wapnia z nerek, a przede wszystkim zwiększa wytwarzanie aktywnej postaci witaminy D - kalcytriolu. Oba regulatory wchłaniania wapnia działają wspólnie - toteż obecność obu z nich, we właściwej ilości, jest niezbędna. Chociaż uważa się, że głównym stymulatorem wchłaniania wapnia w jelitach jest aktywna postać witaminy D (hormon 1,25(OH)2D,).
Samoistne wytwarzanie witaminy D może nie wystarczać!
Podstawowym źródłem witaminy D jest jej synteza z cholesterolu w skórze – pod wpływem promieniowania UV (światła słonecznego!). Jednak w skali roku wytwarzanie tej formy witaminy D jest w naszej szerokości geograficznej niewystarczające!
Synteza skórna może zaspokoić zapotrzebowanie na witaminę D tylko od maja do września!
Pokarmowe źródła witaminy D
Istotne fizjologicznie ilości tej witaminy występują w tłustych rybach morskich (sardynki, szproty, śledzie, itp.) i tłuszczu rybim (tran!). Ponadto zasobne w Wit. D jest żółtko jaj oraz wątroby ssaków i ptaków. Jednak popularność konsumpcji witaminy D z w/w naturalnych źródeł jest niewystarczająca.
Zapotrzebowanie na witaminę D jest najważniejsze u dzieci i wynosi:
  • u wcześniaków -1200 U/dobę;
  • u niemowląt - 800 U/dobę
  • u dzieci starszych - 400 U/dobę.
Za optymalny okres suplementacji witaminą D u dzieci uważa się czas: od września do kwietnia. Dotyczy to dzieci począwszy od 2 do 18 roku życia.
2. PRZYSWAJANIE WAPNIA PRZEZ KOŚCI
Stopień „uwapnienia” kości – ich mineralizacja – ma decydujący wpływ na ich masę (gęstość) i zarazem na twardość i sztywność. Mineralizacja zależy w pierwszym rzędzie od zasobności w diecie łatwo przyswajalnego wapnia. Po drugie od zasobności w diecie (i później w płynach ustrojowych) soli fosforu oraz witamin D i C. Ponadto od optymalnego stężenia w diecie i w płynach ustrojowych otaczających tkankę kostną jonów następujących mikroelementów: magnezu, fluoru, cynku. Wszystkie te biopierwiastki współdziałają w tworzeniu nowej tkanki kostnej.
Składniki diety warunkujące przyswajanie wapnia przez kość:
  • fosfor – odpowiednia ilość!
  • witamina D
  • witamina C
  • odpowiednia ilość białka
  • magnez i inne biopierwiastki śladowe
Rola fosforu
Niezbędnym składnikiem kośćca są sole fosforowo-wapniowe. Jak wiemy - konstrukcja nośna kości złożona jest w ok. 65 % z kompleksowego związku węglanu wapnia i fosforanu wapnia (hydroksyapatytów) . W warunkach prawidłowych zachodzi stała wymiana wapnia i fosforu między kością a pulą soli tych pierwiastków dostarczaną: a/ w diecie – b/ przyswojoną w jelitach - i c/ zawartą we krwi. Zjawisko to jest najbardziej intensywne u organizmów młodych w okresie ich szybkiego wzrostu. Trzeba jednak wiedzieć, że proces wbudowywania wapnia w tkankę kostną przebiega prawidłowo jeżeli w ustroju stosunek wapnia do fosforu wynosi 1:1.
Witamina D pobudza komórki kościotwórcze
Witamina D (cholekalcyferol) nie tylko ułatwia wchłanianie wapnia, ale dodatkowo pobudza tworzenie tkanki kostnej. Dostarczana jest organizmowi w niewielkich ilościach wraz z pożywieniem, oraz częściowo pochodzi z samoistnej (endogennej) syntezy w skórze. Odgrywa ważną rolę nie tylko w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu, ale działając poprzez swoiste receptory zlokalizowane na wielu komórkach uczestniczy w regulacji metabolizmu tkanki kostnej, funkcji mięśni i układu odpornościowego. Należy wiedzieć, że podawanie samej witaminy D, bez suplementacji wapnia, nie przynosi efektu przyrostu tkanki kostnej.
