Przychodnia.pl
Piątek 20. Października 2017r
Jana, Ireny
Jak zdiagnozować i leczyć ból pleców?
Głównym sprawcą bólu pleców są przemieszczenia krążka międzykręgowego kręgosłupa. Ten twór z elastycznej chrząstki ma kształt miniaturowego sprężystego dysku. Stąd jego potoczna nazwa - „dysk” a patologii dyskopatia. Ból jaki wytwarza „wypadnięcie dysku” ze jego optymalnej pozycji między kręgami kręgosłupa może być tak duży, że uniemożliwia każdy ruch i wyłącza na jakiś czas z normalnego rytmu życia. Ponieważ skuteczność standardowych metod leczenia tej dolegliwości jest na ogół niezadawalająca osoby cierpiące chętnie szukają pomocy w medycynie naturalnej, w tym w akupunkturze. [1,2,3,4,6]

1. PLECY NIE BOLĄ, GDY KRĘGOSŁUP JEST ZDROWY…
 

Krążki międzykręgowe są organicznym amortyzatorem…
Krążki międzykręgowe amortyzują nacisk płaskich trzonów kręgów kręgosłupa dźwigających ciężar ciała. Swą centryczną, stabilną lokalizację wobec kręgów utrzymują dzięki umocowaniu z kręgami przy pomocy chrząstki szklistej. Elastyczność gładkich chrząstkowych dysków umożliwia nam niezbędne skręty i skłony tułowia. Patrząc w dół kręgosłupa, począwszy od szyjnego kręgu obrotowego – wzrasta „grubość” krążków. W ten sposób dostosowują swą wyporność wobec wzrostu ciężaru ciała, jaki muszą zamortyzować.

Galaretowato-wodniste wypełnienie krążka
Elastyczność krążka międzykręgowego dobrze amortyzuje i zabezpiecza kręgi kostne kręgosłupa przed mechanicznym uszkodzeniami wskutek gwałtownych zderzeń wywołanych skokiem, czy udźwigiem dużych ciężarów. Aby sprostać tym wymaganiom ewolucja wykształciła elastyczne galaretowato-wodniste wypełnienie krążka - tzw. jądro miażdżyste oraz otoczyła je silną siatką pierścienia włóknistego. [1,2]

Jądro miażdżyste krążka
Jądro miażdżyste krążka zbudowane jest z włókien, komórek chrzęstnych i chłonących wodę i składniki odżywcze komórek jądra. Dobrze nawodnione i odżywione komórki jądra tworzą elastyczną strukturę, która zapewnia trzonom kręgów kręgosłupa amortyzację przed „zderzeniem dwóch kości”. Amortyzacja ta umożliwia podskoki i podnoszenie znacznych ciężarów, bez urazów mechanicznych kręgosłupa. [1,2]

Pierścień włóknisty krążka międzykręgowego
Pierścień włóknisty okala jądro miażdżyste skośnymi i naprzemiennie splecionymi silnymi włóknami kolagenowymi i sprężystymi z elastyny. Prawidłowo wykształcony pierścień włóknisty zapobiega „wypadaniu dysku” – czyli tzw, przepuklinie krążka międzykręgowego. W tym celu pierścień krążka jest grubszy w części przedniej każdej wypukłości kręgosłupa, czym chroni przed „wypadnięciem dysku”. Cieńszy w części wklęsłej, gdzie mimo mniejszych naprężeń mechanicznych pierścień włóknisty najczęściej ulega uszkodzeniom pod wpływem wstrząsów, czy ciężarów. [1,2]
Dopowiedzmy, że znaczącą rolę w zapobieganiu „wypadnięciu dysku” i pochodnym od tego dyskopatycznym bólom pleców mają mięśnie przykręgosłupowe i elastyczne więzadła ściśle przylegające do kręgosłupa. Te zewnętrzne stabilizatory chronią przed „wypadaniem” krążków, czyli dyskopatią. Ale wskutek niefortunnych pozycji w podnoszeniu ciężkich przedmiotów mięśnie przykręgosłupowe mogą „wycisnąć” krążek międzykręgowy z jego optymalnej pozycji i wywołać silny ból. [1,2]

