Przychodnia.pl
Sobota 16. Grudnia 2017r
Albina, Euzebiusza
linki sponsorowane, reklamy

Uczulenie na kosmetyki
ALERGIA KONTAKTOWA I NADWRAŻLIWOŚĆ SKÓRY

Powszechnie znane i cenione jest korzystne oddziaływanie kosmetyków na skórę, mniej mówi się o ich niekorzystnych własnościach uczulających. Tymczasem wiele kosmetyków i środków higieny osobistej, a ściślej mówiąc niektóre ich składniki są silnymi alergenami zdolnymi wywołać alergiczny wyprysk kontaktowy (lub z podrażnienia), zmiany fototoksyczne lub fotoalergiczne.

Kobieta przyszła do lekarza alergologa uskarżając się na swędzącą skórę i piekący rumień na twarzy. Pod silnie napiętą skórą widoczne były grudki i pęcherzyki wysiękowe. Zapytana o stosowane ostatnio środki kosmetyczne wyliczyła: dwa rodzaje perfum, krem nawilżający, krem przeciwzmarszczkowy, krem przeciw celulitis, podkład kosmetyczny do makijażu, mleczko zmywające, cienie pod oczy i inne środki do makijażu, krem z filtrem przeciwsłonecznym. Nie była przy tym pewna, czy wymieniła wszystkie używane ostatnio kosmetyki. Alergolog podejrzewający alergię kontaktową z powodu kosmetyków stanął przed bardzo trudnym zadaniem wykrycia przyczyny uczulenia.
Jak często narażeni jesteśmy na uczulenie na kosmetyki?
Jeśli wziąć pod uwagę powszechność stosowania kosmetyków, myjących środków toaletowych (mydeł, szamponów, kremów po goleniu, płynów myjących, itp.), perfum i dezodorantów, itp. to uczulenia i podrażnienia skóry nie są bardzo częste. Szacuje się, że dolegliwości tego typu przysparzają dolegliwości 10-20% dorosłych kobiet i mężczyzn. Jednak biorąc pod uwagę ogólną liczbę osób stosujących tego typu środki jest to poważny problem zdrowotny.
Jakie są typowe objawy alergii na kosmetyki?
U większości uczulonych objawy alergii są nieznaczne, ograniczają się do: pieczenia, świądu, suchości skóry. Zdarzają się jednak objawy bardziej dotkliwe, jak: zaczerwienienie, silny rumień, grudki i pęcherzyki wysiękowe, zmiany wysiękowe, itp., czego przykładem jest opisany na wstępie przypadek młodej kobiety uczulonej na kosmetyki.
Jakie osoby są najbardziej narażone na wyprysk alergiczny?
Większość reakcji na kosmetyki występuje u kobiet starszych, chociaż nie omijają one też osób młodych, zwłaszcza nadużywających kosmetyków. Najczęściej zajętymi przez objawy alergiczne obszarem skóry jest twarz i okolice oczodołów (około 60% przypadków).


Jaki jest mechanizm reakcji skórnej na składniki drażniące kosmetyków?
Większość opisanych wyżej objawów skórnych ma charakter kontaktowego zapalenia skóry. Przyczyną jest podrażnienie skóry przez niektóre składniki kosmetyków i środków toaletowych. Składniki te wywołują w skórze efekt toksyczny i wyprysk kontaktowy. Tego typu reakcje i wynikłe z nich objawy skórne pojawiają się w reakcji na substancję drażniącą. Substancja taka w dużym stężeniu może wywołać objawy skórne praktycznie u każdego człowieka, bez wyjątku, jeśli działa odpowiednio długo. Wyrobami, które wywołują wyprysk kontaktowy, z podrażnienia są najczęściej – mydła, szampony, płyny do kąpieli, dezodoranty – zwłaszcza te, w których skład wchodzą aktywne detergenty. Detergenty niszczą lipidowo-kwasową osłonę ochronną skóry, co drastycznie zwiększa jej przepuszczalność dla substancji drażniących.
Jak powstaje reakcja alergiczna na kosmetyki i środki higieny osobistej?
Reakcja tego typu ma podłoże immunologiczne i jest związana z nadwrażliwością na tzw. małocząsteczkowe substancje chemiczne. Substancje te – niektóre składniki kosmetyków, detergentów, substancji zapachowych (olejki eteryczne) - osiadając lub przenikając przez skórę łączą się konwalencyjnie z jej białkami. Powstałe kompleksy są źle znoszone przez organizm, który uznaje je za antygeny i usiłuje zwalczać podobnie, jak zarazki. Wówczas „wewnętrzni obrońcy organizmu” limfocyty rozpoznają antygen, łączą się z nim swoistymi receptorami i zapoczątkowują proces zwalczania antygenu. Są to tzw. grasiczozależne limfocyty, które przy kontakcie z alergenem wytwarzają populację tzw. limfocytów T - uczulonych na konkretny kompleks alergen-białko skóry. Każdy ponowny kontakt skóry z tego typu alergenem wywołuje przyspieszony „wyrzut histaminy” i innych mediatorów zapalenia – słowem stan zapalny skóry, (rumień, grudki wysiękowe, pęcherze wysiękowe, itd.)

