Przychodnia.pl
Poniedziałek 20. Listopada 2017r
Anatola, Feliksa
linki sponsorowane, reklamy

Nadciśnienie tętnicze i sól
Soli kuchennej w Polsce zjadamy 2-3 razy za dużo, toteż zdarza się, że niezbyt zdrowe nerki nie są w stanie “odcedzić” jej nadmiaru i wydalić z moczem. Ponieważ sól wchłania się do krwi wiążąc ze sobą dużą ilość wody - w tętnicach robi się “za ciasno” - wzrasta ciśnienie. Dlaczego sól podnosi ciśnienie tętnicze? - zapyta zaniepokojony smakosz słonych paluszków, solonych orzeszków ziemnych i śledzika? Pozwólmy tym, co uwielbiają słone potrawy zrozumieć rolę tego minerału w organizmie - a może “odsolą” dietę i uchronią się przed nadciśnieniem.
Pospolita sól kuchenna składa się z dwóch pierwiastków - z sodu i chloru. Każdy z nich z osobna - nie jest człowiekowi przyjazny.
Chlor w czystej postaci jest silnie trującym dla człowieka gazem. Sód nie występuje w przyrodzie w czystej postaci, gdyż łączy się wodą burzliwie - wytwarzając przy tym dużo ciepła. Pierwiastki te po połączeniu się w pospolity związek - NaCl - czyli sól kuchenną - stają się nieszkodliwą przyprawą kuchenną pod warunkiem, że się jej nie nadużywa.
W organizmie sól znajduje się zwykle rozpuszczona w płynach fizjologicznych, w których rozpada się na jony - jon sodu i jon chlorkowy.
Jon sodu jest przez nas odczuwany jako słony smak, który tak lubimy w prażonych orzeszkach ziemnych, śledziku, frytkach, słonych paluszkach, boczku wędzonym, rybach wędzonych, serach (rokpol, camembert, cheddar itp.). Kiedy zjemy zbyt dużo takich potraw i jeszcze dodatkowo przesolimy te przez siebie przyrządzane - cała sól wchłonie się do krwi. Jednak nadmiar chlorku sodu jest wydalany m.in. przez nerki.
Nerki to ciężko pracujący organ służący nie tylko filtracji i oczyszczaniu krwi z niepotrzebnych substancji, ale i zapewnianiu równowagi biochemicznej w organizmie.
O wysiłku, jaki nerki wkładają w swe funkcje oczyszczania i wydalania niech świadczy, że dziennie przepływa przez nie 300 - 400 litrów krwi. Z tej objętości równej małej cysternie samochodowej nerki odcedzają około 170 litrów moczu pierwotnego, tzw. pramoczu, z którego większość składników i wody powraca jeszcze do krwioobiegu. Natomiast część przeznaczona do wydalenia ulega zagęszczeniu i ostatecznie na zewnątrz jest wydalane tylko około 0.5-2 litrów moczu. Ta ostateczna objętość zależy w naszym klimacie od objętości wypitych płynów, po trosze od wysiłku połączonego z poceniem się i od zdrowia naszych nerek (w tropikach również od intensywności pocenia się, które służy schładzaniu).
W roli regulatora nerki starają się utrzymać odpowiednie stężenie soli mineralnych w płynach ustrojowych.
Oznacza to, że w sytuacji niedoboru potrzebnego składnika - nerki “wychwytują” deficytową substancję z krwi i przywracają ją organizmowi. Kiedy jakiejś fizjologicznej substancji jest za dużo, - wówczas zwiększają jej wydalanie. Taką rolę regulacyjną pełnią również wobec jonów sodu, których odpowiednie stężenie w krwi jest bardzo ważne, gdyż zapewnia równowagę kwasowo-zasadową środowiska zewnątrz i wewnątrzkomórkowego.
Dzięki sprawnej regulacyjnej pracy nerek stężenie jonów sodu w wodnym środowisku osocza krwi jest prawie stałe, choć może się wahać w niewielkich granicach.
Nerki reagują bowiem natychmiast na każdy znaczący nadmiar soli i jako doskonały regulator wydalają sól przez tzw. kłębuszki nerkowe, przy pomocy układu specjalnych kanalików, do pęcherza moczowego. Jest to zwykle sprawny proces i nerki dają sobie z nim radę niezależnie od tego, czy zjemy 10 gramów, czy 20 gramów soli dziennie. Nie spowoduje więc “przesolenia” krwi nawet zjedzenie całej torebki słonych orzeszków, porcji słonych paluszków i popicie tego słoną wodą mineralną. Ale pod warunkiem - że nasze nerki są zdrowe.
Może się jednak zdarzyć się tak, że nerki są chore lub napotkają na inny silny mechanizm fizjologiczny, który utrudni wydalanie soli z krwi i doprowadzenie jej stężenia do normy fizjologicznej.
Choć nerki są potężnym regulatorem ciśnienia tętniczego i poziomu stężenia soli we krwi, to przecież jednak nie jedynym. Są też inne silne mechanizmy regulacji związane. z hormonami wydzielanymi przez przysadkę mózgową, nadnercza oraz...serce, a ściślej mówiąc jego przedsionki. Mogą one z różnych powodów zahamować odsączanie soli z krwi. Na przykład hormon przysadki mózgowej - tzw. wazopresyna (w tłumaczeniu na język polski substancja podnosząca ciśnienie krwi) - może zainicjować proces odwrotny niż odsalanie, tj pomagać w odzyskiwaniu soli z krwi - wówczas, kiedy jej brakuje. Zdarza się to np. w upalne dni, kiedy się nadmiernie pocimy.
Regulacyjna rola nerek jest możliwa dzięki ich odpowiedniej budowie. Wewnątrz tego organu znajdują się miliony cienkich kanalików, odprowadzających mocz z krwi.