Witamina C wspomaga budowę kolagenu – ważnego składnika kości.
Tak, to nie pomyłka. Wiemy już, że kolagen - podstawowe białko tkanki łącznej – posiada silne włókna, które owijają się wokół kryształów soli wapnia - tworząc najsilniejszą ze znanych w przyrodzie konstrukcję nośną kości. Jeśli jednak organizm otrzymuje za mało witaminy C - kwasu askorbinowego – powstają włókna kolagenu wadliwe i słabe. Zbudowane z nich struktury konstrukcyjne kości, (W TYM ZĘBY!) są kruche i łamliwe! Toteż w codziennym procesie odnowy kości obecność witaminy C jest tak ważna. Co istotne – im większy niedobór witaminy C – tym mniejsze przyswajanie wapnia! Czyżby organizm sam się bronił przed „złym produktem finalnym” ograniczając przyrost tkanki kostnej? Niestety deficyt witaminy C upośledza także wytrzymałość i jakość funkcjonalną innych ważnych elementów kośćca – chrząstkę stawową, szkliwo zębów, itp.
Białko warunkuje przyswajanie wapnia
Białka to wielkie złożone biomolekuły (polimery) zbudowane z kilkudziesięciu do kilkuset aminokwasów. Aminokwasy są słabymi kwasami organicznymi, które bardzo korzystnie dla organizmu wiążą cząsteczki wapnia – ułatwiając tym ich transport w organizmie. Więź chemiczna pomiędzy wapniem a resztą kwasową ma bowiem stosunkowo niewielki potencjał, ale zarazem taki, który nie daje się zbyt łatwo przypadkowo „rozerwać”. Sprawia to, że co sprawia, że ten niewielki potencjał elektryczny nie stanowi przeszkody do przeniknięcia przez „odpychająco” naładowane ścianki jelit, a jednocześnie jest dość silny, aby stabilnie transportować wapń we krwi oraz magazynować go w organizmie. Dzięki tym własnościom łatwe jest też usuwanie szkodliwego nadmiaru. Dlatego długotrwała dieta ubogobiałkowa – pomimo dużej zawartości wapnia w pożywieniu – może doprowadzić do niedoborów tego minerału we krwi i w kościach. Ponadto niektóre aminokwasy dostarczane w diecie (tj. egzogenne) – np. lizyna, arginina – tworzą ważne enzymy regulujące i ułatwiające proces wchłaniania i transportu Ca przez jelita.
Ważny dla przyswajania wapnia jest magnez
Magnez jest wręcz niezbędny do prawidłowego przyswajania wapnia w kości. Aktywizuje syntezę kolagenu, proces kostnienia - pobudza wiele enzymów, które uczestniczą w budowie kości. Ponadto stymuluje komórki kościotwórcze do wbudowywania wapnia w strukturę kośćca. Jest też ważnym elementem struktury kości i zębów. Wszakże połowa z ok. 30 g ustrojowej puli magnezu to ważny składnik „rusztowania” tkanki kostnej – czyli kryształów soli wapniowo-fosforowych. Magnez wchodzi również w skład szkliwa zębów, podnosząc odporność na próchnicę. Słowem, nie tylko niedobór wapnia – ale magnezu osłabia kości i zęby. Ale uwaga! Wapnia organizm powinien otrzymywać ok. dwukrotnie więcej, niż magnezu. Bowiem wysoki nadmiar magnezu wobec wapnia spowoduje wydalanie Ca z moczem.
Ogólne warunki dobrej mineralizacji kości u dziecka:
  • prawidłowa dieta – zasobna w wapń, fosfor, witaminę D, witaminę C, magnez i inne biopierwiastki śladowe
  • prawidłowe działanie mechanizmów fizjologicznych - enzymatycznego, hormonalnego, narządów wydalania (nerek), itp.