EGZEMA czyli alergiczny wyprysk kontaktowy
Jakie kosmetyki mogą być alergenami kontaktowymi?
Zarówno pacjenci, jak i lekarze nie zawsze zdają sobie sprawę, że przyczyną wyprysku kontaktowego mogą być kosmetyki. Tymczasem badania dowodzą, że przyczyną objawów tego typu często są: perfumy, dezodoranty, wody po goleniu, cienie do powiek, kremy, mleczka, lotiony i toniki. Nieco rzadziej uczulają kosmetyki do paznokci i włosów, pasty do zębów.
Jakie substancje z kosmetyków i środków higieny są najczęściej alergenami?
Jak wynika z badań szwedzkich lekarzy alergologów w kosmetykach najczęściej uczulają substancje zapachowe, a dopiero w drugim rzędzie zagrożeniem są konserwanty, podłoża kremów oraz niektóre żywice. Szczególnym zagrożeniem są takie składniki kosmetyków, jak: mieszaniny syntetyków zapachowych, niektóre olejki eteryczne, balsam peruwiański, kalafonia, podłoża kremów (lanolina, euceryna), niektóre konserwanty kosmetyków, np. nipaginy.
Co najczęściej uczula w perfumach i dezodorantach ?
Kompozycja zapachowa perfum (niekiedy dezodorantu) zawiera zwykle około 50 składników w postaci syntetycznych substancji zapachowych, olejków eterycznych, balsamów, środków konserwujących, a każdy z tych składników może stać się przyczyna alergii kontaktowej. Najczęściej uczulają syntetyczne substancje zapachowe (niektóre alkohole – benzoesowy, cynamonowy, aldehyd cynamonowy, geraniol), balsam peruwiański, oraz naturalne olejki eteryczne – bergamutkowy, cynamonowy, mięty pieprzowej, sosnowy, pomarańczowy, geraniowy, itp. Substancje zapachowe mogą wywoływać również odczyny fotoalergiczne. Najbardziej znany z tego względu olejek bergamutkowy, choć wywołuje tylko niewielki rumień, to fotoalergiczne odbarwienie utrzymuje się przez wiele miesięcy na skórze. W związku z tym z wielu perfum wyłączono ten popularny olejek lub zmniejszono jego ilość do minimum.
Co najczęściej uczula w kremach?
Uczulają podłoża kremów, które często stanowi lanolina otrzymywana z tłuszczu wełny owczej, jak też jej pochodna euceryna. Substancją szczególnie alergizującą zawartą lanolinie jest tzw. alkohol wełny owczej. Euceryna jest produktem oczyszczania lanoliny, toteż uczula zwykle te same osoby. Po drugie uczulają konserwanty kremów. Silnymi alergenami są: związki konserwujące uwalniające tzw. formaldehydy, formalina, (tej ostatniej nie powinno się już używać). Mniejszym zagrożeniem jest kwas sorbowy i parabeny. Z popularnych środków zapachowych do kremów - uczulają najczęściej syntetyki zapachowe (alkohol cynamonowy, aldehyd cynamonowy, geraraniol), a z naturalnych substancji zapachowych: balsam peruwiański, kumaryna i olejki eteryczne (cynamonowy, mięty pieprzowej).
W pastach do zębów
Uczulają głównie substancje zapachowe – aldehyd cynamonowy oraz olejki – cynamonowy,mięty pieprzowej. U uczulonych powodują zapalenia jamy ustnej, dziąseł, języka i warg.
Czy budowa naszej skóry może sprzyjać uczuleniu?
Tak. Lekarze zauważyli, że wiele osób posiada skórę szczególnie wrażliwą, tj. posiadającą zwiększoną zdolność odczuwania bodźców, nasiloną reaktywność immunologiczną, osłabioną osłonę lipidową-kwasową i skórną. Przykładowo – substancje, które większość osób dobrze znosi na skórze, np. kwas mlekowy – wywołują u osób, ze skórą nadwrażliwą odczucie nieznośnego pieczenia. U tych osób pojawia się częściej, niż u innych alergiczny wyprysk kontaktowy.
Czym ponadto zagraża silniejsza, niż przeciętnie reaktywność immunologiczna?
Zauważono, że wysoka reaktywność immunologiczna zagraża tzw. alergią wieloważną (nazywaną też, wieloprzyczynową). Oznacza to, że przyczyną wyprysku kontaktowego na skórze może być nie tylko kosmetyk, ale i lotny alergen (alergia wziewna) lub pokarm (alergia pokarmowa). Jak też odwrotnie, alergen kontaktowy – np. kosmetyk może wywołać objawy w drogach oddechowych, czy pokarmowych.
Jak rozpoznać, że nasza skóra jest nadwrażliwa?
Po pierwsze trzeba przyjrzeć się swojej skórze bardzo uważnie, gdyż ten problem zdrowotny jest powszechny. Objawami nadwrażliwości są: długotrwałe, nie mające konkretnej przyczyny /lub przewlekle nawracające/ swędzenie skóry,; pieczenie skóry oraz jej wzmożone napięcie.
Czy przyczyną nadwrażliwości skóry mogą być choroby?
Tak. Chorobami, które mogą spowodować nadwrażliwość skóry są: już przebyte alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, trądzik zaskórnikowy, wypryskowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, z podrażnienia, trądzik grudkowaty lub zaskórnikowy, trądzik różowaty, okołoustne zapalenie skóry.
Jak diagnozuje się przyczyny nadwrażliwości skóry?