Przeciążenia sprawcą dyskopatycznego bólu pleców
Jedną z podstawowych przyczyn „wypadnięcia dysku” kręgosłupa są jego przeciążenia deformujące kształt krążków międzykręgowych i „wyciskające” je z optymalnej pozycji fizjologicznej. Typową przyczyną powstania patogennych przeciążeń jest udźwig dużych ciężarów lub specjalistyczny wyczyn sportowy wymagający stosowania pozycji ciała niekorzystnych dla konstrukcji kręgosłupa. W takich sytuacjach przeciążania kręgosłupa pierwszym „bezobjawowym” stadium chorobowym poprzedzającym „wypadnięcie dysku” jest tzw. zespół przeciążeniowo-bólowy. Mamy z nim do czynienia w sytuacji, gdy anatomicznie nie występują żadne nieprawidłowości, a mimo to pojawiają się dolegliwości bólowe. U podłoża tej choroby mogą leżeć na przykład zbyt duże obciążenia kręgosłupa, czyli np. ciężka praca fizyczna, znaczna nadwaga, otyłość, wyczyn sportowy, itp. Ból jaki już odczuwamy w takich przypadkach określa się jako nieswoisty, czyli taki, któremu nie da się przypisać konkretnej przyczyny. Z reguły nie oznacza poważnej choroby, czyli pełnoobjawowej dyskopatii i mija często bez leczenia, aczkolwiek ma tendencję do nawrotów. Zwykle tego typu ból nasila się podczas ruchu, co zniechęca chorego do ich wykonywania i zmusza do leżenia. [2,3]
Przeciążanie kręgosłupa wywołujące znaczny i długotrwały wzrost napięcia mięśni przykręgosłupowych może spowodować przyśpieszoną deformacją dysku miedzykręgowego i jego trwałe „wypadnięcie” , czyli przepuklinę dyskową. Przyczyną takich patogennych przeciążeń są najczęściej ciężka praca fizyczna w takich działach gospodarki jak rolnictwo, usługi budownlane, itp. oraz profesjonalny sport wyczynowy.

Boli gdyż starość uszkadza kręgosłup
W miarę starzenia się organizmu krążek międzykręgowy ulega powolnej degeneracji.
Z upływem czasu jędrna, gładka i sprężysta żelowata struktura jądra krążka traci swą wyjątkową elastyczność i spójność. Utrata tych własności mechanicznych stopniowo zmniejsza gibkość, czyli sprawność skrętów i skłonów tułowia oraz zdolność amortyzacji przeciążeń bez szkody dla kośćca kręgosłupa.
Główną przyczyną degeneracji krążków międzykręgowych jest narastające z wiekiem odwodnienie jądra miażdżystego i jego niedożywienie. Skutkuje to włóknieniem galaretowatej struktury dysków i w konsekwencji utratą gładkości i żelowatej sprężystości niezbędnej dla amortyzacji ekstremalnych wstrząsów i nacisków ciała. Dopowiedzmy, że jądro krążka jest nawadniane i odżywiane drogą osmozy z sąsiednich dobrze za młodu ukrwionych struktur ciała. Miażdżyca i inne procesy degeneracyjne zmniejszają dostawy wody i substancji odżywczych. Zmniejsza to zdolności samo regeneracji struktury krążków i autonaprawy a w konsekwencji obniża elastyczność i spójność mechaniczną. To wszystko prowadzi do powstawania szczelin i pęknięć. Proces degeneracji krążków przyśpieszają bieżące urazy kręgosłupa (np. spowodowane wypadkami komunikacyjnymi, czy urazami sportowymi lub w pracy) oraz wrodzone lub nabyte za młodu deformacje postawy, takie jak np. skolioza. Tego typu deformacje kręgosłupa w pionie powodują bowiem przewlekłe przeciążenie więzadeł oraz mięśni podtrzymujących kręgosłup, co dodatkowo powoduje nasilenie dolegliwości bólowych.