  • nie występowanie chorób ustrojowych, genetycznych, itp. wpływających na gospodarkę wapniem
3. BARIERY WCHŁANIANIA WAPNIA

Bariery jelitowego wchłanianie wapnia:
  • fizjologiczna bariera jelitowa
  • niestrawne i antagonistyczne związki chemiczne z pokarmów
  • uczulenie i nietolerancja na składniki pokarmowe z mleka
  • niektóre choroby
Fizjologiczna bariera jelitowa ogranicza wchłanianie wapnia
Przyswajanie wapnia z diety nie jest nieograniczone, gdyż nadmiar wapnia w płynach ustrojowych szkodzi zdrowiu - może tworzyć kamienie w pęcherzu żółciowym, kamienie nerkowe, itp. Dlatego u każdego zdrowego człowieka istnieje tzw. bariera jelitowa regulująca ilość wchłanianego wapnia. Bariera ta ogranicza wchłanianie wapnia z wysokowapniowej diety do ok. 30%. Dalsze zwiększanie puli wapnia w diecie ponad optymalnie przyswajalną normę tylko nieznacznie zwiększa jego wchłanianie. Pozostała, niewchłonięta część wapnia jest wydalana głównie z kałem (ok. 70-90%); oraz z moczem przez nerki.
Bariera niestrawnych związków chemicznych z pokarmów
Wapń po dostaniu się do jelita cienkiego wiąże się z niektórymi substancjami zawartymi w codziennej diecie w niestrawne związki lub jest już z nimi uprzednio w ten sposób związany chemicznie. Przykładem są kwasy szczawiowe, fitynowe, uronowe - obecne w wielu warzywach, które reagują chemicznie z wapniem mlecznym tworząc nieprzyswajalne sole wydalane z kałem. Eliminują wapń również niektóre produkty zbożowe, tłuszcze nasycone oraz nadmiar białka zwierzęcego. Przykładowo obfitość tłuszczy upośledza wchłanianie wapnia, ponieważ może on tworzyć z kawasami tłuszczowymi trudno rozpuszczalne mydła.
Lista składników diety blokujących wchłanianie wapnia:
  • szczawiany – obecne w liściach wielu roślin – np. szczaw, botwinka, itp.
  • fityniany - obecne w niektórych przetworach zbożowych z pełnego przemiału (płatki owsiane, jęczmienne, mąka żytnia, itp.) oraz w roślinach strączkowych
  • kwasy uronowe, których zawartość waha się od 10% w niecelulozowej frakcji włókna roślinnego do 40% w warzywach i owocach.
  • niestrawny błonnik zawierający tzw. celulozy, hemicelulozy, ligniny, itp. (fasola, groch, nasiona lnu, otręby pszenne, itp.
  • nadmiar tłuszczów nasyconych w diecie
  • nadmiar białka zwierzęcego
Alergia na białko mleka krowiego
Ważną barierą wchłaniania wapnia u dzieci (rzadziej u dorosłych) jest uczulenie na białko mleka krowiego. mi alergikami!). Ocenia się, że ta choroba dotyka od 0,5 do 4% niemowląt a jej nasilenie maleje widocznie wraz z wiekiem. Alergenność mleka można nieco zmniejszyć wskutek podgrzania. Natomiast mleko poddane fermentacji, (jogurt lub fermentowane sery) nie traci uczulających własności gdyż, struktura białka zmienia się w małym stopniu.
Nietolerancja na cukier mleczny – laktozę
Dolegliwość ta wynika z braku w jelitach enzymu LAKTAZY - trawiącego cukier mleczny (laktozę). Laktoza jest tzw. dwucukrem znajdującym się w mleku w dużej obfitości. Cukier ten jest dobrze trawiony i wchłaniany, jeśli nie brakuje wymienionego wyżej specjalnego enzymu - laktazy. U osób u których brakuje enzymu - cukier ten po przejściu do jelita grubego podlega gwałtownej fermentacji, z uwalnianiem dużych ilości gazów jelitowych. Skutkuje to kłopotliwymi wzdęciami i bólami brzucha oraz biegunką.