Każdy kanalik nerkowy ma kształt zbliżony do wydłużonej litery U. Początek każdego kanalika (czyli jedno z górnych zakończeń literki “U”) zwieńczone jest niewielkim uwypukleniem w kształcie makówki - tzw. kłębuszkiem nerkowym. Kłębuszek to okrągła “plecionka” elementów kanalika i drobnych naczyń krwionośnych. Do kłębuszka nerkowego z jednej strony doprowadzana jest krew do oczyszczenia, a z drugiej odprowadzana tętniczką po oczyszczeniu ze zbędnych i szkodliwych substancji. Takich kanalików zaczynających się od kłębuszków “odcedzających” krew i odprowadzających mocz- zwanych nefronami - jest w każdej nerce około miliona. W nich, pomiędzy krwią w naczyniach włosowatych a drobnymi kanalikami, odbywa się nieustannie wymiana składników i tworzy się mocz. W ramach tej wymiany jedne składniki są oszczędzane, inne wydalane bezpowrotnie do moczu.
Od czego jednak zależy “decyzja” o tym, że sól jest oszczędzana i zachowywana w krwi lub z niej wydalana? Pamiętamy, że zachowanie soli oznacza zatrzymanie dużej ilości wody i związany z tym wzrost ciśnienia krwi!
Za decydenta regulującego między innymi wydalanie i zatrzymywanie soli i wody w organizmie uważa się m.in. skupisko komórek, zwanych aparatem przykłębkowym, znajdujące się w nerkach. Kiedy w organizmie będzie za mało soli - komórki w tym skupisku wytwarzają specjalną substancję regulującą - enzym reninę.
Jaka jest rola reniny w organizmie?
Renina jest enzymem, który ma zdolność odszczepiania od innego białka krążącego we krwi grupę 10 aminokwasów, związanych ze sobą w tzw. peptyd o nazwie angiotenzynogen I . Peptyd ten jest substancją białkową, która ma zdolność nieznacznego zwężania naczyń krwionośnych. I nie byłoby nic niezwykłego w naszej opowieści o wędrówce soli kuchennej z krwią do nerek, gdyby nie fakt, że drobne naczynia krwionośne płuc produkują inny ważny enzym, który umie odczepiać od angiotenzynogenu I kolejne 2 aminokwasy.
Nowopowstała pod wpływem reniny - angiotensyna II jest najsilniejszym ze wszystkich znanych związków zwężających naczynia krwionośne. Podnosi ona znacząco ciśnienie i jest najważniejszą przyczyną nadciśnienia tętniczego.
Nie wiemy jak to się dzieje, ale u niektórych osób inicjacja wytwarzania substancji regulujących ciśnienie krwi i sterujących zawartością soli we krwi - renina- angiotenzynogen I - angiotensyna II odbywa się bez istotnej przyczyny. Można o tej inicjacji powiedzieć, że jest samoistna i tak też nazywa się inicjowana m.in. tym zjawiskiem choroba nadciśnieniowa.
Nadciśnienie pierwotne (samoistne) dotyczy 80–90 proc. wszystkich osób z nadciśnieniem.
Osoby z nadciśnieniem samoistnym, zwanym też pierwotnym są ogólnie zdrowe - ich reakcje fizjologiczne są poprawne, stan układu nerwowego jest prawidłowy, a pomimo to wysokość ciśnienia krwi jest zbyt duża!
Ale to nie koniec kłopotów z solą. Angiotensyna II pobudza nerki do wytwarzania aldosteronu - silnego hormonu, który dodatkowo zatrzymuje jony sodu i wodę w krwi. Ciśnienie krwi z tego powodu ponownie znacząco rośnie. Jest to drugi silny mechanizm hamowania pracy nerek, które normalnie pracując wydalają nadmiar soli z krwi i doprowadzają tym do obniżenia nadmiernego ciśnienia tętniczego. I tu błędne koło się zamyka.
Inną ważną przyczyną nadciśnienia samoistnego jest nadwrażliwość naczyń krwionośnych na jony sodu.
Jako pozostałych potencjalnych sprawców nadciśnienia samoistnego wymienia się: wpływ dziedziczenia (tj. występowanie nadciśnienia w bliskiej rodzinie), menopauzę (która przyśpiesza miażdżycę), stres, otyłość.
Niekiedy występuje też nadciśnienie wtórne, zwane nerkowym, w którym chore nerki wydzielają duże ilości wspomnianej już reniny.
Chore nerki źle regulują ilość wody i sodu - składnika soli kuchennej. Więcej bowiem soli ulega zatrzymaniu - z nią więcej wody i tym większe staje się ciśnienie krwi (jest to jeden z mechanizmów powstawania nadciśnienia, gdyż ogrywa w nim rolę wiele czynników, m.in. endotelina).
W wielu powyższych przypadkach nadciśnienia niezbędnym staje się zastosowanie odpowiednich leków, jak m.in. inhibitoru konwertazy angiotensyny, które hamują skutecznie wytwarzanie angiotensyny II.
Leki te blokują wspomniane wyżej procesy wywołujące nadciśnienie i powodują blokadę odsalania krwi przez nerki. Dzięki temu utrzymywana jest wysoka stabilność dobowego profilu nadciśnienia, jego wysokie podobieństwo do naturalnej krzywej fizjologicznej i stworzone zostają warunki dla normalnej regulacyjnej pracy nerek, tj. utrzymywanie przez nie m. in. odpowiedniego stężenie soli we krwi.
Nowoczesne leki na nadciśnienie
Udokumentowanym jest fakt, że w wysoko uprzemysłowionych krajach, w tym również w Polsce, spożywa się kilka razy więcej soli, niż to jest niezbędne z fizjologicznego punktu widzenia. Nerki starają się ten codzienny nadmiar wydalić z moczem. Niestety część ludzi ma upośledzoną zdolność pozbywania się nadmiaru soli. Sprzyja to stanom skurczowym tętnic i powoduje podwyższenie ciśnienia tętniczego, a w efekcie może prowadzić do tzw “utrwalonego ciśnienia tętniczego”. Zagrożenie to dotyczy w szczególności dzieci rodziców chorych na samoistne nadciśnienie tętnicze.
oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy

Lekarz diabetolog
Odchudzanie

Zobacz odpowiedź
lekarza diabetologa
- Najczęściej zadawane pytania usługa bezpłatna:
Roche Diagnostics Polska
-   Zadaj pytanie
Pytanie nie dotyczące cukrzycy pozostanie bez odpowiedzi.
1870
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

1 LESZEK
2010-07-28 11:52:43

NADCISNIENIE SPOWODOWANE USZKODZENIEM MUZGU WDYCHAJAC ZAPACHY PRZEDEWSZYSTKIM OSTRYCH PRZYPRAW PRZEDOSTAJA SIE DO MOJEJ KRWI CO POWODUJE NADMIAR HOLESTEROLU JAK Z TYM WALCZYC


Na Forum
Witaminy im nie zaszkodzą. Co innego gdyby je faszerować jakimiś lekami. ...leniwyDarek8     105790

No u mnie też 1 tabletka ibuprofenu 400mg bez problemu działa ...leniwyDarek8     94125

Może to być ból migrenowy, ale warto wybrać się z nim do lekarza. ...leniwyDarek8     632

W takim wypadku polecałbym dietę wątrobową: ... Ona nie tylko sprawdza się w schorzeniach wątroby, ale również ...klamer     924

Moja kolezanka ma ten problem :/ ...tex47a     11143

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-„Ciśnienie tętna”
-Alkohol i nadciśnienie
-Chrapiącym grozi nadciśnienie?
-Guz chromochłonny - przyczyna nadciśnienia?
-Jak mierzyć ciśnienie?
-Leczą nadciśnienie - ochraniają tętnice
-Miażdżyca i nadciśnienie
-Nadciśnienie i przerost serca
-Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
-Nadciśnienie oporne na leczenie
-Nadciśnienie tętnicze
-Nadciśnienie tętnicze - pytania do lekarza
-Nadciśnienie tętnicze i sól
-Nadciśnienie w wieku podeszłym
-Nadciśnienie, styl życia i ryzyko zawału
-Nikotyna i nadciśnienie
-Nowoczesna diagnostyka nadciśnienia tętniczego
-Nowoczesne leki na nadciśnienie
-Ochrona tętnic przed miażdżycą – głóg i magnez
-Odchudzanie pomaga w leczeniu nadciśnienia
-Podejrzenie choroby wieńcowej
-Potas leczy nadciśnienie?
-Ryzyko nadciśnienia i nadwaga
-Sport a nadciśnienie
-Zakrzepica i zawał
linki sponsorowane, reklamy







Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.