Jak zdiagnozować przyczynę bólu pleców?
W większości przypadków przyczyną bólu pleców jest mechaniczne uszkodzenie kręgów, krążków międzykręgowych ( dysków), stawów międzykręgowych, mięśni, ścięgien, więzadeł i nerwów. Najczęstszą przyczyną tego typu bólów jest jednak „wyciśnięcie” krążka międzykręgowego z jego optymalnej pozycji w kręgosłupie. Powstała w ten sposób przepuklina dyskowa powoduje zwykle dwa rodzaje szkód zdrowotnych. Kiedy się przemieści „bocznie” spowoduje bolesny ucisk korzeni nerwowych. Jeśli się „wpukli” do wnętrza kręgu kręgosłupa wywoła tym bolesny ucisk na delikatne włókna nerwowe rdzenia kręgowego prowadzące do mózgu. Oba te patogenne zjawiska wywołują bardzo silny ból dyskopatyczny. Identyfikujemy ten ból jednak najczęściej ogólnikowo, jako ucisk krążka kręgowego na okoliczne włókna nerwowe i receptory czuciowe. Bowiem szacuje się, że tylko u 10% pacjentów udaje się jednoznacznie zdiagnozować szczegółową przyczynę bólu dyskopatycznego.
U tych, którym się udało ustalić jednoznaczną przyczynę bólu pleców dominują takie patologie:
  • uszkodzenie krążka międzykręgowego, czyli dysku (tzw. dyskopatia)
  • przeciążenie mięśni, ścięgien lub więzadeł przykręgosłupowych
  • wady postawy i budowy ciała, wady wrodzone kręgosłupa
  • zmiany zwyrodnieniowe, prowadzące np. do przesunięcia struktur kręgosłupa w stosunku do siebie lub zwężenia kanału kręgowego
  • złamania kręgów w przebiegu osteoporozy.
Samoistną przyczyną bólów pleców mogą być również choroby reumatyczne – np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Jak też niektóre zakażenia infekcyjne, nowotwory, choroby narządów jamy brzusznej i miednicy, itp. [2,3]

Akupunktura kompleksowo leczy ból pleców
U człowieka rdzeń kręgowy ma kształt grubego sznura o średnicy 1 cm, splecionego z cienkich włókien neuronowych. Rozciąga się w tzw. kanale kręgowym ciągnącym się ok. 45 cm od I kręgu szyjnego do górnej krawędzi II kręgu lędźwiowego. Impulsy nerwowe - bólowe i „bezbólowe” muszą najpierw przebiec poprzez rdzeń kręgowy, aby dotrzeć do mózgu, gdzie są rejestrowane, rozpoznawane i odczuwane. Akupunktura niweluje ból wskutek tego, że jej ukłucia powodują, że silniejsze impulsy „bezbólowe” docierają do rdzenia kręgowego kilkadziesiąt razy szybciej, niż bodźce bólu! Dzięki temu je całkowicie zagłuszają. Dlatego rdzeń kręgowy jest często określany jako „bramka bólu”, zaś skutek terapii akupunkturowej - zablokowaniem „bramki bólu”. Co ważne, w przeciwieństwie do syntetycznych leków jest to metoda całkowicie bezszkodowa dla zdrowia, czyli nie wywołująca żadnych działań niepożądanych. [2,3,s130-131]