Po pierwsze należy odstawić przynajmniej na 2 tygodnie wszelkie stosowane miejscowo kosmetyki, środki stosowane do makijażu, wody kolońskie, perfumy, dezodoranty oraz dostępne bez recept środki lecznicze i pielęgnacyjne do skóry. W tym okresie należy stosować wyłącznie mydła zawierające hipoalergiczne syntetyczne detergenty. Należy w tym czasie unikać kosmetyków i środków higieny zawierających takie substancje, jak: nadtlenek benzoilu, tretinoinę, kwas glikolowy, olejki eteryczne, alkohole i inne środki wysuszające lub drażniące skórę. W praktyce oznacza to unikanie wielu popularnych kosmetyków i środków higieny, poza wskazanymi przez lekarza alergologa środkami hipoalergicznymi.
Czy należy zmodyfikować sposób ubierania się i styl życia?
W okresie badania przyczyn alergii i nadwrażliwości jest to celowe, później zadecyduje o tym lekarz. Oznacza to, że w okresie badania przez lekarza przyczyn nadwrażliwości korzystnie jest zaprzestać uprawiania sportów, intensywnej rekreacji i innych zajęć grożących powtarzającymi się otarciami skóry, które mogą powodować wyprysk kontaktowy z podrażnienia. Dobrze jest też nosić luźne i miękkie ubranie, tak, aby nie spowodować podrażnień skóry przez ciasny. Szorstki ubiór, co również może wywołać wyprysk kontaktowy i uniemożliwić ustalenie, jaki kosmetyk powoduje uczulenie.
Co możemy ustalić, dzięki odstawieniu wszystkich kosmetyków i środków higieny „podejrzanych” o wywoływanie alergii?
Po odstawieniu używania wszystkich kosmetyków i środków higieny osobistej na okres około dwóch tygodni zanikają zwykle objawy skórne wywołane wypryskiem alergicznym. Jeśli osiągniemy ten efekt – pacjent powinien być poddany badaniu na alergeny kontaktowe, przy pomocy tzw. naskórkowych testów płatkowych. Jeśli dwutygodniowa kwarantanna nie spowoduje zaniku zmian skórnych można przyjąć, że pozostałe objawy są wywołane: łojotokowym zapaleniem skóry, różnymi odmianami trądziku, okołoustnym zapaleniem skóry, itp. W takim przypadku lekarz powinien ustalić rodzaj choroby i podjąć leczenie. Trwa ono przynajmniej przez 2-3 tygodnie, aż do zaniku widocznych objawów. Dopiero po całkowitym wyleczeniu skóry z dermatoz można przystąpić do ustalenia przyczyn alergicznego wyprysku kontaktowego lub nadwrażliwości skóry, przy pomocy testów płatkowych, jeśli lekarz uzna to za celowe.
Jak sprawdzić, czy jesteśmy uczuleni na dany kosmetyk?
Potwierdzeniem podłoża alergicznego zmian wypryskowych i zarazem testem wykrywającym alergiczne przyczyny objawów skórne są naskórkowe próby płatkowe. Polegają one na tym, że na plecy pacjenta nakłada się krążki bibuły nasączonej alergenem o odpowiednim stężeniu i pozostawia się je na 48 godzin. Następnie zdejmuje się krążki i ocenia, w których miejscach doszło do wystąpienia zmian wypryskowych. Jest to tzw. pierwszy odczyt. Decydujące znaczenie ma drugi odczyt wykonany po dwóch dobach. W tym czasie wygasają tzw. reakcje nieswoiste /np. wyprysk z podrażnienia/, a zmiany alergiczne stają się bardziej wyraźne. Dzięki temu drugiemu odczytowi – można ustalić listę kosmetyków i znajdujących się w nich substancji, które są alergenami kontaktowymi.
Na czym polega leczenie alergii kontaktowej na kosmetyki?
W alergii kontaktowej na kosmetyki i środki higieny osobistej podstawą terapii jest tzw. leczenie „przyczynowe”. Polega ono na całkowitym wyłączeniu z codziennego użytku środka, który wywołuje uczulenie. Zasadność tego leczenia jest oczywista. Problem pojawia się w przypadku trudności z wykryciem alergenu. Wówczas, aż do momentu wykrycia przyczyny uczulenia niezbędne jest stosowanie farmakoterapii.
Czy w czasie leczenia można używać kosmetyków?
Kłopotliwym problemem lekarza jest usilne dążenie pacjentów, a zwłaszcza pacjentek do przywrócenia zabiegów kosmetycznych. Niestety, jak wynika z praktyki medycznej - powrót do zabiegów kosmetycznych zagraża ponownym kontaktem z alergenami. Dotyczy to zwłaszcza przywrócenia środków do makijażu, które są jednym z najczęstszych alergenów.
Czy „trochę” przeterminowane kosmetyki są zagrożeniem dla skóry wrażliwej?
Są nawet dużym zagrożeniem. Prawie wszystkie przeterminowane kosmetyki, w tym również hipoalergiczne pod wpływem utlenienia stają się silnymi alergenami. Osoby o skórze nadwrażliwej powinny wyrzucać nie zużyte preparaty nie później, niż 1 dzień po upływie terminu ważności.
Jakie leki są pomocne w leczeniu alergicznego wyprysku kontaktowego, którego przyczyny nie jesteśmy w stanie ustalić?
Leczenie zależy od stopnia nasilenia zmian skórnych, tj. od tego, czy stan zapalny skóry jest ostry, czy przewlekły. W zależności od tego lekarz zastosuje okłady odkażające (roztwór taniny, azotanu srebra, antybiotyki w aerozolu), czy krótkotrwale działające kortykosteroidy. Leczenie ogólne opiera się na preparatach przeciwhistaminowych, które zmniejszają stan zapalny skóry i świąd. Jednym z najnowszych leków z tej grupy jest antyhistaminiki najnowszej generacji – np. feksofenadyna. Kortykosteroidy stosuje się tylko w przypadku bardzo nasilonych zmian i nieustępowania ich pod wpływem leków antyhistaminowych.

