Przychodnia.pl
Szymona, Izabeli   Środa 3. Września 2014r
Retinopatia cukrzycowa
Retinopatia cukrzycowa – to choroba oka wywołana długotrwałą cukrzycą, początkowo zagrażająca utratą ostrości widzenia, a później całkowitą utratą wzroku. To zagrożenie dotyczy prawie każdego chorego na cukrzycę.
Retinopatia cukrzycowa (przedproliferacyjna)
Widoczne uszkodzenia drobnych naczyń siatkówki i wylewy krwi z naczyń włosowatych.siatkówki w okolicy żółtej plamki oka - świadczące o poczatku makulopatii cukrzycowej.
Kto i dlaczego jest zagrożony pogorszeniem ostrości widzenia?
Najbardziej zagrożone retinopatią cukrzycową są osoby długotrwale chorujące na cukrzycę. Dotyczy to zarówno chorych na cukrzycę typu I (wymagającą wstrzyknięć insuliny), jak i typu II (nie wymagającą wstrzyknięć insuliny. Statystyki .światowe wskazują, że po 10-15 latach trwania choroby – u 50% chorych stwierdza się objawy retinopatii, zaś po 20-25 latach, aż u 75-90% chorych! Drugim czynnikiem ryzyka jest zaawansowany wiek chorego. W tym kontekście można mówić o paradoksie, gdyż postępy w leczeniu cukrzycy owocujące przedłużeniem życia chorych na cukrzycę powodują, iż skutki retinopatii wysuwają się na pierwsze miejsce w statystyce przyczyn nieodwracalnej ślepoty.
Dzięki czemu widzimy?
Aby zobaczyć jakiś przedmiot – światło od niego odbite musi przejść przez źrenicę, soczewkę oka, ciało szkliste i zogniskować się na siatkówce oka. Siatkówka odbiera bodziec świetlny i przetwarza go na sygnał nerwowy – uświadamiany w mózgu, jako obraz przedmiotu. Szczególne znaczenie dla ostrości widzenia ma skupisko komórek siatkówki o średnicy około 1,5 mm wysoce wrażliwych na światło, zwane plamką żółtą oka.
Jak retinopatia zakłóca mechanizm widzenia?
Pod wpływem cukrzycy dochodzi do chorobliwych zmian w siatkówce oka wynikających z uszkodzenia drobnych naczyń dostarczających krew. Krwawienie z tych naczyń do siatkówki i ciała szklistego powoduje obrzęk. Obrzęk stwarza szczególne zagrożenie dla komórek plamki żółtej oka, które są najważniejszą częścią siatkówki z punktu widzenia ostrości wzroku. Dodatkowym zagrożeniem są zaburzenia w dopływie krwi do siatkówki oka powodujące jej niedotlenienie i złe odżywianie. Pogłębia to i przyśpiesza pogarszanie się wzroku.
Jakie są szczegółowe objawy zmian naczyniowych w siatkówce i jak je nazywamy?
Uszkodzenia naczyniowe siatkówki nazywamy mikroangiopatią cukrzycową. Polegają one na:
  • rozszerzeniu naczyń żylnych siatkówki,
  • uszkodzeniu drobnych naczyń, osłabieniu ich ścianek,
  • tworzeniu się mikrotętniaków,
  • zamykaniu się światła tętniczek przed naczyniami włosowatymi siatkówki,
  • powstawaniu nowych naczyń krwionośnych,
  • wylewach krwi wskutek pękania zmienionych naczyń włosowatych.
Jakie są przyczyny powyższych zmian w naczyniach oka?
Podstawową przyczyną zmian naczyniowych jest cukrzyca przez dłuższy czas nie rozpoznana lub źle leczona.
Czym grozi brak leczenia i rozwój zmian naczyniowych dla siatkówki oka ?
Pod wpływem rozwoju choroby dochodzi do zaburzeń krążenia w siatkówce oraz jej niedokrwienia. To zagraża upośledzeniem wzroku, a nawet jego utratą.
Jakie wyróżniamy stadia choroby?
Wyróżniamy dwa stadia retinopatii cukrzycowej – stadium początkowe – zwane retinopatią nieproliferacyjną, i cięższe stadium – późniejsze, zaawansowane, zwane retinopatią proliferacyjną. W tym drugim stadium utrata wzroku jest większa, a nawet może dochodzić do całkowitej ślepoty.
Kiedy pojawia się upośledzenie wzroku?
Zwiastunem jest obrzęk plamki żółtej oka. We wczesnym stadium choroby (nieproliferacyjnym) – duże stężenie glukozy we krwi uszkadza naczynia krwionośne siatkówki Spowodowany tym wyciek z naczyń zbiera się w centralnej części siatkówki, tj. w plamce żółtej powodując jej obrzęk. Obrzęk plamki powoduje utratę ostrości wzroku, czyli tzw. zamazane widzenie. To stadium choroby jest odwracalne, gdyż obrzęk plamki może być leczony przy pomocy lasera.
Jak rozwija się retinopatia?
Wstępnym etapem retinopatii jest tzw. obrzęk plamki oka wywołany przez wspomniane wyżej zmiany naczyniowe: osłabienie drobnych naczyń siatkówki, zwiększenie ich przepuszczalności, rozwój mikronaczyniaków, zamykanie się światła tętniczek. Zmiany naczyniowe – zwane makulopatią - wywołują blokadę krążenia krwi w siatkówce i obrzęk plamki ocznej. Konsekwencją obrzęku jest upośledzenie ostrości wzroku. Jest to najczęstsza przyczyna obniżenia ostrości wzroku sygnalizowana przez chorych na cukrzycę, zwłaszcza typu II. Obrzęk tego typu wraz z upośledzeniem ostrości wzroku stwierdza się u około 10% ogółu chorych na cukrzycę, a wśród osób długotrwale chorujących (ponad 20 lat) odsetek rośnie aż do 30%!
Jakie są symptomy wczesnych zmian naczyniowych siatkówki oka?
Zaniepokoić powinno trudne do wytłumaczenia zamazane widzenie. Może to być skutek przenikania glukozy do soczewki oka. Zmienia to jej kształt, zamazuje ostrość wzroku. Dolegliwość ta zanika powoli, po optymalnym wdrożeniu leczenia.
Uwaga!