Tłumienie bólu wywołanego zapaleniem tkanek
Stan zapalny uwalnia tzw. mediatory zapalenia, które jak „iskry” wywołują „ pożąry”. Taki „lokalny pożąr” drażni lub nawet stopniowo niszczy receptory czuciowe wywołując dotkliwy ból. Co więcej – może latami się „tlić” i boleć i stopniowo niszczyć np. staw, czy okoliczne tkanki mięśniowe. Akupunktura obok swej zdolności tłumienia impulsów bólowych w „bramce bólu” posiada też zdolność eliminacji stanu zapalnego. Ma to wielkie znaczenie terapeutyczne w chorobach reumatycznych, bowiem stan zapalny jest główną przyczyną bólu w stawach i tkankach okołostawowych. paraliżującego ruchy chorego. Pomaga też w leczeniu bólu w innych chorobach zapalnych.
Przyczyną „bólotwórczego” „wylewu” mediatorów zapalenia jest standardowa reakcja układu odpornościowego, który w ten sposób mobilizuję się do zwalczania infekcji. Ale dodatkową i samoistną przyczyną „wylewu” mediatorów zapalenia do tkanek bywa też nadaktywność współczulnego układu nerwowego (sympatycznego). Przypomnijmy – układ ten umożliwia błyskawiczne zwiększenie wydolności organizmu dla podjęcia walki, ucieczki, czy raptownego wysiłku podczas pracy, itp. Nadaktywność tego układu powoduje zwiększone wydzielanie takich substancji prozapalnych jak: adrenalina, noradrenalina i ich pochodnych takich jak histamina, cytokiny, a przede wszystkim substancja bólowa P, itp. [5].
W tłumieniu bólu „od” stanu zapalnego kluczowe jest zablokowanie układu współczulnego, który przewodzi bodźce bólowe do mózgu. Akupunktura wykorzystuje fakt, że układ ten podczas transmisji impulsów bólowych przechodzi w stan nadaktywności neurologicznej. Do roli tłumika tej nadaktywności używa symetrycznej aktywizacji fizjologicznego tłumika bólu jakim jest siostrzany układu przywspółczulny, zwany też parasympatycznym. [3,5]
Układ przywspółczulny, parasympatyczny, cholinergiczny, (łac. systema parasympathica) - podukład autonomicznego układu nerwowego jest odpowiedzialny za odpoczynek organizmu i poprawę trawienia. W uproszczeniu można powiedzieć, że działa on antagonistycznie (odwrotnie) do układu współczulnego. Włókna nerwowe obu układów w rdzeniu kręgowym kręgosłupa przylegają ściśle do siebie.[7]
Dzięki stymulacji odpowiednich punktów akupunkturowych osiąga się „nakładanie się” impulsów przewodzonych przez oba układy i wskutek tego ich wytłumienie. Słowem - układ parasympatyczny pobudzony akupunkturą do symetrycznej nadaktywności tłumi bodźce bólowe w ich drodze do mózgu. Co więcej, „zablokowanie” się nadaktywności neurologicznej obu układów znosi produkcję mediatorów zapalenia i tym samym eliminuje przyczynę bólu. Dodajmy, że nie notuje się przy tym zabiegu terapeutycznym jakichkolwiek działań ubocznych i niepożądanych. [3,5]

Przeciwbólowy efekt neurohormonalny
Liczne badania medyczne dowodzą, że przeciwbólowe działanie refleksoterapii wynika z produkcji znieczulających ból specyficznych neurohormonów i uwalniania w mózgu. Są to głównie endorfiny i enkefaliny zaliczane grupy opiatów peptydowych. [6] Udokumentowano, że pod wpływem akupunktury układ immunologiczny wzmaga syntezę naturalnych neurohormonów hamujących stan zapalny opioidów i endokannabinoidów [5].
Te neurohormony wyprodukowane przez własny organizmu wiążą się z specyficznymi receptorami mózgu i dzięki temu działają przeciwbólowo i znieczulająco. Najefektywniej tłumią ból wspomniane endorfiny, zaś szczególnie silna jest jedna z nich tzw. beta-endorfina wydzielana przez przedni płat przysadki mózgowej. Wystarczy powiedzieć, że jest ona 100 razy silniejsza niż morfina! I co niezwykle ważne – endorfiny tłumią ból, ale bez działań niepożądanych. Jest oczywiste, że nie notuje się przy tym zabiegu terapeutycznym jakichkolwiek działań ubocznych i niepożądanych [6]
Wspomniane wyżej neurohormony nie są jedynymi „produktami” akupunktury mającymi silne działanie przeciwbólowe. W badaniach na zwierzętach ustalono, że wydzielają się też inne substancje pośredniczące w tłumieniu bólu (tzw. neurotransmitery). Najważniejsze to serotonina, acetylocholina, dopamina, itp. [5,6]