Bezpieczeństwo leków antyhistaminowych
Jak przywracać zabiegi kosmetyczne po ustąpieniu objawów skórnych?
Po eliminacji alergenów i po ustąpieniu objawów skórnych można zacząć stosować jeden środek mało uczulający - najlepiej wyprodukowany ze specjalnie dobranych, małouczulających substancji, tzw. hipoalergiczny. W następnych tygodniach może dołączać następne, wyselekcjonowane kosmetyki. Przykładowa kolejność to: szminka, puder, sypki róż. Zasadą jest sprawdzanie kolejnych kosmetyków, znaną nam już metodą testów skórnych. W przypadku skóry nadwrażliwej można tego dokonać samemu. Nakładamy próbkę każdego preparatu na bibułkę o powierzchni około 2 cm2 i przyklejamy ją specjalnym hipoalergicznym przylepcem do skroni na 5 kolejnych nocy. Testujemy najpierw: tusz do rzęs, tusz do powiek, ołówek do brwi, cień do powiek, podkład, inne kosmetyki koloryzujące. W podobny sposób, przynajmniej przez 5 kolejnych nocy powinno się testować wszystkie leki dermatologiczne kupowane bez recepty w aptece oraz preparaty pielęgnacyjne zostawiane dłużej na skórze – maści, maseczki, toniki, itp. Chociaż metoda testowania jest pracochłonna i wymaga stałego kontaktu z lekarzem alergologiem - jest to jedyny bezpieczny sposób przywrócenia pielęgnacji skóry przy pomocy kosmetyków i ochrony, przy pomocy środków higieny osobistej(mydeł, szamponów, pianki do golenia i wody po goleniu, pasty do zębów, dezodorantów,itp.).
Proste zasady profilaktyczne dla osób o skórze nadwrażliwej
  • staraj się stosować kosmetyki w postaci pudru, zamiast maści, żeli, mleczek i płynów;
  • używaj preparatów zmywalnych wodą, które mniej alergizują;
  • stosuj tylko czarny tusz do rzęs, i ołówek do brwi i powiek, używaj jasnych cieni do powiek, wybieraj sypki podkład do twarzy, a jeśli w płynie to najlepiej na bazie oleju silikonowego, który rzadko uczula ;
  • im mniej składników w kosmetyku – tym jest mniej alergizujący i bezpieczny w stosowaniu;
  • unikaj środków przeciw promieniowaniu UV zawierających tzw. estry PABA, kwas para-aminobenzoesowy i metoksycynamoniany;
  • unikaj preparatów nie posiadających na opakowaniu pełnego składu chemicznego składników;
  • co 3 miesiące wyrzucaj nie zużyte kosmetyki i zastępuj je nowymi.
Oprac. mgr Edward Ozga – Michalski
Konsultacja prof. dr hab. Andrzej Danysz
linki sponsorowane, reklamy