Pokarmy, używki i leki zaburzające wchłanianie wapnia
Do listy popularnych substancji zaburzających metabolizm wchłaniania wapnia zalicza się min. mocną kawę, herbatę, środki uspokajające, antybiotyki (głownie z grupy tetracyklin), środki antykoncepcyjne, leki przeciwdrgawkowe. Ponadto utrudniają wchłanianie wapnia związki glinu, fosforu, nadmiar magnezu i potasu oraz stront.
Inne bariery jelitowego wchłaniania wapnia
  • alkalizacja (odkwaszenie) treści pokarmowej, co ma miejsce przy stosowaniu niektórych leków (osłaniających śluzówkę żołądka)
  • nadmierny rozrost flory jelitowej, co ma miejsce u niemowląt karmionych sztucznie mieszankami na bazie mleka krowiego (wapń jest u nich wydalany w większej ilości z przewodu pokarmowego w postaci nierozpuszczalnych soli wapnia z kałem) (12)
  • nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu
Choroby jelit a wchłanianie wapnia
W przypadku chorób jelit (np. owrzodzenia dwunastnicy, jelita drażliwe, choroby Crohna, itp.) dobrze jest wiedzieć, jaki to spowoduje wpływ na biodostępnośc wapnia. Otóż najszybsze wchłanianie wapnia odbywa się w dwunastnicy, a następnie w kolejności w jelicie czczym, jelicie krętym i okrężnicy (jelito grube). Jednak największe ilości wapnia wchłaniane są w jelicie krętym (63%), następnie w jelicie czczym (23%) i dwunastnicy (15%), a jedynie nieznaczna ilość absorbowana jest do krwi w żołądku i okrężnicy.
Polecany preparat apteczny
Calcium Junior - przenaczony jest dla dzieci od czwartego roku życia jako uzupełnienie codziennej diety w wapń, witaminę D i witaminę C
 
OPRAC. mgr Maciej Michalski
Ostatnio na Forum ...
ekierka 2014-10-30 13:06:30
Mnie na szcz─Ö┼Ťcie zapalenie spoj├│wek omija, ale m─ů┼╝ ma cz─Östo alergiczne zapalenie i te┼╝ mu te krople bardzo pomagaj─ů. Trzymamy je w lod├│wce ...
Halina 2014-10-27 02:32:21
Witajcie .Jestem 7 miesiecy po usunieciu narzadow rodnych , rak trzonu macicy .Lecznie zaczelo sie od chemi poniewaz guz byl duzy 9 cm i l ...
Dan 2014-10-22 15:21:30
Zauwa┼╝y┼é kto┼Ť? Wi─Ökszo┼Ť─ç tych komentarzy, to reklamy... ...
SZUKAJ w Serwisie

BIULETYN

Wpisz swój e-mail
Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-ASPARAGINIANY - klucz do zdrowia
-b.db. ┼╗elki
-Co w jedzeniu odchudza? (1)
-Co w jedzeniu odchudza? (2)
-Cukierki Głogowe
-Cukierki Melisowe
-Cukierki Pokrzywowe
-Cukierki Szałwiowe
-Czym się odchudzać?
-Dieta i mlecznobiały uśmiech
-Dieta leczy reumatyzm
-Głodzenie jedzeniem
-Gdy puchnie i boli pomaga kolagen
-Jod wspomaga odchudzanie
-┼╗elki ParaMisie
-Magnez – koi nerwy
-Magnez - energia dla szarych komórek
-Magnez chroni przed toksynami
-Magnez chroni serce
-Magnez pomaga dzieciom
-Potas chroni przed nadciśnieniem tętniczym
-Potrójna siła potasu
-Super deo
-Wapń – budulec dla kości
-Wapń dobrze przyswajany
-Wysiłek bez wysiłku
-Z widelcem na mikroby
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz




Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2014
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.