Trzeba wiedzieć, że odczuwane symptomy retinopatii, np. zamazane widzenie nie są dobrymi wskaźnikami wczesnego rozpoznania cukrzycy. Tego typu objawy zmian w siatkówce oka rzadko widoczne są przed 15 rokiem trwania cukrzycy.
Jak zatem rozpoznać wczesną fazę obrzęku plamki oka tj. makulopatię?
Obrzęk żółtej plamki oka rozpoznaje się na podstawie dokładnego badania dna oka. Należy zastosować w tym celu badanie przy pomocy tzw. biomikroskopii stereoskopowej, metodzie opierającej się na użyciu zestawu soczewek dających trójwymiarowy obraz oka. Taki obraz pozwala wykryć i określić nasilenie obrzęku siatkówki. Jeżeli stwierdzi się kliniczne objawy obrzęku, wskazane jest wykonanie angiografii fluoresceinowej, która jest podstawowym badaniem pozwalającym na dokładną identyfikację miejsc przecieków naczyniowych powodujących obrzęk.
Na czym polega postęp w diagnostyce niezaawansowania retinopatii?
Obecnie coraz większego znaczenia nabierają metody diagnostyczne oparte na tzw. skaningu (obrazowaniu) laserowym oka. Polega ona na penetrowaniu dna oka wiązką promieniowania podczerwonego, w wyniku którego otrzymuje się barwne przekroje siatkówki, w których kolory odpowiadają właściwościom optycznym poszczególnych jej struktur. Umożliwia to bardzo dokładną ocenę obrzęku plamki. Jest to badanie nieinwazyjne, co pozwala na jego częste wykonywanie.
Co współczesna medycyna oferuje w leczeniu retinopatii?
Zasadą jest kompleksowe leczenie, w którym farmakoterapia, laseroterapia oraz leczenie chirurgiczne wzajemnie się uzupełniają. Należy podkreślić, że niezbędnym warunkiem skuteczności tego leczenia jest rygorystyczna kontrola glikemii - tj. stałe utrzymywanie optymalnych wartości cukru we krwi.
Niektórzy chorzy skarżą się, że przy optymalnym wyrównaniu cukrzycy widzą gorzej, niż przedtem?
Rzeczywiście, po wdrożeniu optymalnego wyrównania glikemii obserwuje się zjawisko pogorszenia się wzroku. Jest to jednak objaw przejściowy, a choroba postępuje już wolniej niż przy cukrzycy niewyrównanej. Ścisła kontrola glikemii redukuje o 60% ryzyko rozwoju retinopatii.
Jakie leki wspomagają leczenie?
Są to leki: 1/ antyagregacyjne (zmniejszają krzepliwość krwi, np. kwas acetylosalicylowy); 2/ fibrynolityczne, zwiększające przepływ przez naczynia; 3/ uszczelniające naczynia niezbędne przy zmianach krwotocznych, np. Calcium Dobesilate, Rutinoscorbin; 4/ o działaniu przeciwkrwotocznym. 5/ Zaleca się również stosowanie antyoksydantów – witamin (A,E i C) i minerałów (cynk, mangan, selen). Warunkiem skuteczności leczenia jest systematyczność i długotrwałe podawanie leków.
Jak skuteczna jest laseroterapia?
Laseroterapia jest najskuteczniejszą metodą leczenia retinopatii. Polega na m.in. na operacyjnym zamykaniu przeciekających naczyń krwionośnych, co zapobiega tworzeniu się nowych patologicznych naczyń skłonnych do pękania i dających wylewy do siatkówki i ciała szklistego. Zastosowana w odpowiednim czasie poprawia widzenie u blisko co drugiego chorego. Hamuje również postęp retinopatii i wielu chorym ratuje wzrok. Jednak szansa na poprawę widzenia istnieje do momentu, gdy chory ma poczucie światła.
Czy leczenie chorób współistniejących z cukrzycą zapobiega utracie wzroku?
Nadmiar lipidów, cholesterolu , otyłość, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, zaburzenia krzepnięcia krwi przyśpieszają uszkadzanie plamki żółtej oka. Niezbędne jest zatem obniżenie stężenia cholesterolu frakcji LDL i trójglicerydów, np. przy pomocy diety. Pomaga w tym także zwiększenie aktywności fizycznej. Jednak przy nieskuteczności metod naturalnych konieczne jest leczenie farmakologiczne: fibratami, statynami, itp. Leczenie zapobiega rozwojowi patologicznych zmian w siatkówce oka (makulopatii), a tym samym obrzękowi plamki oka i zaburzeniom wzroku.
Kiedy choremu grozi ślepota?
Niebezpieczeństwo utraty wzroku pojawia się w zaawansowanym stadium choroby (proliferacyjnym). W tym stadium pojawiają się nieprawidłowe naczynia krwionośne w siatkówce oka. Są one bardzo delikatne i łatwo pękają, co powoduje krwawienia do ciała szklistego oka. Ciało to, które jest przezroczystą, galaretowata substancją pod wpływem krwawień przestaje przepuszczać światło do siatkówki. Może wtedy dojść do pogorszenia widzenia lub do całkowitej ślepoty. Innym zagrożeniem jest tworzenie się blizn, które mogą „ciągnąć” siatkówkę i powodować jej oderwanie. Ten typ retinopatii może być leczony laserem. Jeśli dojdzie do krwotoku i utraty widzenia – stosuje się wówczas zabieg operacyjny – tzw. witrektomię, dzięki której usuwa się krew z oka. Zabieg ten pozwala często odzyskać wzrok.
O czym powinni pamiętać chorzy na cukrzycę?
Raz w roku niezbędna jest kontrola dna oka u okulisty. Ogląda on oko, przy pomocy specjalnych urządzeń optycznych, bada ciśnienie śródgałkowe. Jeśli istnieją zmiany w dnie oka – wizyty u okulisty powinny być częstsze. Wczesne rozpoznanie zmian umożliwia skuteczne leczenie. Systematyczne badania okulistyczne, wcześnie podjęte leczenie, przy ścisłej kontroli glikemii najlepiej chronią oczy przed retinapatią.
koniec
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
Lekarz diabetolog
Odchudzanie