Akupunktura leczy wiele dolegliwości bólowych
Szybko rośnie popularność akupunktury w medycynie Zachodu. Od kilku dekad jej osiągnięcia są naukowo dokumentowane a metody i techniki refleksoterapii doskonalone o najnowsze technologie. Wystarczy choćby wymienić takie najnowsze techniki akupunktury jak elektropunktura, farmakopunktura czy laseropunktura. Dopowiedzmy, że medycyna Zachodnia już od dawna oficjalnie uznaje medyczną skuteczność refleksoterapii w eliminacji licznych dolegliwości bólowych.
Już w ub.wieku Światowa Organizacja Zdrowia przedstawiła środowiskom medycznym oficjalną listę wskazań do leczenia akupunkturą. Zawiera ona kilkadziesiąt popularnych jednostek chorobowych, wśród których są liczne dolegliwości bólowe, w tym choroby neurologiczne i ortopedyczne takie jak: migreny i bóle głowy, bóle neuropatyczne, neuralgia nerwu trójdzielnego, bóle zespołu bark-ręka, zespól bolesnego barku, powysiłkowe zapalenie stawu łokciowego, rwa kulszowa, reumatoidalne zapalenie stawów. Ponadto wskazania obejmują: bóle zębów, bóle gardła, ból wywołany wrzodem dwunastnicy, itp.

Piśmiennictwo
  1. Mała Encyklopedia Medycyny PWN, 1999r
  2. Wikipedia
  3. Ból krzyża Autorzy: lek. Zofia Guła, dr med. Mariusz Korkosz Medycyna Praktyczna ONLINE –Poradnik dla pacjenta
  4. Akupunktura i inne metody refleksoterapii; Autor – E. L. Maczeret I. Z. Samosiuk Wydawnictwo – PZWL,1990
  5. Akupunktura- Wydawnictwo Amber Sp. z.o.o. Warszawa , 1994-6; I tom.
  6. Leczenie akupunkturą; dr n.med Henryk Operacz; Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 1997r
  7. Skuteczność i bezpieczeństwo akupunktury, masażu i zabiegów manualnych w leczeniu nieswoistego bólu okolicy kręgosłupa - przegląd systematyczny (A review of the evidence for the effectiveness, safety, and cost of acupuncture, massage therapy, and spinal manipulation for back pain); D.C. Cherkin, K.J. Sherman, R.A. Deyo, P.G. Shekelle Annals of Internal Medicine, 2003; 138: 898-906 - Opublikowano w Medycyna Praktyczna 2003/07


 
Oprac. redakcyjne Edward Ozga Michalski
Konsultacja medyczna:
Lek. Med. Reumatolodzy Tatiana Nikołajczuk, Aleksander Nikołajczuk
Gabinet - Elektromed Warszawa-Pyry; ul. Farbiarska 9a
502 208129 ; 22 6483751; Godz przyjęć: pon, wt, czw – 15oo -19oo; śr, pt – 9oo- 13oo
http://www.elektromed.waw.pl
9672
Twój komentarz
Dodaj nowy komentarz



Na Forum
zobacze chetnie :) ...grubalinka22     60272

zgadzam sie ale zawsze dostanie sie sparcia od swojej rodziny :) ...grubalinka22     31706

dziekuje za informacje :) ...grubalinka22     137421

no właśnie jest to tragedia, jak wytłumaczyć maluchowi ze musi ciągle brać syropy czy inhalacje robić bo ma alergie ...kwiatek3     36368

Widzę że tutaj dużo ludzi wybiera naturalne metody leczenia i prawidłowo. Ja także staram się Aby dzieci w czasie grypy ...kwiatek3     137421

Pytanie do lekarza !!!
Cukrzyca ciężarnych
Zobacz odpowiedź lekarza Diabetologa
Najczęściej zadawane pytania Zadaj pytanie
Spis treści
-Akupunktura leczy ból
-Akupunktura leczy bolesny skurcz dłoni
-Akupunktura podnosi odporność
-Akupunktura w teorii medycyny chińskiej
-Dyskopatia, czyli dlaczego bolą mnie plecy
-Jak zdiagnozować i leczyć ból pleców?
-Jakie defekty odporności leczy akupunktura?
-Leczenie akupunkturą kataru alergicznego i pokrzywki
-Leczenie alergii akupunkturą
Design by Media Park Sp. z o.o. ® © 1999 & 2017
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.