Lekarz alergolog-pneumonolog (astma i alergia)
Kaszel u dziecka

Zobacz odpowiedź
lekarza alergologa-pneumonologa
- Najczęściej zadawane pytania usługa bezpłatna - sponsor:
AstraZeneca Pharma Poland
-   Zadaj pytanie
Pytanie nie dotyczące astmy lub alergii pozostanie bez odpowiedzi.
17242
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz

3 ewa 95.160.35.112
2015-02-02 21:06:02

Od zawsze byłam uczulona na wszystko co najbardziej uczula - na koty i psy, na pyłki na wiosnę, na truskawki i orzechy. Nic wiec dziwnego, że trudno mi znaleść kosmetyk, który by mnie nie uczulał. Co ma robić? Może mi kto doradzi?
2 Milena 46.169.240.124
2013-03-17 18:27:59

Jakie kosmetyki Pani odstawiła?
1 Ewa 31.11.222.114
2012-06-20 11:42:35

Skorzystałąm z artykułu i zabawiłam się w detektywa aby wyeliminowac pokrzywkę. Odstawiłam kilka podejrzanych kosmetyków i udała się! Dziękuję.


Na Forum
Też miałam takie bóle, ale z czasem minęły... ... ...basiabr     10507

Ja zawsze staram się porządnie wyleżeć chorobę, żeby nie wpędzić się w gorszy stan. ... ...basiabr     162139

Ja także mam cienkie włosy, takie geny niestety :) ... ...basiabr     113533

a jaka to pompa jest ... ...olase33     75961

a co to za wybór ... ...alfred434     75961

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Żywienie dzieci zagrożonych alergią w 1 roku życia
-„Wolność Oddechu – Zapobiegaj Astmie” - wyniki ogólnopolskiego programu edukacyjnego
-Alergeny domowe i astma
-Alergia „na słońce”
-Alergia - co to za choroba?
-Alergia i oczy
-Alergia na jad owadów
-Alergia na psa
-Alergia w sezonie „kaloryferowym”
-Astma – co to za choroba?
-Bezpieczeństwo leków antyhistaminowych
-Chory nos i alergia
-Cztery typy astmy oskrzelowej
-Dlaczego cierpimy na pokrzywkę?
-Dlaczego dzieci chorują na alergię?
-Edukacja dla samokontroli
-EGZEMA czyli alergiczny wyprysk kontaktowy
-Histamina i alergia
-Jak żyć z astmą oskrzelową?
-Jak rozpoznać alergię i alergen?
-Jak unikać kontaktu z alergenami?
-Katar sienny
-Leczenie schorzeń alergicznych
-LG w walce z zimową alergią - innowacyjna linia pralek Allergy Care
-Monitoring astmy przy pomocy pomiaru PEF
-Odczulanie czyli Desynsybilizacja
-Ostra pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
-Pokrzywka – jak jej unikać?
-Przewlekła pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
-Przewlekły kaszel i nieżyt nosa a astma
-Rozpoczęła się realizacja programu edukacyjnego „Wolność Oddechu - Zapobiegaj astmie”
-Rozpoznanie astmy
-Sukces pilotażowej edycji programu „Wolność Oddechu – Zapobiegaj Astmie
-Terapia skojarzona w astmie
-Uczulenie na kosmetyki
-Uwaga! Pyłkowica!
-Wszystko o Astmie
-Wytyczne dla osób chorych na astmę
Ciekawe linki
www.alergen.info.pl www.alergen.astma.org
linki sponsorowane, reklamy

Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.