Zobacz odpowiedź
lekarza diabetologa
- Najczęściej zadawane pytania usługa bezpłatna:
Roche Diagnostics Polska
-   Zadaj pytanie
Pytanie nie dotyczące cukrzycy pozostanie bez odpowiedzi.
Ostatnio na Forum ...
Andrzej 2014-08-29 23:42:00
Nie dodaƂem ĆŒe caƂe opakowanie Naltreksonu to 28 tabletek po 50 mg kaĆŒda, koszt okoƂa 280 zƂotych za opakowanie ale wystarcza na póƂroczną ...
Andrzej 2014-08-29 23:18:44
Batrdzo dobrze wspomaga organizm i daje mu siƂę do obrony Naltrekson w maƂych dawkach od 1,5mg do 4,5 mg podawany z kwasem Alfaliponowym w dawce ...
janina 2014-08-28 23:34:08
MiaƂam tak częste ataki migreny,ĆŒe nie byƂam w stanie pracować ,spać i normalnie funkcjonować.Poradzono mi abym skorzystaƂa z akupunktury.Zde ...
SZUKAJ w Serwisie

BIULETYN

Wpisz swój e-mail
Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-„Cukrzyca” bez cukrzycy
-ACCU-CHEK® 360°
-ACCU-CHEK® Active
-ACCU-CHEK® Go
-ACCU-CHEK® Multiclix
-ACCU-CHEK® Smart Pix
-ACCU-CHEK® Softclix
-Alkohol i cukrzyca
-Ceny insulin Novo Nordisk bez zmian
-Choroby wątroby w cukrzycy
-Co oznacza wartość kaloryczna diety?
-Cukrzyca - uleczalne zaburzenie metaboliczne
-Cukrzyca i uszkodzone „nerwy”
-Hemoglobina glikowana
-Hipoglikemia - groźne powikłanie cukrzycy
-Hipoglikemia zagraża pracy mózgu
-InnoLet – nowy, łatwy w obsłudze dozownik insuliny
-Jak się odżywiać w cukrzycy ?
-Leczenie cukrzycy ciężarnych
-Leczenie cukrzycy w ciąży
-Leczenie zespołu stopy cukrzycowej
-Nadciśnienie i cukrzyca
-Nefropatia cukrzycowa
-Nefropatia cukrzycowa i nadciśnienie tętnicze
-Niebezpieczny spadek cukru
-Odżywianie w cukrzycy
-Peny pomagają, kiedy wzrok zawodzi
-Pompy insulinowe
-Precyzyjny pomiar glikemii
-Przyczyny i objawy cukrzycy
-Retinopatia cukrzycowa
-Samokontrola w cukrzycy
-Samokontrola w hipoglikemii
-Wysiłek leczy cukrzycę
-Zamaskowana cukrzyca
-Zapobieganie owrzodzeniom stóp




Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz




Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2014
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.